การพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้เกษียณอายุตามหลักพุทธธรรม

Name: นิวัฒน์ พุฒวันเพ็ญ

Organization : ผู้วิจัย

keyword: การพัฒนา

; คุณภาพชีวิต

Abstract: งานวิจัยฉบับนี้ มีวัตถุประสงค์ของการวิจัย 3 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัญหาเรื่องคุณภาพชีวิตของผู้เกษียณอายุ 2)เพื่อศึกษาหลักพุทธธรรมที่สนับสนุนการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้เกษียณอายุ 3)เพื่อนำเสนอแนวทางการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้เกษียณอายุตามหลักพุทธธรรม การวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพ ทำการศึกษาใน 2 วิธีคือ ศึกษาวิจัยข้อมูลจากเอกสาร รวมถึงการลงพื้นที่ภาคสนามเพื่อทำการสัมภาษณ์เชิงลึก จากผู้ทรงคุณวุฒิในงานด้านพระพุทธศาสนาจำนวน 5 รูป/คน และจากผู้เกษียณอายุทั่วไป จำนวน 16 คน ผลการวิจัยพบว่าผู้เกษียณอายุมีสภาพปัญหาชีวิต 4 ด้านคือ 1. ด้านสุขภาพกายและใจ 2. ด้านสังคม 3. ด้านเศรษฐกิจการเงิน 4. ด้านที่อยู่อาศัย ปัญหาด้านสุขภาพผู้เกษียณอายุป่วยเป็นโรคความดันโลหิตสูงมากที่สุดคือร้อยละ 28 ปัญหาทางสุขภาพใจและเศรษฐกิจการเงินเพียงร้อยละ 6.25 ไม่มีปัญหาทางด้านสังคมและที่อยู่อาศัย ผลการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิพบว่าหลักพุทธธรรมเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้เกษียณอายุมี 4 ด้านคือ 1) ด้านสุขภาพกายและใจ หลักพุทธธรรมที่พึงมีคือขันธ์ 5, ไตรลักษณ์, ภาวนา 4, สติปัฏฐาน 4 และไตรสิกขา 2) ด้านสังคม หลักพุทธธรรมที่พึงมีคือบุญกิริยาวัตถุ 3, พรหมวิหาร 4, สังคหวัตถุ 4 และโลกธรรม 8 3) ด้านเศรษฐกิจการเงิน หลักพุทธธรรมที่พึงมี คือทิฏฐิธัมมิกัตถประโยชน์ 4, สันโดษ และโภคาทิยะ 5 4) ด้านที่อยู่อาศัย หลักพุทธธรรมที่พึงมี คือกุลจิรัฏฐฐิติธรรม 4 และสัปปายะ 7 การพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้เกษียณอายุตามหลักพุทธธรรม มีแนวทางปฏิบัติดังนี้ 1) ด้านสุขภาพกายและใจ คือควรเรียนรู้และเข้าใจความจริงของชีวิต 2) ด้านสังคม ร่วมทำกิจกรรมทางสังคมต่อเนื่องเหมาะกับสุขภาพของตนและเวลา 3) ด้านเศรษฐกิจการเงิน คือการรู้จักการวางแผนและการจัดการทางการเงิน 4) ด้านที่อยู่อาศัยคือ การฉลาดเลือกที่อยู่อาศัยที่สบายเกื้อหนุนในการเจริญภาวนาได้ดี

Abstract: In this research, the three objectives were : 1) to study the states of problem on the quality of life of the retired persons, 2) to study the Buddhist principles for supporting the enhancement of quality of life of the retired persons, and 3) to propose the guidelines on the enhancement of the quality of life of the retired persons bases on Buddhist principles. The methodology of this research is a qualitative research; there are two methods 1) documentary research, and 2) the field study done by In-depth interview. The key informants consist of five Buddhist scholars and sixteen retired persons. The findings show that there are four states of problem: 1) body and mind, 2) society, 3) economic affairs, and 4) housing. In the side of body, the retired persons mostly have the hypertension with 28% and only 6.25% in the side of mind and economic affairs, there are no findings in any problem concerning the side of social including the housing . Here the Buddhist principles for supporting the enhancement of quality of life of the retired persons are as follows: 1) body and mind aspects: Pañca-khandha, Tilakkhana, four kinds of Bhāvanā, four kinds of Satipațțhāna and Ti-sikkhā, 2) social aspects: three kinds of Puññakiriya-vatthu, four kinds of Brahmavihāra, four kinds of Saṅgahavatthu and eight kinds of Loka-Dhamma, 3) economic affairs: four kinds of Dițțhadhammikattha, Santosa and five kinds of Bhoga-ādiya, 4) in the side of housing : four kinds of Kula-cirațțhi-dhamma, seven kinds of Sappāya. The way to enhance the quality of life base on the Buddhist principles are as follows: 1) body and mind aspects: the retired persons need to understand the truth of life and the nature, 2) social aspect: the retired persons need to regularly perform theirs activities according to the health condition as well as the time and they need to understand the limited on social role as well, 3) economic affairs: well-planning on the financial term should be carried out including good knowledge to find and save the money properly; the expenses need to be done through the controlled account accordingly, and 4) housing aspects: they should live in the good and calm condition without too many noisy for well meditation fruition.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@mcu.ac.th

Name: แม่ชีกฤษณา รักษาโฉม

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: สานุ มหัทธนาดุลย์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2563

Modified: 2566-06-02

Issued: 2566-06-02

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	นิวัฒน์ พุฒวันเพ็ญ.pdf	3.61 MB	10	2025-03-24 13:15:20

ใช้เวลา

0.026498 วินาที