ความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมเกี่ยวกับการใช้ยาปฏิชีวนะทางการเกษตรในสวนส้มของเกษตรกรในอำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่

Knowledge, attitudes and practices regarding agricultural antibiotics use in tangerine orchard among farmers in Fang District, Chiang Mai Province

Name: เมวิกา ห้ามทุกข์

ThaSH: ปฏิชีวนะ

ThaSH: สารเคมีทางการเกษตร -- ฝาง (เชียงใหม่)

ThaSH: ส้ม -- ฝาง (เชียงใหม่)

Abstract: การศึกษาครั้งนี้ เป็นการวิจัยแบบภาคตัดขวาง (Cross - sectional rescarch) มีจุดมุ่งหมายเพื่อ ศึกษาระดับความรู้ ทัศนติ พฤติกรรมเกี่ยวกับการใช้ยาปฏิชีวนะทางการเกษตรในสวนส้ม และความสัมพันธ์ของความรู้ ทัศนคติ พฤติกรรมเกี่ยวกับการ ใช้ยาปฏิชีวนะทางการเกษตรในสวนส้มของเกษตรกรในอำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่ เก็บข้อมูลในช่วงเดือน ตุลาคม พ.ศ. 2564 ถึง พฤษภาคม พ.ศ.2565 โดยมีกลุ่มตัวอย่างจำนวน 151 คน ซึ่งเป็นเจ้าของสวนและลูกจ้างที่ทำงานในสวนส้ม เครื่องมือในการเก็บข้อมูลเป็นแบบสอบถามโดยใช้วิธีการสัมภาษณ์ ประกอบด้วย ข้อมูลทั่วไป แบบทดสอบความรู้ แบบสอบถามทัศนคติ และแบบสอบถามพฤติกรรมเกี่ยวกับการใช้ยาปฏิชีวนะทางการเกษตรในสวนส้มรวมถึงแบบสอบถามพฤติกรรมการเตรียมหรือผสมยาปฏิชีวนะทางการเกษตรเฉพาะผู้เตรียมหรือผสม สำหรับข้อมูลทั่วไปใช้สถิติเชิงพรรณนาได้แก่ ความถี่, ร้อยละ,ค่าเฉลี่ย,ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน, ค่ามัธยฐาน, ค่าต่ำสุด, ค่าสูงสุดและค่าพิสัยระหว่างควอไทล์วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรม เกี่ยวกับการใช้ยาปฏิชีวนะทางการเกษตรในสวนส้ม โดยใช้สถิติการหาค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน (Pearson Correlation Coefficient) จากผลการศึกษา พบว่า กลุ่มตัวอย่างทั้งหมดมีการใช้ยาปฏิชีวนะในสวนส้ม ส่วนใหญ่มีอายุน้อยกว่า 25 ปี ร้อยละ 29.1 ไม่ได้เรียนหนังสือ ร้อยละ 76.2 และเป็นผู้ฉีดพ่นหรือให้ยาปฏิชีวนะในสวนส้ม คิดเป็นร้อยละ 83.9 เป็นผู้เตรียมหรือผสมยาปฏิชีวนะเอง คิดเป็นร้อยละ 38.4 เหตุผลในการใช้ยาปฏิชีวนะในสวนส้มส่วนใหญ่ทำไปเพราะนายจ้างสั่ง ร้อยละ 59.7 ความถี่ในการใช้ 2 - 3 ครั้งต่อปี ร้อยละ 86.0 กลุ่มตัวอย่างมีความรู้ในการใช้ยาปฏิชีวนะทางการเกษตรในสวนส้มอยู่ในระดับปานกลาง ( 7.78 ± 3.10 ) ด้านทัศนคติในการใช้ยาปฏิชีวนะอยู่ในระดับปานกลาง (2.79 ± 0.56)ด้านพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะทางการเกษตรในสวนส้ม อยู่ในระดับปานกลาง (3.60 ± 0.59) และแบบสัมภาษณ์พฤติกรรมการเตรียมหรือผสมยาปฏิชีวนะทางการเกษตรเฉพาะผู้เตรียมหรือผสม อยู่ในระดับปานกลาง ( 2.86 ± 0.93 ) เมื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ พบว่า คะแนนทัศนคติและคะแนนพฤติกรรม มีความสัมพันธ์ระหว่างกันเชิงบวก ในระดับปานกลาง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (I =0.453, P-value <0.001) แต่ความรู้ไม่มีความสัมพันธ์กับทัศนคติและพฤติกรรมในการใช้ยาปฏิชีวนะในสวนส้มของเกษตรกร อย่างไรก็ตาม ผลการศึกษาครั้งนี้แสดงให้เห็นว่าทัศนคติส่งผลต่อการปฏิบัติ ดังนั้นความรู้เพียงอย่างเดียวไม่สามารถเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะในสวนส้มของเกษตรกรได้ อีกทั้งการศึกษาในครั้งนี้พบว่านายจ้างมีส่วนสำคัญในการใช้ยาปฏิชีวนะในสวนส้ม ดังนั้นนายจ้างจำเป็นต้องมีบทบาทสำญในการควบคุมติดตามการใช้ยาปฏิชีวนะของงลูกจ้างที่จะแก้ได้ด้วยการสร้าง ความตระหนักถึงผลกระทบที่จะเกิดขึ้นทั้งด้านสุขภาพและสิ่งแวดล้อมมีกฎระเบียบการใช้อย่างปลอดภัเพื่อให้เกิดการใช้ยาปฏิชีวนะทางการเกษตรที่เหมาะสมและลดปัญหาการติดเชื้อดื้อยาต่อไป

Abstract: This cross-sectional study aimed to determine knowledge, attitudes, and practices (KAP) toward antibiotic use in tangerine orchard and investigate their associations among tangerine orchard farmers in Fang District, Chiang Mai Province, Thailand. This study was conducted in Fang District during October 2021 and May 2022. The participants in this study were 151 farmers, including owners and workers. All participants were administered face-to-face questionnaires. It is divided into 5 parts: general information, knowledge test, attitude questionnaire, practice questionnaire, and behavioral interview form specific to those who prepare or mix agricultural antibiotics in the tangerine orchards of sample farmers. Data analysis is generally based on descriptive statistics. In terms of knowledge, attitudes, and behaviors regarding the use of agricultural antibiotics in tangerine orchard. An analysis on data of descriptive statistics and analysis on the relationship of knowledge attitudes and behavior on antibiotics usage by using the Pearson correlation coefficient. The results of this study show that most of participants aged below 25 years (29.1%), and were uneducated (76.2%), More than 80% had sprayed or applied antibiotics into the tangerine trees while 38.4% had prepared or mixed antibiotics. The major reason of antibiotics use among participants were following the orchard owner’s order (59.7%). Normally, they applied the antibiotics 2 – 3 times per year. Most participants had moderate levels of knowledge (7.78 ± 3.10), attitude (2.79 ± 0.56), practice (3.60 ± 0.59), and behavioral interview form specific to those who prepare or mix agricultural antibiotics (2.86 ± 0.93) regarding antibiotic use in tangerine orchard. The correlation test showed the significantly positive correlation between attitude and practice scores at moderate level (r=0.453, p<0.001). However, there was no association between knowledge and attitude/practice. This study indicates that attitude regarding antibiotic use in tangerine orchards can affect the practice among tangerine farmworkers. Importantly, the orchard’s owner is the key factor of the worker’s behaviors. Therefore, the orchard owners should take a responsibility on antibiotic use monitoring as well as raising awareness of farmworker on health and environmental impacts.

มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. สำนักหอสมุด

Address: เชียงใหม่

Email: cmulibref@cmu.ac.th

Name: วรางคณา นาคแสน

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: ปาริฉัตร องอาจบริรักษ์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Modified: 2024-01-15

Issued: 2567-01-05

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

Spatial: เชียงใหม่

Spatial: ฝาง

DegreeName: สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Grantor: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

©copyrights มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	612232009.pdf	3.21 MB	22	2025-11-04 13:08:26

ใช้เวลา

0.036074 วินาที