โมเดลเชิงเหตุและผลของพฤติกรรมการออมของพยาบาลในกลุ่มโรงพยาบาลเอกชน

A causal model of savings behavior of nurse in private hospital group

Name: วรรณกร คำแฝง

keyword: พฤติกรรมการออมเงิน

ThaSH: การออมกับการลงทุน

ThaSH: พฤติกรรมผู้บริโภค

ThaSH: พฤติกรรมมนุษย์

ThaSH: ความรอบรู้ทางการเงิน

ThaSH: พยาบาล -- ทัศนคติ

ThaSH: พยาบาล -- การเงินส่วนบุคคล

Abstract: การวิจัยเรื่อง “โมเดลเชิงเหตุและผลของพฤติกรรมการออมของพยาบาลในกลุ่มโรงพยาบาลเอกชน” ซึ่งเป็นบุคลากรที่ปฏิบัติงานด้านสาธารณสุข เป็นผู้ที่ทำหน้าที่ดูแลรักษาผู้ป่วยในโรงพยาบาลเอกชน ในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานคร โดยมีวัตถุประสงค์ดังนี้ 1) เพื่อทดสอบโมเดลการวัดของเจตคติต่อการออม การคล้อยตามกลุ่มอ้างอิงต่อการออม การรับรู้ความสามารถในการควบคุม พฤติกรรมการออม และความเครียดทางการเงินในที่ทำงานของพยาบาลในกลุ่มโรงพยาบาลเอกชน 2) เพื่อพัฒนาและทดสอบความสอดคล้องของโมเดลความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของพฤติกรรมการออมของพยาบาล ในกลุ่มโรงพยาบาลเอกชน กับข้อมูลเชิงประจักษ์ 3) เพื่อศึกษาปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการออม และแนวทางในการพัฒนาโปรแกรมพฤติกรรมการออมของพยาบาลในกลุ่มโรงพยาบาลเอกชนและ 4) เพื่อพัฒนาพฤติกรรมการออมของพยาบาลในกลุ่มโรงพยาบาลเอกชน ด้วยโปรแกรมฝึกอบรม การวิจัยในครั้งนี้เป็นการวิจัยและการพัฒนา โดยใช้กระบวนการวิจัยแบบผสานวิธี แบ่งออก เป็น 4 ระยะ โดยการวิจัยระยะที่ 1 เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ เพื่อทดสอบโมเดลการวัดของเจตคติต่อการออม การคล้อยตามกลุ่มอ้างอิงต่อการออม การรับรู้ความสามารถในการควบคุมพฤติกรรมการออม และความเครียดทางการเงินในที่ทำงานของพยาบาลในกลุ่มโรงพยาบาลเอกชน เก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างคือ พยาบาลในกลุ่มโรงพยาบาลเอกชน ในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานคร จำนวน 152 คน ซึ่งวิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน ด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์ ในการวิจัยระยะที่ 2 เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ เพื่อพัฒนาและทดสอบความสอดคล้องของโมเดลความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของพฤติกรรมการออมของพยาบาลในกลุ่มโรงพยาบาลเอกชน เก็บรวบรวมข้อมูลจากพยาบาลในกลุ่มโรงพยาบาลเอกชน ในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานคร จำนวน 503 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยโมเดลความสัมพันธ์เชิงสาเหตุโดยใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ สำหรับการวิจัยระยะที่ 3 เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ในการศึกษาปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการออม และแนวทางในการพัฒนาโปรแกรมพฤติกรรมการออมของพยาบาลในกลุ่มโรงพยาบาลเอกชน ด้วยการสัมภาษณ์กับผู้เชี่ยวชาญและพยาบาล จำนวน 14 คน ใช้การวิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหาและการวิจัยระยะที่ 4 เป็นการวิจัยเชิงทดลองแบบทดสอบก่อนและหลัง (Pretest–Posttest One Group Design) ในรูปแบบของการวัดซ้ำ (Repeated Measures Design) เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการพัฒนาพฤติกรรมการออมของพยาบาลในกลุ่มโรงพยาบาลเอกชน กลุ่มทดลองคือ พยาบาลในกลุ่มโรงพยาบาลเอกชน ในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานคร จำนวน 12 คน การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การทดสอบ Friedman Test การทดสอบ Wilcoxon Signed-Rank Test และการทดสอบขนาดอิทธิพลของโปรแกรมการพัฒนาพฤติกรรมการออมของพยาบาลในกลุ่มโรงพยาบาลเอกชน ผลการวิจัยสรุปได้ว่า 1. ผลการวิจัยระยะที่ 1 การทดสอบโมเดลการวัดของเจตคติต่อการออม การคล้อยตามกลุ่มอ้างอิงต่อการออม การรับรู้ความสามารถในการควบคุม พฤติกรรมการออม และความเครียดทางการเงินในที่ทำงานของพยาบาลในกลุ่มโรงพยาบาลเอกชนพบว่า การตรวจสอบความตรงเชิงโครงสร้างด้วยการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันของโมเดลการวัดเจตคติต่อการออมมีความสอดคล้องกลมกลืนกับข้อมูลเชิงประจักษ์ โดยพิจารณาค่าสถิติ X2= 1.35, df = 1, P-value = 0.2547, X2/df = 1.35, GFI = 0.994, AGFI = 0.966, SRMR = 0.0253, RMSEA = 0.048 และ Standardized Residual = -0.994 ถึง 0.011 การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันของโมเดลการวัดการคล้อยตามกลุ่มอ้างอิงต่อการออมมีความสอดคล้องกลมกลืนกับข้อมูลเชิงประจักษ์ โดยพิจารณาค่าสถิติ X2= 0.83, df = 1, P-value = 0.363, X2/df = 0.83, GFI = 0.996, AGF I= 0.977, SRMR = 0.0179, RMSEA = 0.000 และ Standardized Residual = -0.003 ถึง 0.507 ส่วนการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันของโมเดลการวัดการรับรู้ความสามารถในการควบคุมพฤติกรรมการออมมีความสอดคล้องกลมกลืนกับข้อมูล เชิงประจักษ์ โดยพิจารณาค่าสถิติ X2= 6.64, df = 4, P-value = 0.158, X2/d f= 1.66, GFI= 0.983, AGFI = 0.937, SRMR = 0.029, RMSEA = 0.066 และ Standardized Residual = -1.277 ถึง 0.077 และการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันของโมเดลการวัดพฤติกรรมการออมมีความสอดคล้องกลมกลืนกับข้อมูลเชิงประจักษ์ โดยพิจารณาค่าสถิติ X2= 10.94, df = 8, P-value = 0.205, X2/df = 1.36, GFI = 0.981, AGFI = 0.932, SRMR = 0.0359, RMSE A= 0.049และค่าของStandardized Residual = -1.453 ถึง 1.195 2. ผลการวิจัยระยะที่ 2 โมเดลความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของพฤติกรรมการออมของพยาบาลในกลุ่มโรงพยาบาลเอกชนมีความสอดคล้องกลมกลืนกับข้อมูลเชิงประจักษ์ โดยเจตคติต่อการออมมีอิทธิพลทางตรงต่อพฤติกรรมการออม (B = 0.019) อย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ การคล้อยตามกลุ่มอ้างอิงต่อการออม มีอิทธิพลทางตรงต่อพฤติกรรมการออม (B = 0.473) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 และการรับรู้ความสามารถในการควบคุมพฤติกรรมการออม มีอิทธิพลทางตรงต่อพฤติกรรมการออม (B = 0.316) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 ตลอดจนพฤติกรรมการออม มีอิทธิพลทางตรงต่อความเครียดทางการเงินในที่ทำงาน (B = -0.086) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05และมีค่าสถิติที่ใช้ในการตรวจสอบ ได้แก่ X2 = 7.16, df = 3, P-value = 0.07, X2/df = 2.38, GFI = 0.99, AGFI = 0.95, CN (Critical N) = 796.70, Standardized RMR = 0.03, RMSEA = 0.05และ Standardized Residual = -1.940ถึง1.633 3. ผลการวิจัยระยะที่ 3 จากการสัมภาษณ์สามารถสรุปปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการออมของพยาบาลที่สำคัญ ประกอบไปด้วย เจตคติต่อการออม การคล้อยตามกลุ่มอ้างอิงต่อการออม ได้แก่ ครอบครัว กลุ่มเพื่อน และสื่อ และการรับรู้ความสามารถในการควบคุมพฤติกรรมการออมสำหรับแนวทางในการพัฒนาโปรแกรมพฤติกรรมการออมของพยาบาลพบว่า ผู้ให้ข้อมูลสำคัญส่วนใหญ่เห็นว่าแนวทางการพัฒนาเจตคติต่อการออม ควรใช้เทคนิคการบรรยาย และเทคนิคตัวแบบ ต่อมาแนวทางการพัฒนาการคล้อยตามกลุ่มอ้างอิงต่อการออม ผู้ให้ข้อมูลสำคัญส่วนใหญ่เห็นว่า ควรใช้เทคนิคการอภิปรายกลุ่ม และการใช้ตัวแบบ แนวทางการพัฒนาการรับรู้ความสามารถในการควบคุมพฤติกรรมการออม ผู้ให้ข้อมูลสำคัญส่วนใหญ่เห็นว่า ควรใช้เทคนิคการทำสัญญากับตนเอง และใช้วิธีการตั้งเป้าหมาย และสุดท้ายแนวทางการจัดการความเครียดทางการเงินในที่ทำงาน ผู้ให้ข้อมูลสำคัญส่วนใหญ่เห็นว่า ควรใช้เทคนิคการบำบัดแบบการแก้ปัญหา 4. ผลการวิจัยระยะที่ 4 พยาบาลมีคะแนนพฤติกรรมการออม และคะแนนความเครียดทางการเงินในที่ทำงานก่อนการทดลอง หลังทดลอง และการติดตามผล แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิตที่ระดับ0.01โดยโดยพยาบาลมีคะแนนพฤติกรรมการออมหลังการทดลอง (Mean = 79.25) มากกว่า ก่อนการทดลอง (Mean = 70.33) คะแนนพฤติกรรมการออมการติดตามผล (Mean = 91.42) มากกว่าก่อนการทดลอง (Mean =70.33) และคะแนนพฤติกรรมการออมการติดตามผล (Mean = 91.42) มากกว่า หลังการทดลอง (Mean = 79.25) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 และพบว่า พยาบาลมีคะแนนความเครียดทางการเงินในที่ทำงานหลังการทดลอง (Mean = 17.83) ต่ำกว่า ก่อนการทดลอง (Mean = 21.58) คะแนนความเครียดทางการเงินในที่ทำงานการติดตามผล (Mean = 14.17) ต่ำกว่าก่อนการทดลอง (Mean = 21.58) และคะแนนความเครียดทางการเงินในที่ทำงานการติดตามผล (Mean = 14.17) ต่ำกว่า หลังการทดลอง (Mean = 17.83) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01และขนาดอิทธิพลของโปรแกรมการพัฒนาพฤติกรรมการออมไปยังพฤติกรรมการออมระยะหลังทดลอง และการติดตามผล มีค่าเท่ากับ 0.625 และ 0.626 ตามลำดับ และขนาดอิทธิพลของโปรแกรมการพัฒนาพฤติกรรมการออมไปยังความเครียดทางการเงินในที่ทำงานระยะหลังทดลอง และการติดตามผล มีค่าเท่ากับ 0.601 และ 0.626 ตามลำดับ

Abstract: The title of this research is “A Causal Model of Savings Behavior of Nurse in Private Hospital Group” who are public health personnel looking after patients in groups of private hospitals in Bangkok. The research purposes were: 1) to test the measurement models on attitudes towards savings, the deference accorded to reference groups towards savings, the perception of the ability for saving behavior control, and nurses’ financial stress in the workplace in groups of private hospitals. 2) to develop and test the consistency of the causal relationship model of the nurses’ saving behavior in groups of private hospitals with empirical data. 3) to study the factors relating to saving behavior and the guidelines for development of a saving behavior program of the nurses in groups of private hospitals, and 4) to develop the nurses’ saving behavior in groups of private hospitals with a training program. This research was a research and development by using the process of mixed method research divided into four stages as follows. Stage 1 of the research was a quantitative research. It was used for the measurement model testing on attitudes towards savings, the deference accorded to reference groups towards savings, the perception of the ability control on saving behavior, and nurses’ financial stress in the workplace in groups of private hospitals. The data were collected from the sample consisting of 152 nurses in groups of private hospitals in Bangkok and the data which were analyzed by using confirmatory factor analysis via a computer program. Stage 2 of the research was a quantitative research. It was used for developing and testing the consistency of the causal relationship model of the nurses’ saving behavior in groups of private hospitals. The data were gathered from 503 nurses in groups of private hospitals in Bangkok. The data were analyzed by using the causal relationship model by a computer. Stage 3 of the research was a qualitative research relating to the factors of the saving behavior and the guidelines for development of a saving behavior program of the nurses in groups of private hospitals. The 14 specialists and nurses were interviewed and used the data analysis for content analysis and research. Stage 4 of the research was pretest–posttest one group design in the form of repeated measures design. We used it to study results of a developmental program towards the nurses’ saving behavior in groups of private hospitals. The samples, analyzed by using a Friedman test, a Wilcoxon Signed-Rank test, and the influence of the developmental program towards the nurses’ saving behavior, consisted of 12 nurses in groups of private hospitals. Here is a summary of the research findings : 1. Stage 1 of the research findings: The measurement model testing of the attitudes towards savings, the deference accorded to reference groups towards savings, the perception of the ability control of saving behavior, and nurses’ financial stress in the workplace in groups of private hospitals. We found that the construct validity with the confirmatory factor analysis of the measurement model of saving attitudes was accord with the empirical data. We considered the statistic X2= 1.35, df = 1, P-value = 0.2547, X2/df = 1.35, GFI = 0.994, AGFI = 0.966, SRMR = 0.0253, RMSEA = 0.048 and Standardized Residual = -0.994 to 0.01, the confirmatory factor analysis of the measurement models of the deference accorded to reference groups towards savings was accord with the empirical data which was considered the statistic X2= 0.83, df = 1, P-value = 0.363, X2/df = 0.83, GFI = 0.996, AGFI = 0.977, SRMR = 0.0179, RMSEA = 0.000 and Standardized Residual = -0.003 to 0.507, the confirmatory factor analysis of the measurement models of the ability control of saving behavior was accord with the empirical data considered the statistic X2= 6.64, df = 4, P-value = 0.158, X2/df = 1.66, GFI = 0.983, AGFI = 0.937, SRMR = 0.029, RMSEA= 0.066 and Standardized Residual = -1.277 to 0.077. Furthermore, the confirmatory factor analysis of the measurement models of saving behavior was accord with the empirical data considered the statistic X2= 10.94, df = 8, P-value = 0.205, X2/df = 1.36, GFI = 0.981, AGFI = 0.932, SRMR = 0.0359, RMSEA = 0.049 and Standardized Residual = -1.453 to 1.195. 2. Stage 2 of the research findings showed that the causal relationship model of the nurse’ saving behavior was accord with the empirical data which the saving attitudes affected the saving behavior (B= 0.019) without statistical significance, the deference accorded to reference groups towards savings had an influence on the saving behavior (B= 0.473) with statistical significance at the level of 0.01 and the perception of the ability control of saving behavior affected the saving behavior (B= 0.316) with statistical significance at the level of 0.01The saving behavior had an influence on the financial stress in the workplace (B= -0.086) with statistical significance at the level of 0.05. Moreover, the statistics used for testing were X2 = 7.16, df = 3, P-value = 0.07, X2/df = 2.38, GFI = 0.99, AGFI = 0.95, CN (Critical N) = 796.70, Standardized RMR = 0.03, RMSEA = 0.05 and Standardized Residual= -1.940 to 1.633 3. Stage 3 of the research findings, obtained from interviews, found that the important factors of the nurses’ saving behavior consisted the saving attitudes, the deference accorded to reference groups towards savings such as families, friends, social media, and the perception of the ability control of saving behavior. In addition, the guidelines for development of a saving behavior program of the nurses that was found that the majority of informants agreed that the guidelines for development of saving attitudes should have used discussion techniques and model techniques, the guidelines for development of the deference accorded to reference groups towards savings should have used group discussion techniques and using model, the guidelines for development of the perception of the ability control of saving behavior should have used self-contract techniques and set goals. And lastly, the majority of informants agreed that the guidelines for stress management in finance in the workplace should have used techniques of problem-solving therapy 4. Stage 4 of the research findings : The findings indicated that nurses had a score of saving behavior, pre-posttest score of financial stress in the workplace, and doing a follow-up to results which they had significant difference at the level of 0.01. We found that nurses’ posttest score of saving behavior (Mean = 79.25) was higher than the pretest score of saving behavior (Mean = 70.33), nurses’ scores of a follow-up saving behavior (Mean= 91.42) was higher than the posttest score of a follow-up to saving behavior (Mean = 79.25) which there was statistical significance at the level of 0.01. Furthermore, It was found that nurses’ posttest score of stress financial in the workplace (Mean= 17.83) was lower than the posttest score of stress financial (Mean = 21.58), nurses’ score of a follow-up to stress financial in the workplace (Mean = 14.17), was lower than the posttest score of a follow-up to stress financial (Mean =21.58), Nurse’s score ), nurses’ score of a follow-up to stress financial (Mean = 14.17) was lower than the posttest score of a follow-up to stress financial (Mean =17.83) which there was statistical significance at the level of 0.01, the size of the influence of the development program of saving behavior towards saving behavior after testing was equal to 0.625 and doing a follow-up to results was equal to 0.626. And lastly, the size of the influence of the development program of saving behavior towards stress financial in the workplace after testing was equal to 0.601 and doing a follow-up was equal to 0.626.

มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ. สำนักหอสมุดกลาง

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@kmutnb.ac.th

Name: ปิ่นกนก วงศ์ปิ่นเพ็ชร์

Role: ที่ปรึกษาดุษฎีนิพนธ์

Email : pinkanok2519@gmail.com

Name: มานพ ชูนิล

Role: ที่ปรึกษาดุษฎีนิพนธ์

Email : manop.c@arts.kmutnb.ac.th

Created: 2561

Modified: 2566-11-30

Issued: 2565-10-18

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: จิตวิทยาอุตสาหกรรมและองค์การ

Grantor: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ

©copyrights มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	B1757030x.pdf	8.55 MB	7	2025-05-27 06:16:59

ใช้เวลา

0.032791 วินาที