ผลของการใช้ถ่านชีวภาพเป็นวัสดุปรับปรุงดินและลดการปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจกภายใต้ระบบการปลูกข้าว

Effects of using biochar for soil amendments and reducing greenhouse gases emissions under rice cultivation system

Name: ชฎาภา ใจหมั้น

keyword: การจัดการน้ำแบบเปียกสลับแห้ง

ThaSH: มหาวิทยาลัยแม่โจ้ -- วิทยานิพนธ์

ThaSH: ข้าว -- การปลูก

ThaSH: ถ่านชีวภาพ

ThaSH: วัสดุปรับปรุงดิน

ThaSH: ก๊าซเรือนกระจก

Abstract: งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการใช้ถ่านชีวภาพเป็นวัสดุปรับปรุงดินและลด การปลดปล่อยก๊าซมีเทน ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์จากการปลูกข้าว ภายใต้ระบบการปลูกข้าวแบบขัง และแบบเปียกสลับแห้ง ในเนื้อดินร่วนเหนียวปนทราย เนื้อดินทรายปนร่วน ที่มีการใส่ปุ๋ยเคมีร่วมกับ ถ่านชีวภาพ วางแผนการทดลอง แบบ 2x2x4 Factorial in RCBD จำนวน 4 ซ้ำ ประกอบด้วย 2 การทดลอง ซึ่งการทดลองที่ 1 ศึกษาการปลดปล่อยก๊าซมีเทนและก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์จากดิน ปลูกข้าว สมบัติทางเคมีของดิน รวมถึงการเจริญเติบโตของต้นข้าว พบว่าการจัดการน้ำแบบเปียก สลับแห้งมีผลท่าให้การปลดปล่อยก๊าซมีเทนและคาร์บอนไดออกไซด์ต่่ากว่าการจัดการน้ำแบบขังน้ำ และการปลดปล่อยก๊าซมีเทนและคาร์บอนไดออกไซด์ในระบบการจัดการน้ำแบบเปียกสลับแห้งใน เนื้อดินร่วนเหนียวปนทรายที่มีการใช้ปุ๋ยเคมีร่วมกับถ่านชีวภาพ 100% ของข้าวระยะสุกแก่ มีคำต่่า ที่สุด 0.11 gCH4m-2d-1และ 1.14 gCO2m-2d-1ตามล่าดับ ซึ่งมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญยิ่ง ทางสถิติส่วนสมบัติทางเคมีของดิน เมื่อมีการใส่ถ่านชีวภาพร่วมกับปุ๋ยเคมีตามคำวิเคราะห์ดินจะมีผล ท่าให้ปริมาณธาตุอาหารในดินมีคำสูงที่สุด และคำความเป็นกรด - ด่าง ของดินเหมาะสมต่อการผลิต ข้าว ส่วนการเจริญเติบโตของต้นข้าวพบว่าในระบบการจัดการน้ำแบบขังน้ำเนื้อดินร่วนเหนียวปน ทรายที่มีการใส่ถ่านชีวภาพร่วมกับปุ๋ยเคมีจะมีคำน้ำหนักต้น น้ำหนักรากข้าว น้ำหนักรวง และความ สูงของต้นข้าวสูงกว่าระบบการจัดการน้ำแบบเปียกสลับแห้ง แต่เมื่อพิจารณาเฉพาะระบบการจัดการ น้ำแบบเปียกสลับแห้งจะพบว่าต่ารับที่มีการใส่ถ่านชีวภาพร่วมกับปุ๋ยเคมีตามคำวิเคราะห์ดินจะมีคำ สูงกว่าต่ารับที่ไม่ใส่ถ่านชีวภาพ ส่วนการทดลองที่ 2 ศึกษาการปลดปล่อยก๊าซมีเทนและก๊าซ คาร์บอนไดออกไซด์จากดินปลูกข้าว ในระยะข้าวแตกกอ ระยะข้าวตั้งท้อง ระยะข้าวออกดอก และ ระยะน้ำนมของข้าว รวมถึงการเจริญเติบโตทางด้านความสูง พบว่าในระยะข้าวตั้งท้อง ดินปลูกข้าวที่ มีการจัดการน้ำแบบเปียกสลับแห้งเนื้อดินร่วนเหนียวปนทรายที่มีการใส่ถ่านชีวภาพร่วมกับปุ๋ยเคมี 100% มีการปลดปล่อยมีเทนออกมาต่่าที่สุดมีคำ 0.6 gCH4m-2d-1ส่วนการปลดปล่อยก๊าซ คาร์บอนไดออกไซด์พบว่าในระยะข้าวตั้งท้องที่มีระบบการจัดการน้ำแบบเปียกสลับแห้งของเนื้อดินทรายปนร่วนที่มีการใส่ปุ๋ยเคมีร่วมกับถ่านชีวภาพ 100% มีการปลดปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ออกมา ต่่าที่สุดมีคำ 1.05 gCO2m-2d-1และปลดปล่อยสูงที่สุดในระยะออกดอกในต่ารับที่มีการใส่ปุ๋ยเคมี เพียงอย่างเดียว มีคำ 51.73 gCO2m-2d-1ส่วนการเจริญเติบโตด้านความสูงพบว่า ต้นข้าวที่ปลูกใน ระบบการจัดการน้ำแบบขังน้ำที่อายุ20, 60 และ 80 วัน จะมีความสูงมากกว่าระบบการจัดการน้ำ แบบเปียกสลับแห้ง แต่ไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติและความสูงของต้นข้าวที่ปลูกในเนื้อดินร่วน เหนียวปนทรายทุกช่วงอายุจะมีความสูงมากกว่าเนื้อดินทรายปนร่วน ซึ่งมีความแตกต่างอย่างมี นัยสำคัญยิ่งทางสถิติอีกทั้งเมื่อพิจารณาต่ารับทดลอง พบว่า ต่ารับที่มีการใส่ปุ๋ยเคมีร่วมกับถ่าน ชีวภาพอัตรา 100% จะมีความสูงสูงกว่าต่ารับที่ใส่ปุ๋ยเคมีเพียงอย่างเดียวและต่ารับที่ไม่ใส่ปุ๋ยเคมีและ ถ่านชีวภาพ ซึ่งมีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญยิ่งทางสถิติจึงสรุปได้ว่าการใช้ถ่านชีวภาพร่วมกับ ปุ๋ยเคมีตามคำวิเคราะห์ดินภายใต้ระบบการจัดการน้ำแบบเปียกสลับแห้งสามารถลดการปลดปล่อย ก๊าซมีเทนและคาร์บอนไดออกไซด์จากดินที่ปลูกข้าว และยังสามารถใช้เป็นวัสดุปรับปรุงดินเพื่อเพิ่ม ความเป็นประโยชน์ของธาตุอาหารในดินปลูกข้าวได้โดยเนื้อดิน ระบบการจัดการน้ำ การใช้ถ่าน ชีวภาพร่วมกับปุ๋ยเคมีส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงสมบัติของดิน การเจริญเติบโตของต้นข้าว รวมถึงการ ปลดปล่อยก๊าซมีเทนและคาร์บอนไดออกไซด์ซึ่งเราสามารถใช้เป็นแนวทางในการลดการปลดปล่อย ก๊าซเรือนกระจกที่จะน่าไปสู่การเปลี่ยนแปลสภาพภูมิอากาศได้

มหาวิทยาลัยแม่โจ้. สำนักหอสมุด

Address: เชียงใหม่

Email: mjudc@mju.ac.th

Name: ปฏิภาณ สุทธิกุุลบุตร

Role: ประธานอาจารย์ผู้รับผิดชอบหลักสูตร

Name: ผานิตย์ นาขยัน

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาร่วม

Name: วีณา นิลวงศ์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาร่วม

Name: อานัฐ ตันโช

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาร่วม

Name: ศุภธิดา อ่ำทอง

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาหลัก

Created: 2564

Modified: 2564-06-29

Issued: 2564-06-29

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

CallNumber: 633.18 ช114ผ 2564

tha

DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: ปฐพีศาสตร์

Grantor: มหาวิทยาลัยแม่โจ้

©copyrights มหาวิทยาลัยแม่โจ้

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	abstract.pdf	1.27 MB	3	2024-08-25 11:34:10
2	fulltext.pdf	2.97 MB	14	2025-08-11 16:28:39

ใช้เวลา

0.0325 วินาที