กระบวนการพัฒนาเศรษฐกิจของชุมชนบนฐานทุนทางสังคมและวัฒนธรรมของชุมชนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง

Name: วาสนา แก้วหล้า

Organization : ผู้วิจัย

keyword: เศรษฐกิจของชุมชน

; ฐานทุนทางสังคม

; วัฒนธรรมของชุมชน

Abstract: งานวิจัยเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนบนฐานทุนทางสังคมและวัฒนธรรมของชุมชนในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง 2) เพื่อศึกษาระบบและนวัตกรรมเศรษฐกิจชุมชนบนฐานทุนทางสังคมและวัฒนธรรมของชุมชนในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง 3) เพื่อพัฒนากระบวนการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนบนฐานทุนทางสังคมและวัฒนธรรมของชุมชนในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่างชุมชนชาวกูยในพื้นที่จังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง ในพื้นที่ จังหวัดศรีสะเกษ สุรินทร์ และบุรีรัมย์ วิธีการศึกษา เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ สัมภาษณ์เจาะลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 99 รูป/คน ใช้แบบสัมภาษณ์กึ่งมีโครงสร้างที่ผ่านผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบแล้ว ผู้วิจัยเก็บข้อมูลจากการสังเกต การสัมภาษณ์เจาะลึก วิเคราะห์และสังเคราะห์ข้อมูลแล้วให้ผู้ทรงคุณวุฒิ ประชุมวิพากษ์เพื่อตรวจสอบองค์ความรู้ที่ได้สังเคราะห์เป็นโมเดล ผลการศึกษาพบว่า 1. สภาพการพัฒนาระบบเศรษฐกิจชุมชนมีความเกี่ยวข้องกับทุนทางสังคมและวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ ได้แก่ความเชื่อ ความศรัทธา ค่านิยมและสัญลักษณ์ทางความเชื่ออันเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ได้สืบทอดมาของชุมชน ซึ่งจัดว่าเป็นวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ 2. ระบบและนวัตกรรมชุมชน เป็นองค์ความรู้ที่สำคัญในกระบวนการพัฒนาเศรษฐกิจของชุมชนในกลุ่มชาติพันธุ์ ตามปัจจัยตัวป้อนเข้า คือ 1. การเรียนรู้ เป็นกระบวนการสร้างความรู้ใหม่ ชุมชนมีการเรียนรู้ แก้ไขปัญหา จังหวะการพัฒนา กระแสจากภายนอก การเลือกใช้เทคโนโลยี การเปิดโลกกระทัศน์ทั้งคนรุ่นเก่า รุ่นกลาง และใหม่ด้วยการส่งลูกหลานไปเรียนไปรับการศึกษา 2. ระบบและนวัตกรรม ประกอบด้วย การรวมกลุ่มอาชีพเสริม เป็นทุนทางอาชีพและก่อตั้งกลุ่มสตรี เพื่อฟื้นฟูผ้าทอมือของชาวกูยและช่วยให้สตรีสูงอายุที่ยังคุณประโยชน์มีกิจกรรมทางสังคมและสร้างกลุ่มเพื่อให้มีบรรยายกาศมีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ อาชีพดั้งเดิมของชุมชนมีทั้งการผลิตสินค้าเป็นผลิตภัณฑ์ในชุมชน สามารถเคลื่อนตัวจากสังคมเกษตรกรรมสู่การจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชน 3. การพัฒนาชุมชนแบบยั่งยืน มีการเปิดพื้นที่ให้คนในมีปฏิสัมพันธ์ สร้างความมั่งคั่ง ความสุขและความยั่งยืนของชุมชนจากทุนทางสังคมและวัฒนธรรม 4. การเปลี่ยนผ่านทางสังคมอย่างสร้างสรรค์ มีการนำความรู้ไปประยุกต์ รักษาเอกลักษณ์ ผู้นำที่ดีและมีศีลธรรม มีความเชื่อที่ปฏิบัติผ่านพิธีกรรมในวิถีชีวิต วิถีแห่งวัฒนธรรมดั้งเดิมเป็นแกนหลักที่ทุกคนถือปฏิบัติเป็นภูมิปัญญาที่ส่งมายาวนานสามารถปรับใช้กับยุคสมัย หรือสถานการณ์ใหม่ที่เผชิญ อย่างเหมาะสม 3. พัฒนากระบวนการ ประกอบด้วย 1.วัดเป็นศูนย์กลางการพัฒนาเป็นผู้นำทางจิตวิญญาณและนำปัญญาของชุมชนได้เป็นที่พึ่งทางกายและใจ นายบ้านหรือผู้นำชุมชนเป็นตัวแทนจากคนเผ่าเดียวกัน 2. เศรษฐกิจบนฐานพิธีกรรม มีความเชื่อที่ปฏิบัติผ่านพิธีกรรมในวิถีชีวิต 3. ทรัพยากรทางธรรมชาติเป็นปัจจัยหลักของชุมชน สรุปและอภิปรายผล กระบวนการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนบนฐานทุนทางสังคมมีทุนจากทรัพยากรธรรมชาติ มีความจำเป็นในการสร้างความมั่งคั่งและความยั่งยืนของการพัฒนาเศรษฐกิจของชุมชนแบบยังชีพและมีการแลกเปลี่ยนสินค้าแบบพื้นบ้าน เมื่อมีการนำความรู้สมัยใหม่มาประยุกต์ใช้โดยนำเทคโนโลยีที่เหมาะสม โดยมีผู้นำชุมชน มีภาครัฐนำนโยบายการพัฒนาและบทบาทในการมีส่วนร่วมภายในชุมชน มีการรักษาขนบธรรมเนียมประเพณีและพิธีกรรมดั้งเดิมมาเป็นฐานในการผลิตให้เกิดรายไดจัดว่าเป็น เศรษฐกิจชุมชนบนฐานพิธีกรรม เป็นความอยู่รอดของปฎิบัติการชุมชน ในกระบวนการพัฒนาเศรษฐกิจของตนเองที่ยังรักษาอัตลักษณ์ของชุมชน และมุ่งพัฒนาตนเองเปลี่ยนผ่านเข้าสู่เศรษฐกิจสมัยใหม่อย่างสร้างสรรค์จนเกิดเป็นการท่องเที่ยวโดยชุมชน นำรายได้เข้าสู่ชุมชนและนำผลิตภัณฑ์ของชุมชนเป็นสินค้าสร้างรายได้และมีทุนทางสังคมที่เกิดขึ้นมาหนุนเสริม นับเป็นความเข้มแข็งของชุมชุนที่มีมาจากเศรษฐกิจฐานราก

Abstract: This research was aimed; 1)to study the context of the economic development of the community, 2)to study the system and innovation of the economic development of the community, and 3) to develop a process of the economic development of the community, based on the social and cultural capital of the community in the lower northeastern regions, as Sisaket, Surin and Burriram province. Methodology: Qualitative research tools were used semi-structured form. Data collected from in-depth interview 99 key informants. Qualitative data were analyzed whereas preliminary results were critiqued by experts then synthesized thematic model was verified. The Results Findings As: 1. Background: Economic development process of the communities, emphasized on social and culture capitals in community. Issues of economic development process consist of capitals, such as belief, faith, awareness of people, family and community on the value and symbolic which was local wisdom, an intangible culture were realized. 2. Systems and innovation: Processing of the system development and innovation based on the model according to the capitals, natural resource is necessary for the properity and sustainableof subsistence economic development and exchanging traditional products. By using appropriate technology, while the government implemented policy and rule in area which was undercontrolled. 3. Developing of the process: 1)Temple was the center of spiritual development and brings wisdom of the community as a physical and mental refuge. The master of the community as a leader who is a representative of the same tribe. 2) Economy based on ritual. There is a belief that is performed through rituals in the way of life. 3)Natural resources are the main factor for development economic in communities.Discussions and Suggestions: Economic development based on social and cultural capital has consisted of necessary natural resource capitals for the prosperity and sustainability of subsistence economic development. and exchanging of traditional products were operated the economic development process of the community maintainly the identity, developed themselves, transition into the creative economy until it became Community Based Tourism (CBT.), bringing income and community was produced revenue-generating products.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. ส่วนหอสมุดกลาง

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระสุธีรัตนบัณฑิต, รศ.ดร.

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: รศ. ดร.วิวัฒน์ หามนตรี

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2563

Modified: 2023-06-15

Issued: 2566-05-09

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: สาขาวิชาการพัฒนาสังคม

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	FdNFa0torFmi9KIU6NlNjW5Mji6GeFbKJ7eHVizn.pdf	9.16 MB	32	2026-01-30 17:03:04

ใช้เวลา

0.036168 วินาที