Application of high concentration ozone gas to extend shelf-life of fresh longan

การประยุกต์แก๊สโอโซนความเข้มข้นสูงเพื่อยืดอายุลำไยสด

Name: Saranyapak Chamnan

keyword: ลำไย

ThaSH: Fresh longan

; โอโซนความเข้มข้นสูง

ThaSH: High concentration ozone

; บรรจุภัณฑ์ลำไย

ThaSH: Longan packaging

; ยืดอายุการเก็บรักษา

ThaSH: Shelf-life extension

; จลนพลศาสตร์ของการเสื่อมเสีย

Abstract: ลำไยเป็นผลไม้ที่เสื่อมเสียตามธรรมชาติ และเกิดโรคหลังจากการเก็บเกี่ยวได้ง่าย ซึ่งเป็นสาเหตุทำให้ลำไยมีอายุการเก็บรักษาสั้นที่อุณหภูมิห้อง งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อประยุกต์การใช้แก๊สโอโซนความเข้มข้นสูงสำหรับยืดอายุลำไยในอุณหภูมิแช่เย็น ในการทดลองส่วนแรกได้นำลำไยพันธุ์ดอมาผ่านการรมด้วยแก๊สโอโซนความเข้มข้น 4,000 ppm นาน 5 นาที และนำไปบรรจุในบรรจุภัณฑ์ 3 ชนิด ได้แก่ ถุงโพลีเอทีลีน (polyethylene, PE) ถุงโพลีโพรพิลีน (polypropylene, PP) และ ใส่ถาดโฟมหุ้มด้วยฟิล์มโพลีไวนิลคลอไรด์ (foam tray wrapped with polyvinyl chloride (PVC) film, WF) จากการวิจัยพบว่าเมื่อระยะเวลาการเก็บรักษานานขึ้น ลำไยจะมีการเกิดโรค การเกิดสีน้ำตาลที่เปลือก และน้ำหนักที่สูญเสียไป เพิ่มขึ้นในทุกทรีตเมนต์ จากบรรจุภัณฑ์ทั้ง 3 ชนิดนี้ จะพบว่าลำไยที่ผ่านการรมด้วยแก๊สโอโซนและบรรจุถุง PE จะมีอายุการเก็บรักษาที่นานที่สุด คือ 36 วัน และสามารถยืดอายุการเก็บรักษาลำไยได้มากกว่าถึง 140% เมื่อเปรียบเทียบกับตัวอย่างควบคุมสำหรับการทดลองส่วนที่สองได้ทำการศึกษาผลของการรมแก๊สโอโซนความเข้มข้นสูงที่มีต่อคุณภาพของลำไย นำลำไยมาผ่านการรมด้วยแก๊สโอโซนที่ความเข้มข้นต่างๆ ดังนี้4,000 8,500 และ 13,000 ppm เป็นเวลา 5 10 และ 15 นาที โดยทำการบรรจุในถุง PE พบว่าลำไยที่ผ่านการรมด้วยแก๊สโอโซนความเข้มข้น 8,500 ppm นาน 5 นาที เป็นทรีตเมนต์ที่ดีที่สุด คือสามารถยืดอายุการเก็บรักษาได้นาน 35 วัน และสามารถยืดอายุการเก็บรักษาได้มากกว่าลำไยที่ไม่ผ่านการรมด้วยแก๊สโอโซน (10 วัน) ประมาณ 57% อายุการเก็บรักษาของลำไยที่ผ่านการรมด้วยแก๊สโอโซนความเข้มข้นสูงในการทดลองส่วนที่สองสั้นกว่าการทดลองส่วนที่หนึ่งอาจจะเกิดความแตกต่างของคุณภาพลำไยในฤดู (ส่วนที่ 1) และนอกฤดู (ส่วนที่ 2)ในส่วนที่สาม ได้ทำการศึกษาจลนพลศาสตร์การเสื่อมเสียของลำไยที่ผ่านการรมด้วยแก๊สโอโซนความเข้มข้น 8,500 ppm นาน 5 นาที มีค่า rate constants (k) of 0.74 x 10-2 day-1 ซึ่งมี ค่าน้อยกว่าลำไยที่ไม่ผ่านการรมด้วยแก๊สโอโซนถึง 3 เท่า นอกจากนี้ผลจาก SEM ยังแสดงให้เห็นว่าลำไยที่ไม่ผ่านการรมด้วยแก๊สโอโซนจะมีเส้นขนที่พื้นผิวมากกว่าลำไยที่ผ่านการรมด้วยแก๊สโอโซน และเส้นขนเหล่านี้อาจเป็นแหล่งที่อยู่ของเชื้อต่างๆ ที่ก่อให้เกิดการเสื่อมเสียของลำไยอย่างรวดเร็ว จากการทำนายอายุการเก็บรักษาของลำไยด้วยสมการโพลีโนเมียล พบว่าลำไยที่ผ่านการรมด้วยแก๊สโอโซนจะมีอายุการเก็บรักษานาน 36 วันซึ่งมีค่ามากกว่าลำไยที่ไม่ผ่านการรมด้วยแก๊สโอโซนถึง 2 เท่า การที่รมแก๊สโอโซนด้วยความเข้มข้นสูงมีผลต่อคุณภาพของลำไยที่เก็บรักษาในตู้แช่เย็น โดยช่วยยืดอายุการเก็บรักษาให้นานขึ้น และยังเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม นอกจากนี้สามารถนำวิธีการดังกล่าวไปประยุกต์ใช้ และเป็นอีกทางเลือกหนึ่งเพื่อทดแทนการรมลำไยด้วยซัลเฟอร์ไดออกไซด์อีกด้วย

Address: CHIANG MAI

Email: mjudc@mju.ac.th

Name: Jaturapatr Varith

Role: Chair

Name: Somkiat Jaturonglumlert

Role: Committee

Name: Jakraphong Phimphimol

Role: Committee

Created: 2020

Modified: 2566-03-27

Issued: 2566-02-16

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

Th

eng

DegreeName: วิศวกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาวิศวกรรมอาหาร

Level: Master's Degree

Descipline: Doctor of Engineering in Food Engineering

Grantor: Maejo University

©copyrights Maejo University

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	abstract.pdf	650.23 KB
2	fulltext.pdf	3.99 MB

ใช้เวลา

0.041423 วินาที