ปัจจัยที่ส่งผลต่อความเชื่อในพิธีกรรมแฝงทางพุทธศาสนา : กรณีศึกษาเขตเทศบาลเมืองเชียงราย อำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย

Name: พัสกร อุ่นกาศ

Organization : ผู้วิจัย

Name: เสพบัณฑิต โหน่งบัณฑิต

Organization : ผู้วิจัย

Name: อารุณ สิทธิวงศ์

Organization : ผู้วิจัย

keyword: ปัจจัย

; ความเชื่อ

; พิธีกรรมแฝง

; พุทธศาสนา

Abstract: งานวิจัยชิ้นนี้มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาความเชื่อและพิธีกรรมแฝงทางพระพุทธศาสนา 2) เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อความเชื่อและพิธีกรรมแฝงทางพระพุทธศาสนาของประชาชน และ 3) เพื่อวิเคราะห์คุณค่าของพิธีกรรมแฝงทางพุทธศาสนา กรณีศึกษาเขตเทศบาลเมืองเชียงราย อำเภอ เมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย มีขอบเขตด้านประชากรตัวอย่าง ได้แก่ 1) พระสงฆ์ 5 รูป 2) เจ้าพิธีที่เป็นคฤหัสถ์ 5 คน 3) ประชาชนกลุ่มสวดมนต์ข้ามปี 60 คน กลุ่มที่เข้าร่วมพิธีกรรมแฝง 100 คน รวมทั้งสิ้น 170 คน โดยการศึกษาวิจัยเป็นรูปแบบผสมผสาน (Wixed Method Research) ระหว่างเชิงคุณภาพ (Qualitative research) และเชิงปริมาณ (Quantitative research) โดยเก็บข้อมูลภาคสนาม (Field survey) โดยมีวิธีการศึกษาใน 3 ลักษณะ ได้แก่ 1) การศึกษาวิจัยในเชิงเอกสาร (Documentary Research) 2) การศึกษาวิจัยในเชิงปริมาณ (Quantitative Research) และ 3) การศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) เครื่องมือเก็บข้อมูลเป็นแบบสอบถาม (Questionnaire) และการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-Dept interview) ผลการวิจัยพบว่า ประชากรส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ส่วนมากมีอายุระหว่าง 31-40 ปี ส่วนใหญ่มีอาชีพเป็นลูกจ้าง แน่นอนว่าส่วนใหญ่มีการศึกษาระดับต่ำกว่ามัธยม ซึ่งสอดคล้องกับรายได้ต่อเดือนที่พบส่วนใหญ่คือน้อยกว่า 10,000 บาท ทั้งนี้ประวัติการเคยเข้าร่วมพิธีกรรมแฝง ส่วนใหญ่ เป็นผู้เคยร่วม 4 ครั้งขึ้นไป ในความคาดหวังหรือพรที่ขอเวลาเข้าร่วมพิธีกรรมแฝง ส่วนใหญ่ พรไม่ประสบความสำเร็จเลย พิธีกรรมแฝงที่เคยเข้าร่วมส่วนใหญ่ คือเคยทำพิธีถวายตุงเงินตุงทอง สิ่งที่นิยมขอพรเวลาเข้าร่วมพิธีกรรมแฝง ส่วนใหญ่คือ ขอให้มีสุขภาพดี ในเรื่องของความสำเร็จที่ได้รับจาก พิธีกรรมแฝงส่วนใหญ่ คือ ไม่ประสบความสำเร็จเลย เหตุการณ์ที่ทำให้ต้องเข้าร่วมพิธีกรรมแฝง ส่วนใหญ่พบว่าประชากรมักทำตามประเพณีเท่านั้น เวลาที่เข้าร่วมพิธีกรรมแฝงส่วนใหญ่ทำเพื่อตนเอง ปัจจัยภายใน หมายถึง ความเชื่อที่มีภายในตัวบุคคล ทำให้ประชากรเชื่อว่าพิธีกรรมแฝงเหล่านี้ คือ พิธีสืบชะตาหลวง พิธีจุดเทียนสะเดาะเคราะห์ พิธีถวายตุงเงินตุงทอง และพิธีอาบน้ำมนต์จันทร์เพ็ญ เรียงตามลำดับน้ำหนักความเชื่อ คือ เชื่อว่าทำให้มีอำนาจ (x̄= 3.93) เชื่อว่าทำให้มีงานดีๆ (x̄=3.86) ทำให้อายุยืน (x̄=3.79) ทำให้มีเมตตามหาเสน่ห์ (x̄=3.42) ทำให้แคล้วคลาดจาก ภยันตราย (x̄=3.33) มีคนรัก (x̄=3.31) หายป่วย (x̄=3.18) ร่ำรวย (x̄=3.00) โชคดีมีชัย (x̄=2.99) มีบริวาร (x̄-2.98) อุดมไปด้วยความสุขความเจริญ (x̄-2.53) และสุดท้ายทำให้มีสมบัติได้ด้วย (x̄=2.44). ปัจจัยภายนอก หมายถึง การสื่อสารชักชวนจากภายนอกตัวบุคคล เรียงตามลำดับน้ำหนักความสำคัญแห่งปัจจัยภายนอกที่เป็นสื่อให้ประชาชนต้องการเข้าร่วมพิธีกรรมแฝง คือ ความศักดิ์สิทธิ์ (x̄=3.59) การประชาสัมพันธ์ (x̄=3.17) ผู้ประกอบพิธีกรรมเป็นพระภิกษุ (x̄=3.19) ฝันร้าย (x̄=3.08) หน่วยงานที่รู้จักเป็นผู้จัดพิธีกรรม (x̄= 3.08) ตามประเพณีโบราณ (x̄=3.06) ดวงตก (x̄=3.05)วันพิเศษของชีวิต (x̄=2.99) ผู้ประกอบพิธีกรรมเป็นคฤหัสถ์ x̄-2.47) ญาติป่วย (x̄=2.94) ตัวเองป่วย (x̄=2.90) สรุป ปัจจัยภายในของตัวบุคคล (x̄=3.23) (S.D.=3.31) มีผลต่อความเชื่อและการตัดสินใจเข้าร่วมในพิธีกรรมแฝงมากกว่าปัจจัยภายนอก (x̄ =3.09) (S.D.=1.62) โดยมีค่าเฉลี่ย x̄ แตกต่างกันถึง 0.14 แสดงให้เห็นว่า ความเชื่อที่มีมาแต่กำเนิดเป็นปัจจัยหลักในการตัดสินใจเข้าร่วมพิธีกรรมแฝง มากกว่าปัจจัยภายนอก ส่วนคุณค่ของพิธีกรรมแฝงนั้น ประกอบด้วย 1 คุณค่าเชิงวัฒนธรรมด้านจิตใจ ด้านประเพณี ด้านทุนทางสังคม 2 คุณค่าเชิงวิถีชีวิตความเป็นอยู่ ความสามัคคีและการมีส่วนร่วมในหมู่คณะ ความสันติสุขในชุมชน 3) คุณค่าเชิงมูลค่า ก่อให้เกิดอาชีพ มีรายได้ และก่อให้เกิดการท่องเที่ยวเชิงพุทธ

Abstract: This research aims to 1) study the beliefs and Latent Rituals in the Buddhist. 2) study the factors affecting the beliefs in Latent rituals in the Buddhists and 3) analyze the value of Latent rituals in the Buddhists : A case Study in Chiang Rai Municipality Area, Muang District, Chiang Rai Province. The Sample population include & Monks & persons which is Organizer, Group of pray in new year day bo persons and Group ever join latent rituals 100 persons. Total population are 170 peoples. By Methodology is Mixed Method Research Model between Qualitative and Quantitative research by Field survey a levels include 1) Documentary Research 2) Qualitative research and 3) Quantitative research. Storage device are Questionnaire and In-Dept interview. The research found that: Most population are females, Most 30-40 years old, Most are employee, most has Lower secondary education, Earnings less than 10,000 Baht, most ever a times join latent rituals, In the blessing Most Never succeeded, In participation Latent rituals 4 things Most ever join Thavay Tung Ngern Tung Thong, In the blessing Most blessing to good healthy, In situation invite to join latent rituals Most is only practice follow the tradition , and most people make for myself. Internal factors mean a belief in the person is a factors to belief latent rituals can Make become an authority (x̄= 3.93), Make to get a good job (x̄=3.86), longer age than general person (x̄=3.79), Make mercy great (x̄=3.72), Make it safe (x̄=3.33), Popular (x̄=3.31), Rich (x̄=3.00), Have a good luck (x̄=2.99), have person to support (x̄=2.98), Happiness (x̄=2.53) and Have a treasure (x̄=2.44) respectively. External factors Mean is External Persuasion Communication make person need to join the Latent rituals. The External factors to make person want join respectively include First is belief about that to has Holiness (x̄=3.59 ), support by Public relations x̄=3.17), The ritualist is a Monk (x̄=3.17), Nightmare (x̄=3.08), The agency itself is organized (x̄= 3.08), Tradition (x̄=3.06), Bad luck (x̄=3.05), Special day (x̄=2.99), The ritualist is a People (x̄=2.97l), Sick relatives (x̄=2.94) and Myself sick (x̄=2.90). Conclude Internal factors (x̄=3.23) (S.D.=3.31) Influence to believe and decision-making attend the ceremony more than External factors (x̄ =3.09) (S.D.=1.62) at x̄ =0.14. The value of the latent rituals include : 1) Cultural values such as Psychic, Traditional and Social capital 2) Lifestyle values such as unity, participation and Peace in the community and 3) Economic values such as career, income and Buddhist Tourism.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. ส่วนหอสมุดกลาง

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: ได้รับทุนอุดหนุนการวิจัยจากมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย MCU RS 630759030

Role: ผู้ให้ทุน

Created: 2559

Modified: 2566-04-03

Issued: 2566-04-03

งานวิจัย/Research report

application/pdf

tha

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	2559-030 นายพัสกร อุ่นกาศ.pdf	2.79 MB	2	2024-11-16 10:55:47

ใช้เวลา

0.034799 วินาที