ประสิทธิภาพการดำเนินงานโรงสีข้าวของสถาบันเกษตรกรในจังหวัดฉะเชิงเทรา

The efficiency of agricultural institute's rice mill in Chachoengsao province

Name: อารดา เผือกน้อย

ThaSH: โรงสีข้าว -- ไทย -- ฉะเชิงเทรา

ThaSH: การสีข้าว -- ไทย -- ฉะเชิงเทรา

LCSH: Rice -- Milling -- Thailand -- Chachoengsao

Abstract: การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อ 1) ศึกษาการดำเนินงานโรงสีข้าวของสถาบันเกษตรกร 2) วิเคราะห์ประสิทธิภาพการดำเนินงานโรงสีข้าวของสถาบันเกษตรกร และ 3) วิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลต่อประสิทธิภาพการดำเนินงานโรงสีข้าวของสถาบันเกษตรกรในจังหวัดฉะเชิงเทรา โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสม เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้างจากผู้ดูแลโรงสีข้าวของสถาบันเกษตรกรในจังหวัดฉะเชิงเทรา จำนวน 13 แห่ง ซึ่งประกอบไปด้วย โรงสีข้าวของวิสาหกิจชุมชน โรงสีข้าวของกลุ่มเกษตรกร และโรงสีข้าวของสหกรณ์การเกษตรในช่วงระยะเวลาตั้งแต่เดือนสิงหาคม พ.ศ. 2561 ถึงเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2562 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา (Descriptive Statistics) การวิเคราะห์ Data Envelopment Analysis (DEA) และการวิเคราะห์การถดถอยด้วยแบบจำลองโทบิท (Tobit Regression Model) ผลการวิจัยพบว่าโรงสีข้าวของวิสาหกิจชุมชนร้อยละ 76.92 มีกำลังผลิตสูงสุดของเครื่องสีข้าวเฉลี่ย 359.23 กิโลกรัมข้าวเปลือกต่อชั่วโมง มีทั้งการบริการสีข้าวเปลือกให้แก่สมาชิกและเกษตรกรทั่วไปและยังรับซื้อข้าวเปลือกจากสมาชิกและเกษตรกรเพื่อนำมาสีเป็นข้าวสารและจำหน่ายด้วยตนเอง โดยจำหน่ายทั้งข้าวสารที่ไม่บรรจุถุงและแบบบรรจุถุงในตราสินค้าเป็นของตนเอง โรงสีข้าวของกลุ่มเกษตรกร ร้อยละ 15.39 มีกำลังผลิตสูงสุดของเครื่องสีข้าวเฉลี่ย 225 กิโลกรัมข้าวเปลือกต่อชั่วโมง มีทั้งการบริการสีข้าวเปลือกให้แก่สมาชิกและเกษตรกรทั่วไป และยังรับซื้อข้าวเปลือกจากสมาชิกและเกษตรกรเพื่อนำมาสีเป็นข้าวสารและจำหน่ายด้วยตนเอง โดยจำหน่ายเพียงข้าวสารที่ไม่บรรจุถุงและโรงสีข้าวของสหกรณ์การเกษตรร้อยละ 7.69 มีกำลังผลิตสูงสุดของเครื่องสีข้าว 550 กิโลกรัมข้าวเปลือกต่อชั่วโมง ซึ่งมีเพียงการบริการสีข้าวเปลือกให้แก่สมาชิกและเกษตรกรทั่วไปอย่างเดียวเท่านั้น ผลการวิเคราะห์ประสิทธิภาพการดำเนินงาน พบว่าโรงสีข้าวของสถาบันเกษตรกรในจังหวัดฉะเชิงเทรา มีค่าประสิทธิภาพการดำเนินงาน (Technical Efficiency: TE) โดยรวมเฉลี่ย เท่ากับ 0.912 โดยโรงสีข้าวที่มีประสิทธิภาพการดำเนินงานเต็มที่ (TE = 1) มีจำนวน 2 แห่ง ได้แก่ โรงสีข้าวที่ 7 และโรงสีข้าวที่ 10 ซึ่งเป็นโรงสีข้าวของวิสาหกิจชุมชนทั้งสิ้น ส่วนโรงสีข้าวที่มีประสิทธิภาพการดำเนินงานไม่เต็มที่ (TE < 1) ซึ่งมีค่าอยู่ระหว่าง 0.787 - 0.980 มีจำนวน 11 แห่ง ได้แก่ โรงสีข้าวที่ 1 โรงสีข้าวที่ 2 โรงสีข้าวที่ 3 โรงสีข้าวที่ 4 โรงสีข้าวที่ 5 โรงสีข้าวที่ 6 โรงสีข้าว ที่ 8 โรงสีข้าวที่ 9 โรงสีข้าวที่ 11 โรงสีข้าวที่ 12 และโรงสีข้าวที่ 13 ซึ่งเป็นโรงสีข้าวของวิสาหกิจชุมชน จำนวน 8 แห่ง โรงสีข้าวของกลุ่มเกษตรกร จำนวน 2 แห่ง และโรงสีข้าวของสหกรณ์การเกษตร จำนวน 1 แห่ง โดยแนวทางการปรับปรุงประสิทธิภาพการดำเนินงานโรงสีข้าวของสถาบันเกษตรกรที่มีประสิทธิภาพการดำเนินงานไม่เต็มที่ สามารถทำได้โดยการปรับลดปริมาณ บัจจัยการผลิต (Input) ตามคำแนะนำจาก DEA โดยปัจจัยการผลิตสำคัญที่ต้องปรับลด ได้แก่ ค่าแรงงานในการดำเนินงาน และรองลงมาคือระยะเวลาที่เปิดเครื่องจักร ผลการวิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลต่อประสิทธิภาพการดำเนินงานโรงสีข้าวของสถาบันเกษตรกร พบว่าตัวแปรที่มีผลต่อประสิทธิภาพการดำเนินงานโรงสีข้าวของสถาบันเกษตรกรในจังหวัด ฉะเชิงเทราที่มีความเชื่อมั่นระดับนัยสำคัญ 0.05 มีจำนวน 2 ตัวแปร ได้แก่ ระยะเวลาการศึกษาในระบบของผู้ดูแลโรงสีข้าว และกำลังการผลิตสูงสุดของเครื่องสีข้าว ซึ่งหน่วยงานที่ดูแลโรงสีข้าวของสถาบันเกษตรกรควรมีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างโรงสีข้าวที่มีประสิทธิภาพการดำเนินงานเต็มที่กับโรงสีข้าวที่มีประสิทธิภาพการดำเนินงานไม่เต็มที่ โดยอาจเป็นการจัดศึกษาดูงานเพื่อนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับโรงสีข้าวของตนให้มีประสิทธิภาพการดำเนินงานที่ดีขื้นต่อไป

Abstract: The purposes of this research were to 1) study the operation of agricultural institute’s rice mills, 2) analyze the operational efficiency of agricultural institute’s rice mills, and 3) analyze the factors affecting the operational efficiency of agricultural institute’s rice mills in Chachoengsao province. Data were collected during August 2018 to May 2019 by using structured interviews from 13 rice mills in Chachoengsao province consisting of community enterprises' rice mills, farmer groups' rice mills, and agricultural cooperatives rice mills. The data were then analyzed by using descriptive statistics, Data Envelopment Analysis (DEA), and Tobit Regression Model. The findings revealed that 76.92% of agricultural institute’s rice mills were community enterprises' rice mills which had an average maximum production capacity of machines at 359.23 kilogram of paddy per hour. The community enterprises' rice mills provided paddy rice processing services for both member and non-member farmers, and bought paddy from member and non-member farmers to process into rice. Also, the community enterprises' rice mills sold rice in both non-packaging and packaging by using their own brands by themselves. Farmer groups' rice mills were 15.39% of agricultural institute’s rice mills which had an average maximum production capacity of machines at 225 kilogram of paddy per hour. Farmer groups' rice mills provided paddy rice processing services for both member and non-member farmers and bought paddy from member and non-member farmers to process into rice. In addition, farmer groups' rice mills sold rice in non-packaging by themselves. Finally, 7.69% of agricultural institute’s rice mills were agricultural cooperatives rice mills, which exhibited a maximum production capacity of a machine at 550 kilogram of paddy per hour which. Agricultural cooperatives rice mills provided paddy rice processing services for member and non-member farmers only. Regarding operational efficiency, the results exposed that agricultural institute’s rice mills in Chachoengsao province exhibited average technical efficiency (TE) at 0.912 with fully operational efficiency (TE = 1) totaling 2 rice mills, namely rice mill no. 7 and rice mill no. 10, which were all community enterprises' rice mills. There were 11 non-fully operational efficiency rice mills (TE < 1) showing the TE values between 0.787 - 0.980, namely rice mill no. 1, rice mill no. 2, rice mill no. 3, rice mill no. 4, rice mill no. 5, rice mill no. 6, rice mill no. 8, rice mill no. 9, rice mill no. 11, rice mill no. 12, and rice mill no. 13, which comprised of 8 community enterprises' rice mills, 2 farmer groups' rice mills and 1 agricultural cooperatives rice mill. In order to improve the operational efficiency, agricultural institute’s rice mills should reduce the amount of inputs in accordance with to the DEA recommendations. The essential production factors that need to be reduced included labor costs in operations and machine operation time. In regard to the factors affecting the operational efficiency of agricultural institute’s rice mills, the 2 variables that affected the operational efficiency of agricultural institute’s rice mills in Chachoengsao province with statistical significance at 0.05 were study period in system of the rice mill supervisors and the maximum production capacity of machines. The finding suggested that relevant government agencies should exchange of knowledge between fully operational efficiency rice mills with non-fully operational efficiency rice mills by organizing a study visit counterparts in the area to apply knowledge to their own rice mills for better operational efficiency.

สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง. สำนักหอสมุดกลาง

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: Lifelong@kmitl.ac.th

Name: สุณีพร สุวรรณมณีพงศ์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์

Email : suneeporn.su@kmitl.ac.th

Name: สมศักดิ์ คูหาสวรรค์เวช

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วม

Email : somsak.ku@kmitl.ac.th

Created: 2562

Modified: 2564-11-30

Issued: 2564-11-30

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: พัฒนาการเกษตรและการจัดการทรัพยากร

Grantor: สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง

©copyrights สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	Fulltext Arada Phuknoi.pdf	4.77 MB	10	2024-11-12 23:32:33

ใช้เวลา

0.034082 วินาที