การศึกษาวัฒนธรรมทางดนตรีของวงมโหรีพื้นบ้านอีสานใต้: กรณีศึกษา วงมโหรีพื้นบ้านบ้านสะเดาอำเภอพลับพลาชัยจังหวัดบุรีรัมย์

A Study of Music Culture of Mahori-phuen-ban Band in the Lower Northeast of Thailand: A Cast Study of Mahori-phuen-ban Band in Sadao Village, Phlapphlachai Sub-district, Buriram Province

Name: พนาสินธุ์ ศรีวิเศษ

keyword: วัฒนธรรมทางดนตรี

Othors: music culture

; มโหรีพื้นบ้าน

Othors: Mahori-phuen-ban

; อีสานใต้

Othors: lower northeast

Abstract: การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาความเป็นมาองค์ประกอบและวัฒนธรรมทางดนตรีของวงมโหรีพื้นบ้านอีสานใต้ 2) เพื่อวิเคราะห์บทเพลงพื้นบ้านอีสานใต้ 3) เพื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลงทางดนตรีของวงมโหรีพื้นบ้านอีสานใต้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) มีการลงพื้นที่ภาคสนามณหมู่บ้านสะเดาตำบลสะเดา อำเภอพลับพลาชัย จังหวัดบุรีรัมย์ ประชากรและกลุ่มตัวอย่างเป็นศิลปินในชุมชนจำนวน 10 คน ใช้เครื่องมือวิจัยแบบสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการพรรณนาบรรยายผลการวิจัยพบว่า 1. องค์ประกอบและวัฒนธรรมทางดนตรีของวงมโหรีพื้นบ้านอีสานใต้มีส่วนสำคัญที่ทำให้วัฒนธรรมทางดนตรีเกิดความสมบูรณ์ คือ การก่อตั้งวงดนตรีที่เกิดจากการสืบทอดภูมิปัญญาของศิลปินท้องถิ่น โดยมีเครื่องดนตรีที่มีการจัดรูปแบบของวงมโหรีพื้นบ้านอีสานใต้อย่างสมบูรณ์ได้แก่ปี่สไลซอด้วงซอกลางซออู้กระปือจับเปยกลองใหญ่กลองกันตรึมฉิ่งฉาบเล็กและกรับบรรเลงบทเพลงที่ได้รับการสืบทอดแบบมุขปาฐะทั้งเพลงบรรเลงและเพลงขับร้องมีวัฒนธรรมความเชื่อว่าก่อนการบรรเลงทุกครั้งจะประกอบพิธีบูชาครูด้วยเครื่องสังเวยตามประเพณีวงดนตรีจะบรรเลงประกอบพิธีกรรมและกิจกรรมตามประเพณีสำคัญของชุมชน 2. บทเพลงบรรเลงจะเป็นเพลงสั้นๆมีโครงสร้างของบทเพลงอย่างชัดเจนมีสำเนียงเพลงบรรเลงที่แสดงถึงคีตลักษณ์ทางดนตรีพื้นบ้านใช้ระบบเสียงแบบ Pentatonic มีวรรคเพลงและประโยค เพลงชัดเจนบรรเลงขึ้นหัวเพลงด้วยเครื่องนำและบรรเลงทอดลงจบอย่างสมบูรณ์ 3. การเปลี่ยนแปลงของวัฒนธรรมทางดนตรีเกิดขึ้นในหลายมิติคือเกิดจากตัวบุคคล รูปแบบกระบวนการสืบทอดของนักดนตรี การรวมวงดนตรีและการบรรเลง บทเพลงต่างๆ ทั้งการบรรเลงเพลงเพื่อประกอบงานทั่วไปเพลงประกอบพิธีกรรมและเพลงประกอบการแสดง

Abstract: The purposes of this qualitative research were to 1) study background, compositions, and musical culture of the Mahori-phuen-ban in the lower northeast of Thailand, 2) to analyze folk song composition in this region, and 3) to investigate the musical dynamics of this band. The fieldwork was carried out at Sadao village, Sadao sub-district, Phlapphlachai distrrict, Buriram province. The population and sample consisted of 10 community artists using the in-depth interviews and group discussions. The data obtained were analyzed by using a descriptive method. The research results revealed that: 1. The compositions and music culture of the Mahori-phuen-ban in the lower northeast of Thailand were the keys part to make the music culture perfect, forming a music band in order to inherited local wisdom of local artists. The musical instruments with a complete arrangement of the styles of the lower northeast’s Mahori-phuen-ban are as follows: Pi-sa-lai, So-duang, So-klang, So-u, Kra-pue, Chap-poei, Klong-yai, Klong-kantruem, Ching, Chap-lek, and Krap.The instrumental music and songs have ben orally inherited, both instrumental with cultural beliefs that before every performance, a ceremony to worship teachers with traditional sacrifices would be carried out, and the band would perform rituals and important traditional activities of the community. 2. The songs were short with their clear structures. These songs also reflected local music uniqueness. A pentatonic sound system with clear song paragraphs and song sentences was used. Moreover, the introduced part of songs were sung with with the lead, and completely faded down. 3. The dynamics in music culture have been taken place in many dimensions, namely, individualism, musicians’ inheritance patterns, band gathering, and playing various songs for general events, ritual ceremonies, and performances.

มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์. ศูนย์วิทยบริการ.

Address: บุรีรัมย์

Email: library@bru.ac.th

Created: 2564

Modified: 2565-11-11

Issued: 2565-11-04

บทความ/Article

application/pdf

BibliograpyCitation : มนุษยสังคมสาร (มสส.) คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, ปีที่ 19 ฉบับที่ 2 (พฤษภาคม-สิงหาคม 2564) : หน้า 123 - 142

tha

©copyrights มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	3466.pdf	835.42 KB	5	2025-10-06 11:10:17

ใช้เวลา

0.027661 วินาที