การจัดเก็บองค์ความรู้เพื่อซ่อมสร้างงานศิลปกรรมหลวงของกลุ่มงานช่างทองหลวง

Royal goldsmith community's knowledge storage for royal art restoration and fabrication

Name: พีระยศ แก้วปัญญา

keyword: ศิลปกรรมหลวง

ThaSH: การบริหารองค์ความรู้

ThaSH: ศิลปกรรม -- การอนุรักษ์และการบำรุงรักษา -- ไทย

ThaSH: ศิลปวัตถุ -- การอนุรักษ์และการบำรุงรักษา -- ไทย

ThaSH: ช่างทอง -- ไทย

ThaSH: ช่างศิลปะ -- ไทย

Abstract: การวิจัยการจัดเก็บองค์ความรู้เพื่อซ่อม สร้างงานศิลปกรรมหลวงของกลุ่มงานช่างทองหลวง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ประกอบของเนื้อหาการจัดเก็บองค์ความรู้เพื่อซ่อม สร้างงานศิลปกรรมหลวงของกลุ่มงานช่างทองหลวง ดำเนินการพัฒนาองค์ประกอบเนื้อหาการจัดเก็บองค์ความรู้เพื่อซ่อม สร้างพระพุทธรูปทรงเครื่องใหญ่ เพื่อถ่ายทอดความรู้และทักษะของกลุ่มงานช่างทองหลวงจากรุ่นสู่รุ่น และประเมินการจัดเก็บองค์ความรู้สำหรับซ่อม สร้างพระพุทธรูปทรงเครื่องใหญ่ ไปประยุกต์ใช้ ในงานศิลปกรรมหลวง โดยแบ่งการดำเนินการ 3 ระยะ ซึ่งผลการวิจัยมีดังนี้ ระยะที่ 1 กำหนดองค์ประกอบของเนื้อหาการจัดเก็บองค์ความรู้เพื่อซ่อม สร้างงานศิลปกรรมหลวงของกลุ่มงานช่างทองหลวง เริ่มจากการสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญที่มีประสบการณ์ในการซ่อม สร้างฯ จากนั้นนำองค์ประกอบเนื้อหาในการจัดเก็บองค์ความรู้ ไปให้ผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 5 คน ผู้มีประสบการณ์การบริหารงานและทำงานที่เกี่ยวข้องกับการซ่อม สร้างงานศิลปกรรมหลวง ประเมินผลความเหมาะสมเนื้อหาการจัดเก็บองค์ความรู้เพื่อซ่อม สร้างงานศิลปกรรมหลวง พบว่าเนื้อหาการจัดเก็บมีความเหมาะสมในระดับมากที่สุด (Mu =5.00) ระยะที่ 2 ดำเนินการพัฒนาองค์ประกอบการจัดเก็บองค์ความรู้เพื่อซ่อม สร้างพระพุทธรูปทรงเครื่องใหญ่ เพื่อถ่ายทอดความรู้และทักษะของกลุ่มงานช่างทองหลวงจากรุ่นสู่รุ่น เริ่มจาก 1) เลือกชิ้นงานพระพุทธรูปทรงเครื่องเป็นตัวแทนงานศิลปกรรมหลวง 2) กำหนดเนื้อหาที่จัดเก็บองค์ความรู้ แบ่งเป็น 4 ด้าน และประเมินผลการจัดเก็บองค์ความรู้ โดยการประเมินความเหมาะสมด้านการจัดเก็บองค์ความรู้โดยผู้เชี่ยวชาญที่มีประสบการณ์ในการซ่อม สร้างงานศิลปกรรมหลวง จำนวน 7 คน 3) ดำเนินการจัดเก็บองค์ความรู้การออกแบบลวดลายเครื่องประดับเพื่อซ่อม พระพุทธรูปทรงเครื่องใหญ่ กรณีชิ้นงานเดิมคงอยู่ ผลประเมินมีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด (Mu =5.00 ) 4) ดำเนินการจัดเก็บองค์ความรู้ การออกแบบลวดลายเครื่องประดับเพื่อสร้าง พระพุทธรูปทรงเครื่องใหญ่ ผลประเมินอยู่ในระดับมากที่สุด (Mu = 5.00 ) 5) ดำเนินการจัดเก็บองค์ความรู้การวิเคราะห์วัสดุ เทคนิคเชิงช่างเพื่อซ่อมพระพุทธรูปทรงเครื่องใหญ่ ผลการประเมินอยู่ในระดับมากที่สุด (Mu =4.86) 6) ดำเนินการจัดเก็บองค์ความรู้การสร้างชิ้นงานเครื่องประดับเพื่อซ่อม สร้างพระพุทธรูปทรงเครื่องใหญ่ ผลประเมินอยู่ในระดับมากที่สุด (Mu =5.00) ระยะที่ 3 ประเมินการจัดเก็บองค์ความรู้เพื่อซ่อม สร้างพระพุทธรูปทรงเครื่องใหญ่ ไปประยุกต์ใช้ ในงานศิลปกรรมหลวงทั้ง 4 ด้าน โดยผู้เชี่ยวชาญที่มีประสบการณ์ในการซ่อม สร้างงานศิลปกรรมหลวง จำนวน 7 คน ผลการประเมินพบว่า 1) การนำองค์ความรู้การออกแบบลวดลายเพื่อซ่อม พระพุทธรูปทรงเครื่องใหญ่ กรณีชิ้นงานเดิมคงอยู่ ไปประยุกต์ใช้ ผลการประเมินมีความเหมาะสมในระดับมากที่สุด (Mu =4.88) 2) การนำการจัดเก็บองค์ความรู้การออกแบบลวดลายเครื่องประดับเพื่อสร้าง พระพุทธรูปทรงเครื่องใหญ่ ไปประยุกต์ใช้ ผลการประเมินมีความเหมาะสมในระดับมากที่สุด (Mu =4.86 ) 3) การนำการวิเคราะห์วัสดุ เทคนิคเชิงช่างเพื่อซ่อม สร้างพระพุทธรูปทรงเครื่องใหญ่ ไปประยุกต์ใช้ ผลการประเมินมีความเหมาะสมในระดับมากที่สุด (Mu =4.83) 4) การนำการจัดเก็บองค์ความรู้การสร้างชิ้นงานเครื่องประดับ พระพุทธรูปทรงเครื่องใหญ่ ไปประยุกต์ใช้ ผลการประเมินมีความเหมาะสมในระดับมากที่สุด (Mu =4.89) จากนั้นนำองค์ความรู้ที่ได้จากการจัดเก็บองค์ความรู้พระพุทธรูปทรงเครื่องใหญ่ มาพัฒนาเข้าสู่การศึกษา เข้าสู่การเรียนของนักศึกษาระดับปริญญาตรี สาขาวิชาช่างทองหลวง ในรายวิชาการออกแบบงานช่างทองหลวงและงานเครื่องประดับ จากการประเมินผลงานการออกแบบเครื่องประดับทับทรวงจำนวน 10 ชิ้น พบว่ามีผลคะแนนรวมค่าคะแนนเฉลี่ยร้อยละ 84.90 นำองค์ความรู้จากการออกแบบชิ้นงานเครื่องประดับทับทรวงมาจัดทำชิ้นงาน ในรายวิชาการงานช่างทองหลวง 2 ผลการประเมินผลงานการจัดทำชิ้นงานเครื่องประดับทับทรวงจำนวน 10 ชิ้น พบว่ามีผลคะแนนรวมค่าคะแนนเฉลี่ยร้อยละ 78.81 ให้คณะอาจารย์จำนวน 5 คน ประเมินผลการนำความรู้จากการจัดเก็บองค์ความรู้เพื่อซ่อม สร้าง มาสร้างใบความรู้และใบงาน หน่วยการเรียนการออกแบบเขียนแบบเครื่องประดับทับทรวง และการทำชิ้นงานเครื่องประดับทับทรวง พบว่ามีค่าเฉลี่ยรวมในระดับมากที่สุด(Mu = 4.46) และได้นำเอาองค์ความรู้นำไปจัดสร้างเครื่องประดับโขนละครจำนวน 8 ผลงาน ผู้เชี่ยวชาญประเมินชิ้นงานมีความสวยงามตรงกับวัตถุประสงค์ในการสร้างชุดเครื่องประดับโขน ละครมูลนิธิศิลปาชีพ ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ

Abstract: The primary objective of the study is to investigate the process of the Royal Goldsmith group’s knowledge storage and retrieval for restoration and creation of Thai masterpieces. The content development features the preservation of explicit knowledge regarding physical revitalization of bejeweled Thai Buddha statues. Knowledge and technical skills developed by the Royal Goldsmith Community will be disseminated and passed on from one generation to the next. Finally. knowledge management for restoration and creation of the cultural heritage, i.e. the royal bejeweled Buddha statues will be evaluated. The operation was divided into 3 phases, the results of which were as follows: Phase 1: Defining the process of relevant knowledge storage with an attempt to create, conserve and repair the original work. Five individuals possessing the expertise in royal artwork repairs were interviewed. The content suitability assessment relating to knowledge preservation was then carried out and it was rated at the highest level ( μ = 5.00). Phase 2: Components-based systematic development for knowledge generation, storage and distribution. Constituents to manage knowledge flows involved 1) Choosing a bejeweled Buddha image representing a royal showpiece. 2) Identifying conceptual content of knowledge storing, classifying the issue into 4 categories prior to evaluation. Then suitability assessment of knowledge storage was conducted by a panel of 7 experts in the areas of royal art conservation and restoration. 3) Collecting knowledge covering ornament and decoration design for restoring missing parts of the masterpiece. The suitability assessment confirms the highest degree of appropriateness( μ=5.00).4) Knowledge collection, jewelry design for sculpture decoration (μ=5.00). 5) Knowledge collection on analyzing materials and technical techniques for repairing Decorated Buddha images ( μ = 4.86). 6) Knowledge collection regarding the creation of jewelry pieces to repair and build a Decorated Buddha image. ( μ =5.00) Phase 3 : Assessment of suitability of knowledge collection with regard to further application was carried out in all 4 aspects. The evaluation was conducted by 7 experts possessing royal art restoration expertise. As results, suitability of the main constituents were revealed as 1) Knowledge application on pattern design for original piece compatibility was ranked at the highest level ( μ =4.88); 2) Using jewelry design knowledge to create a Decorated Buddha statue (μ =4.86); 3) Using metalsmithing for restoring a Decorated Buddha image ( μ =4.83), and 4) Application of knowledge for jewelry making for the statue decoration ( μ = 4.89). Bodies of knowledge acquired provided the basis for the development of a Royal Goldsmith undergraduate curriculum entitled “Royal Goldsmithing 1”. Regarding the assessment of 10 pieces of breastplate ornament design, the overall class average achieved 84.90 %, compared with 78.81% for the similar issue in the course “Royal Goldsmithing 2”.A group of 5 instructors were asked to evaluate the application of aforementioned knowledge to create knowledge sheets as well as worksheets on breastplate jewelry design and fabrication. The overall outcome was assessed at the highest level ( μ = 4.46). The body of knowledge thus was used to create 8 pieces of Khon drama ornaments. According to the outcomes, the experts agreed that the artistic pieces were stunning and consistent with the objectives of the creation of Khon jewelry embraced by the Foundation for the Promotion of Supplementary Occupations and Related Techniques under the Royal Patronage of Her Majesty the Queen Sirikit, the Queen Mother.

มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ. สำนักหอสมุดกลาง

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@kmutnb.ac.th

Name: ปิยะ กรกชจินตนาการ

Role: ที่ปรึกษาดุษฎีนิพนธ์

Email : piyak@kmutnb.ac.th

Name: ธีรวุฒิ บุณยโสภณ

Role: ที่ปรึกษาดุษฎีนิพนธ์

Email : vhd@kmutnb.ac.th

Name: วรพจน์ ศรีวงษ์คล

Role: ที่ปรึกษาดุษฎีนิพนธ์

Created: 2564

Modified: 2566-11-30

Issued: 2566-06-30

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: วิจัยและพัฒนาการสอนเทคนิคศึกษา

Grantor: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ

©copyrights มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	B17600923.pdf	49.74 MB	5	2024-12-20 13:41:41

ใช้เวลา

0.032496 วินาที