สัดส่วนเชิงลำดับของสังกะสีในดินนาในที่ราบภาคกลางของประเทศไทย

Sequential fractions of zinc in paddy soils in the central plain of Thailand

Name: ยูถิกา จันทร์ลักษณะ

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. วท.ม. (ปฐพีวิทยา) 2560

Classification :.LCCS: S593

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สาขาปฐพีวิทยา -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: ดินนา -- การดูดซับ

ThaSH: สังกะสี

Abstract: การเข้าใจสภาพการละลายและความรู้เชิงปริมาณเกี่ยวกับการดูดซับของสังกะสีในดินนี้เป็นสิ่งสำคัญอย่างยั่งยืน เพื่อการจัดการสังกะสีอย่างมีประสิทธิภาพในการผลิตข้าว แต่ข้อมูลความเป็นประโยชน์ของสังกะสีในดินนาจากประเทศไทยมีอยู่อย่างจำกัด ดังนั้นงานวิจัยมีวัตถุประสงค์ เพื่อจำแนกและหาปริมาแแหล่งของสังกะสีที่มีสภาพการละลายแตกต่างกันในตัวอย่างดินนาจำนวน 150 ตัวอย่างโดยใช้การสกัดเชิงเดี่ยว การสกัดแบบเลือกจำเพาะ และการสกัดเชิงลำดับ 8 ขั้นตอน ผลการศึกษาพบว่า ดินที่ทำการศึกษาทั้งหมดมีสภาพพีเอชเป็นกรดรุนแรงมาก (ultra-acid) ถึงด่างเล็กน้อย (slightly alkaline) ปริมาณของสังกะสีจากแหล่งที่สะกดได้แสดงให้เห็นว่าส่วนใหญ่มีสังกะสีที่มีศักยภาพที่จะเป็นประโยชน์ต่อพืชในระดับเพียงพอ (ค่ากลางของสังกะสีที่สะกดได้ด้วยสารสกัดดีที่พีเอ = 1.5 มิลล์กรัมต่อกิโลกรัม) การคำนวณรูปทางเคมีจากข้อมูลสังกะสีที่สกัดด้วยสารละลายแคลเซียมคลอไรด์ และดีทีพีเอแสดงให้เห็นว่ากิจกรรมของสังกะสีไอออน (Zn24) ในดินที่ทำการศึกษาต่ำและถูกควบคุมโดยสังกะสีที่ถูกแทนที่ในโครงสร้าง การละลายของสังกะสีไอออนสูงสุดมีความสัมพันธ์กับความเป็นประโยชน์ของเหล็กไอออน (Fe3+) ที่ขึ้นอยู่กับสภาพพีเอชซึ่งถูกวัดจากสภาพการละลายของเหล็กเฟอร์ริกอสัณฐาน (เฟอร์ริไฮไดรต์ )และเหล็กเฟอร์ริกที่เป็นผลึก (แฟรงคลิไนต์ ) ผลของการสกัดเชิงลำดับ แสดงให้เห็นว่า สังกะสีส่วนใหญ่อยู่ในรูปที่ทนทาน (F8) และรูปที่ละลายได้ด้วยกรดสูงสุด (F7) คิดเป็น 75% ของปริมาณสังกะสีทั้งหมดในดิน ปริมาณสังกะสีในรูปอื่นลดลงตามลำดับ คือสังกะสีที่สร้างพันธะกับเหล็กออกไซด์ที่มีผลึก (F6, ค่ากลาง =8.9%) > สังกะสีที่สร้างพันธะกับแมงกานีสออกไซด์ (F3, ค่ากลาง = 4.8%) สังกะสีที่สร้างพันธะกับอินทรียวัตถุ(F4, ค่ากลาง = 3.8%) > สังกะสีที่สร้างพันธะกับเหล็กออกไซด์ที่มีผลึกขนาดเล็ก(F5, ค่ากลาง = 3.6%) > สังกะสีที่เคลื่อนย้ายได้ (F1, ค่ากลาง = 1.8%) > สังกะสีที่เคลื่อนย้ายได้ง่าย (F2, ค่ากลาง =1.8%) การวิเคราะห์สหสัมพันธ์ แสดงให้เห็นว่าปริมาณของสังกะสีที่สกัดได้ด้วยสารละลายแคลเซียมคลอไรด์ และสารละลายดีที่พีเอและสังกะสีในรูปต่าง ๆ มีความสัมพันธ์กับพีเอชดินและองค์ประกอบดินเช่นคาร์บอนอินทรีย์ และเหล็กหรือแมงกานีสออกไซด์รูปที่เป็นผลึกและมีผลึกขนาดเล็ก ดังนั้นกลยุทธ์การจัดการดินเพื่อเพิ่มความเป็นประโยชน์ของสังกะสีในดินนานี้ ควรเน้นการเพิ่มการปลดปล่อยของสังกะสีด้วยกลไกการละลายในสภาพกรด การควบคุมลิแกนด์และการละลายในสภาพรีดักชันของเหล็กออกซีไฮดรอกไซด์ Understanding the zinc (Zn) solubility and quantitative knowledge about how Zn is bound in paddy soils is of immense importance for the effective Zn management in rice production, but available data on Zn phytoavailability in paddy soils from Thailand are very limited. Here we identified and quantified Zn pools with different solubility in 150 paddy soil samples using single, selective, and eight–step sequential extractions. The results indicated that pH conditions of the soils ranged from ultra–acidic to slightly alkaline. The amounts of Zn in the extractable pools indicated sufficient levels of potentially phytoavailable Zn (median DTPA–extractable Zn = 1.5 mg kg-1) in the most soils. Chemical speciation calculations based on CaCl2 extraction and DTPA–extraction data suggested that Zn2+ ion activities in these soils were low and controlled by substituted Zn. Maximum Zn2+ solubilities were related to the pH–dependent availability of Fe3+ as determined by solubility of amorphous Fe (III) (ferrihydrite) and crystalline Fe (III) (franklinite) phases. Correspondingly, the sequential extraction results revealed that residual fraction (F8) and maximum acid–soluble fraction (F7) (contributed to 75% of the total Zn in soils) were dominant Zn pools in the studied soils. The quantitative contribution of other fractions decreased in the following order: crystalline Fe–oxides (median F6 = 8.9%) > Mn oxides (median F3 = 4.8%) ≈ organically bound (median F4 = 4.8%) > microcrystalline Fe–oxides (median F5 = 3.6%) > mobile (median F1 = 1.8%) > mobilizable (median F2 = 1.8%). The correlation analysis suggested that the CaCl2 – and DTPA–extractable Zn, Zn fractions were influenced by soil pH and soil constituents, e.g., organic carbon, and crystalline and microcrystalline Fe/Mn oxides. Therefore, soil management strategy to increasing Zn availability in these paddy soils should be target at enhancing the Zn release by mechanisms of proton-promoted or ligand-controlled solubilization and reductive dissolution of Fe (III) (oxyhydr) oxides.

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: วรชาติ วิศวพิพัฒน์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Name: ศุภิฌา ธนะจิตต์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Created: 2560

Modified: 2566-05-08

Issued: 2566-05-08

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: https://kasetsart.idm.oclc.org/login?url=https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2560/yutika-jan-all.pdf

CallNumber: S593.ย414

tha

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: ปฐพีวิทยา

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	yutika-jan-all.pdf	3.05 MB	12	2026-05-26 18:16:01

ใช้เวลา

0.026407 วินาที