อิทธิพลของปุ๋ยอินทรีย์ต่อความเป็นประโยชน์ของไนโตรเจนในระบบการผลิตข้าวอินทรีย์ : รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์

Effect of organic fertilizers on nitrogen availability in organic rice production

Name: สุกัญญา แย้มประชา

Email : sukunya.ya@kmitl.ac.th

Name: ภาสินี สืบสวน

ThaSH: ปุ๋ยอินทรีย์ -- วิจัย

ThaSH: ไนโตรเจน -- วิจัย

ThaSH: ข้าว -- การปลูก -- วิจัย

ThaSH: ข้าว -- การเจริญเติบโต -- วิจัย

ThaSH: ข้าว -- เกษตรอินทรีย์ -- วิจัย

Abstract: ไนโตรเจนเป็นแร่ธาตุที่จำเป็นอย่างมากสำหรับการเจริญเติบโตและเพิ่มผลผลิตข้าว ไนโตรเจนในดินส่วนใหญ่อยู่ในรูปสารประกอบอินทรีย์ ความสามารถในการปลดปล่อยไนโตรเจน ของวัสดุหรือปุ๋ยอินทรีย์ขึ้นอยู่กับชนิดของวัสดุหรือปุ๋ยอินทรีย์ ซึ่งองค์ประกอบของวัสดุอินทรีย์หรือปุ๋ยอินทรีย์ที่แตกต่างกันส่งผลต่อปริ มาณไนโตรเจน และระยะเวลาที่ใช้ในการย่อยสลายไนโตรเจน วัตถุประสงค์ คือ เพื่อศึกษาอิทธิพลของสมบัติดินและปุ๋ยอินทรีย์ต่อการเปลี่ยนแปลงไนโตรเจนในดิน ระบบปลูกข้าวอินทรีย์ และเพื่อศึกษาความเหมาะสมของการใช้ปุ๋ยอินทรีย์แต่ละชนิดในระบบปลูกข้าวอินทรีย์ โดยมีทั้งหมด 2 การทดลอง แบ่งเป็นการทดลองที่ 1. อิทธิพลของชนิดปุ๋ยอินทรีย์ต่อการเปลี่ยนรูปของไนโตรเจนจากปุ๋ยอินทรีย์ในสภาพขังน้ำ ซึ่งเก็บข้อมูลตัวอย่างดินและตัวอย่างปุ๋ยอินทรีย์จากแปลงเกษตรอินทรีย์บริเวณเขตหนองจอก ทำการทดลองในห้องปฏิบัติการจัดสิ่งทดลองแบบ 2x4 Factorial ปัจจัยที่ใช้ในการทดลอง มี 2 ปัจจัย โดยปัจจัยที่หนึ่ง คือ ดินที่ใช้ปลูกข้าว 2 แบบ ได้แก่ ดินที่ปลูกข้าวอินทรีย์ และดินที่ปลูกข้าวที่ปลูกข้าวโดยใช้ปุ๋ยเคมี ปัจจัยที่สองคือ ชนิดของปุ๋ยอินทรีย์มี 3 ชนิดและการไม่ใส่ปุ๋ยอินทรีย์ ได้แก่ ปุ๋ยมูลโค ปุ๋ยหมัก และปอเทือง การทดลองมีทั้งหมด 8 ทรีทเมนต์ ทำการทดลองทั้งหมด 3 ซ้ำ ประกอบด้วย 1. ดินที่ปลูกข้าวในระบบเกษตรอินทรีย์ ไม่ใส่ปุ๋ยอินทรีย์ (CT-O), 2. ดินที่ปลูกข้าวในระบบเกษตรอินทรีย์ ใส่ปุ๋ยมูลโค อัตรา 300 mg N/kg (CM-O), 3. ดินที่ปลูกข้าวในระบบเกษตรอินทรีย์ใส่ปุ๋ยหมัก อัตรา 300 mg N/kg (CP-O), 4. ดินที่ปลูกข้าวในระบบเกษตรอินทรีย์ใส่ปุ๋ยพืชสดปอเทือง อัตรา 300 mg N/kg (SH-O), 5. ดินที่ปลูกข้าวที่ไม่ใช่ระบบเกษตรอินทรีย์ไม่ใส่ปุ๋ยอินทรีย์ (CT), 6. ดินที่ปลูกข้าวที่ไม่ใช่ระบบเกษตรอินทรีย์ใส่ปุ๋ยมูลโค อัตรา 300 mg N/kg (CM), 7. ดินที่ปลูกข้าวที่ไม่ใช่ระบบ เกษตรอินทรีย์ใส่ปุ๋ยหมัก อัตรา 300 mg N/kg (CP) และ 8. ดินที่ปลูกข้าวที่ไม่ใช่ระบบเกษตรอินทรีย์ใส่ปุ๋ยพืชสด อัตรา 300 mg N/kg (SH) ผลการทดลองของการบ่มดิน พบว่าทั้งสองดินมีค่า pH เป็นกลาง หลังจากการขังน้ำ14 วัน ปุ๋ยมูลโคมีสภาพการนำไฟฟ้าของสารละลายสูงสุดทั้งสองดิน (0.20 และ1.12 mS/cm) แต่อยู่ในระดับที่ไม่เป็นอันตรายต่อพืช ในขณะที่การใส่ปอเทืองส่งผลต่อการสะสมปริมาณแอมโมเนียมในดินสูงสุด ในแปลงอินทรีย์ (121.33 mg N/kg) แต่ในแปลงเคมี การใส่ปุ๋ยมูลโคสูงสุด (213.99 mg N/kg) และการใส่ปุ๋ยหมัก ส่งผลต่อปริมาณ Hydrolyzable nitrogen สูงที่สุด (412.04 mg/kg) ในแปลงปลูกข้าวโดยใช้ปุ๋ยเคมี การทดลองที่ 2 อิทธิพลของชนิดปุ๋ยอินทรีย์และการจัดรูปแบบการใส่ปุ๋ยอินทรีย์ต่อการเจริญเติบโตของข้าว ทำการทดลองในกระถาง วางแผนการทดลองแบบ Randomized Complete Block Design ทำการทดลอง 4 ซ้ำโดยมีทรีทเมนต์ที่ใช้ในการทดลอง 5 ทรีทเมนต์ คือ 1. ไม่ใส่ปุ๋ยอินทรีย์ (Control), 2. ใส่ปุ๋ยหมัก ใส่ครั้งเดียวพร้อมปักดำ (Compost1), 3. ใส่ปุ๋ยหมัก แบ่งใส่ 2 ครั้งพร้อมปักดำ และแตกกอสูงสุด 45 วัน (Compost2), 4. ใส่ปุ๋ยมูลโคครั้งเดียวพร้อมปักดำ (Cow manure1) และ 5. ใส่ปุ๋ยมูลโค แบ่งใส่ 2 ครั้งพร้อมปักดำและแตกกอสูงสุด 45 วัน (Cow manure2) หลังจากปลูกข้าวอายุ 116 วัน ผลการทดลองพบว่า pH ในดินทุกทรีทเมนต์อยู่ในระดับเป็นกลาง การใส่ Cow manure1 มีการสะสมแอมโมเนียมในดิน, ปริมาณ Hydrolyzable nitrogen และส่งผลต่อความสูงของข้าวมากที่สุ ด (47.65 mg N/kg, 37.82 mg N/kg และ 128.05 cm ตามลำดับ) และในวันที่ 0 หลังการย้ายปลูก (ข้าวอายุ 27 วัน) Cow manure1 มีปริมาณคาร์บอนและไนโตรเจนทั้งหมด น้ำหนักแห้งของรวง จำนวนรวงต่อกระถางสูงสุด (25.48, 2.42 g/kg, 41.02 g/pot และ 20.75 panicle/pot ตามลำดับ) และในวันที่ 89 หลังการย้ายปลูก (ข้าวอายุ116 วัน) Compost1 มีปริมาณคาร์บอนและไนโตรเจนทังหมดสูงสุด (25.59 และ 2.40 g/kg ตามลำดับ) ในขณะที่ Cow manure2 ส่งผลต่อจำนวนหน่อต่อกอ น้ำหนักสดและแห้งของตอ ซัง น้ำหนักสดและแห้งทั้งหมด และน้ำหนัก 1,000 เมล็ดสูงที่สุด (22.00 หน่อต่อกอ, 154.53, 44.90, 208.40, 23.00, 21.85 g/pot ตามลำดับ) ดังนั้นการใส่ปุ๋ยมูลโค แบ่งใส่ 2 ครั้งพร้อมปักดำและแตกกอสูงสุดที่อายุ 45 วัน ให้ผลผลิตข้าวสูงที่สุด

สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง. สำนักหอสมุดกลาง

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: Lifelong@kmitl.ac.th

Name: สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง. คณะเทคโนโลยีการเกษตร

Role: ผู้ให้ทุน

Created: 2561

Modified: 2565-07-12

Issued: 2565-07-12

งานวิจัย/Research report

application/pdf

tha

©copyrights สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	RC00306.pdf	2.78 MB	16	2024-10-29 16:06:36

ใช้เวลา

0.027526 วินาที