แนวทางการจัดการทรัพยากรหมึกกล้วยในพื้นที่ชายฝั่ง กรณีศึกษา จังหวัดประจวบคีรีขันธ์

Management approach for indian squid resource in the coastal area a case study in Prachuap Khiri Khan province

Name: สุภัทรชา ธุระกิจ

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ -- วิทยานิพนธ์. วท.ม. (การจัดการประมง) 2559.

Classification :.LCCS: SH374.52.T35

ThaSH: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. -- สาขาการจัดการประมง -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: หมึกกล้วย -- ประจวบคีรีขันธ์

ThaSH: ประมงหมึกกล้วย -- ประจวบคีรีขันธ์

Abstract: การศึกษาแนวทางการจัดการทรัพยากรหมึกกล้วยในพื้นที่ชายฝั่งของจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ประกอบด้วยการศึกษาติดตามด้านฤดูวางไข่ของหมึกกล้วยในพื้นที่ชายฝั่ง รูปแบบของการทำประมงหมึกกล้วย รวมทั้งความคิดเห็นและปัจจัยที่มีผลต่อความคิดเห็นของชาวประมงพื้นบ้านต่อแนวทางการ จัดการประมงหมึกกล้วยในพื้นที่ชายฝั่ง ในส่วนของการศึกษาทรัพยากรหมึกกล้วย เก็บรวบรวมตัวอย่างหมึกกล้วยที่ได้จากการทำประมงอวนครอบหมึกประกอบการใช้แสงไฟล่อในพื้นที่ชายฝั่ง (ห่างฝั่งไม่เกิน 5 กิโลเมตร) บริเวณอ่าวสามร้อยอด จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ในระหว่างเดือนเมษายนถึงตุลาคม พ.ศ. 2557 ผลการศึกษาพบว่า หมึกกล้วยที่พบ เป็นชนิด Photololigo duvaucelii มีความยาวลำตัว 3.0- 24.5 ซม.และน้ำหนักลำตัว 2.0-164.0 กรัม ระยะการเจริญพันธุ์ชี้ให้เห็นว่าหมึกกล้วยในพื้นที่ชายฝั่งสามารถวางไข่ได้ตลอดช่วงเวลาที่ศึกษา ขณะที่ผลการทดสอบทางสถิติ พบว่า ค่าดัชนีความสมบูรณ์เพศของหมึกเพศผู้และเพศเมียเปลี่ยนแปลงตามเดือนที่ศึกษา (p=2.52x10-4 และ p=0.002 ตามลำดับ) ค่าดัชนีความสมบูรณ์เพศที่ปรากฏบ่งชี้ว่า ฤดูวางไข่หลักของหมึกกล้วยชนิด P. duvaucelii ในพื้นที่ชายฝั่งอ่าวสามร้อยยอด คือ ช่วงเดือนเมษายนถึงมิถุนายน และช่วงเดือนกันยายนถึงตุลาคม ในส่วนของการศึกษารูปแบบการทำประมง ความคิดเห็นและปัจจัยที่มีผลต่อแนวทางการจัดการทรัพยากรหมึกกล้วย เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกและการสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง พบว่า เครื่องมือประมงหลักที่ใช้จับหมึกกล้วยในพื้นที่ชายฝั่งจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ คือ อวนครอบหมึกประกอบการใช้แสงไฟล่อเรือที่ใช้มีทั้งแบบเรือหางยาวและเรือวางท้อง มีวิธีทำประมงที่คล้ายกัน แต่มีความต่างในเรื่องของอุปกรณ์ที่ใช้ในการล่อหมึก (แรงไฟ) มีการทำประมงอยู่บริเวณหน้าบ้านของตน ระดับความคิดเห็นของชาวประมงต่อแนวทางการจัดการทรัพยากรหมึกกล้วยอยู่ในระดับปานกลาง ปัจจัยที่มีผลต่อความคิดเห็นประกอบด้วย ปัจจัยภายใน ได้แก่ พื้นที่อยู่อาศัย (p=0.010) ประเภทเรือที่ใช้ในการทำประมงหมึกกล้วย ในส่วนของความคิดเห็นด้านมาตรการการควบคุมการลงแรงประมง (p=0.037) และความยากง่ายในการปฏิบัติตามข้อกฎหมายและมาตรการจัดการประมง (p=0.014) ปัจจัยภายนอก ได้แก่ การรับรู้ข่าวสารในด้านมาตรการและกฎหมายทางการประมง (p=0.008) สำหรับแนวทางการจัดการทรัพยากรหมึกกล้วยนั้น ควรมีการควบคุมดูแลการใช้ประโยชน์หมึกกล้วยในพื้นที่ชายฝั่งในฤดูกาลที่มีผลต่อการเพิ่มประชากรหมึกกล้วย อย่างไรก็ตาม การกำหนดมาตรการที่ให้ชาวประมงยอมรับทั้งในทางความคิดและการปฏิบัติได้นั้น การให้ข่าวสารที่ถูกต้องบนพื้นฐานของข้อมูลทางวิทยาศาสตร์เป็นสิ่ง สำคัญในการ ในขณะเดียวกันในการกำหนดมาตรการต่าง ๆ ควรคำนึงถึงความเป็นไปได้ในทางปฏิบัติของผู้ที่เกี่ยวข้อง ซึ่งจะเอื้อให้การดำเนินงานตามมาตรการได้รับความสำเร็จมากยิ่งขึ้น The study on management approach for squid resources in the coastal area of Prajuab Khiri Khan Province was aimed to elucidate spawning season of Indian squid Photololigo duvaucelii, patterns of squid fishing, opinions and related factors affecting the opinions of small scale fishers on management approach for squid resources in the coastal area. For squid resource study, squid samples were collected from squid falling net with luring lights in the coastal zone (within 5 km) of Sam Roi Yot Bay, Prajuab Khiri Khan Province during April to October 2014. The results showed that the Photololigo duvaucelii was the main species. The range of dorsal mantle lengths and body weight were 3.0-24.5 cm and 2-164 g, respectively. In addition, data on growth characteristics implied that this species can spawn throughout the study period. Nevertheless, statistics analysis indicated that the gonadosomatic indexes of the male and female changed by survey periods (p=2.52x10-4and p=0.002, respectively). When compared to the gonadosomatic indexes, the spawning periods of the P. duvaucelii were during April to June, and during September to October. In the aspects of fishing patterns and opinions, the in-depth interview and structural interview techniques were applied. The results showed that the major fishing gear of the squid fishery in the area of Prajuab Khiri Khan was squid falling nets with luring lights. The fishing vessels were comprised of the outboard-and inboard-engine vessels which possessed similar fishing patterns except for the squid aggregation apparatus. The squid fishers in the local areas generally had fishing areas in front of their villages. Opinions of fishers on squid resource management approach were found in moderate level. The factors affected on the opinions consisted of inner factors e.g. the living area (p=0.010), types of boats used for fishing (p=0.037) and the difficulties in performances according to fishery management regulations (p=0.014), and outer factors e.g. the perception of fishery law and regulation measures (p=0.008). In the aspect of squid resource management approach, the squid utilization during the seasons concerning on population recruitment should be controlled.

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สำนักหอสมุด

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: tdckulib@ku.ac.th

Name: ศันสนีย์ หวังวรลักษณ์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก

Name: จิราภัษ อัจจิมางกูร

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Name: จารุมาศ เมฆสัมพันธ์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Created: 2559

Modified: 2566-04-10

Issued: 2566-04-10

วิทยานิพนธ์/Thesis

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: https://portal.lib.ku.ac.th/login?url=https://www.lib.ku.ac.th/KUthesis/2559/suphattaracha-tur-all.pdf

CallNumber: SH374.52.T35 .ส46

tha

Spatial: ประจวบคีรีขันธ์

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: การจัดการประมง

Grantor: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

©copyrights มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	suphattaracha-tur-all.pdf	6.71 MB	6	2024-07-25 16:51:37

ใช้เวลา

0.044032 วินาที