การศึกษาข้อมูลพืชสมุนไพรไทยที่สามารถขยายพันธุ์ด้วยวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ

Name: ศราวุฒิ ทับช่วยขวา

ThaSH: สมุนไพร -- ไทย

ThaSH: สมุนไพร

ThaSH: การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ

Abstract: งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประมวล รวบรวม และสรุปรายชื่อพืชสมุนไพรไทยที่สามารถ ขยายพันธุ์ด้วยวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อโดยการรวบรวมและสรุปรายชื่อพืชสมุนไพรไทยที่ปรากฏในเอกสารตําราทางการแพทย์แผนไทยที่ใช้สําหรับการเรียนการสอนบัณฑิตแพทย์แผนไทย และเป็นพืชสมุนไพรที่มีการใช้เป็นวัตถุดิบสําหรับการผลิตผลิตภัณฑ์สมุนไพรในปัจจุบัน นํามาตรวจหาชื่อวิทยาศาสตร์ของพืชสมุนไพรที่ถูกต้องเพื่อใช้ในการสืบค้นข้อมูลงานวิจัยการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ และนํางานวิจัยที่สืบค้นมาวิเคราะห์เพื่อจําแนกชนิดและวิธีการขยายพันธุ์พืชสมุนไพรด้วยวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อจนสําเร็จเป็นต้นกล้า จากการศึกษารวบรวมรายชื่อพืชสมุนไพรไทยที่ปรากฏในเอกสารตําราทางการแพทย์แผนไทย และบัญชียาจากสมุนไพรในบัญชียาหลักแห่งชาติมีรายชื่อพืชสมุนไพรจํานวน 739 ชนิด พบชื่อ วิทยาศาสตร์ทั้งหมด จํานวน 684 ชนิด เมื่อนํามาสืบค้นงานวิจัยเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืชสมุนไพร พบว่า มีรายงานวิจัยการขยายพันธุ์พืชสมุนไพรด้วยวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ จํานวน 318 ชนิด ไม่พบรายงานการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ จํานวน366 ชนิด โดยพืชสมุนไพรที่มีรายงานวิจัยเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ จํานวน 318 ชนิด สามารถเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อจนสําเร็จเป็นต้นกล้า จํานวน 226 ชนิด และมีการขยายพันธุ์ด้วยวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อที่สําเร็จในห้องปฏิบัติการ จํานวน 92 ชนิด ซึ่งพืชสมุนไพรที่สามารถเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ จนสําเร็จเป็นต้นกล้าได้สามารถจัดจําแนกตามวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อได้ 3 วิธีได้แก่ 1) วิธีการเพาะเลี้ยงอวัยวะ (Organ Culture) จํานวน 164 ชนิด 2) วิธีเพาะเลี้ยงแคลลัส (Callus Culture) จํานวน 52 ชนิด และ 3) วิธีเพาะเลี้ยงด้วยเอ็มบริโอ (Embryo Culture) จํานวน 14 ชนิด โดยมีพืชสมุนไพรจํานวน 4 ชนิด ได้แก่ กระทิง คนทีสอ เจตมูลเพลิงแดง และสวาด ที่พบรายงานการวิจัยวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ 2 วิธี งานวิจัยนี้สามารถใช้เป็นข้อมูลของพืชสมุนไพรไทยที่สามารถขยายพันธุ์ด้วยวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ โดยเฉพาะพืชสมุนไพรที่มีความต้องการใช้ในการผลิตผลิตภัณฑ์สมุนไพรไทยสําหรับการรักษาโรค และมีข้อจํากัดในการขยายพันธุ์ด้วยวิธีธรรมชาติ เนื่องจากการขยายพันธุ์ด้วยวิธีเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อสามารถขยายพันธุ์ได้ปริมาณมากในเวลาที่รวดเร็ว และสามารถรักษาสายพันธุ์พืชสมุนไพรไทยที่มีสรรพคุณที่ดีได้ เพื่อใช้เป็นต้นกล้าสําหรับการเพาะปลูกพืชสมุนไพรในพื้นที่ที่มีสภาพแวดล้อมเหมือนถิ่นที่อยู่ (Habitat) ในธรรมชาติเพื่อให้มีสรรพคุณดีสม่ำเสมอและสามารถ เก็บเกี่ยวสมุนไพรที่มีคุณภาพได้อย่างยั่งยืน

มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย. สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: เชียงราย

Email: arit@crru.ac.th

Name: วนิษา ปันฟ้า

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Name: ยิ่งยง เทาประเสริฐ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Created: 2563

Modified: 2566-07-21

Issued: 2566-07-21

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: การแพทย์แผนไทยมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: การแพทย์แผนไทย

©copyrights มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	Sarawut Thapchuaikhwa _Fulltext.pdf	65.88 MB	4	2024-04-24 15:09:05

ใช้เวลา

0.034939 วินาที