การศึกษาความเป็นไปได้ในการบรรเทาปัญหาอุทกภัยโดยการปรับปรุงกายภาพลำน้ำ ด้วยวิธีดาดลาดตลิ่งและท้องลำน้ำ : กรณีศึกษาแม่น้ำยม จังหวัดสุโขทัย

Feasibility study of flooding mitigation by physical river modification by lining method on slopes and river bed: case study of Yom River, Sukhothai province

Name: ธีรวุฒิ พงษ์จันทร์

ThaSH: การป้องกันอุทกภัย -- ไทย -- สุโขทัย

ThaSH: การฟื้นฟูลำน้ำ -- ไทย -- สุโขทัย

ThaSH: แม่น้ำยม

Sears: Flood control -- Thailand -- Sukhothai

Sears: Stream restoration -- Thailand -- Sukhothai

Sears: Yom River

Abstract: การศึกษานี้เป็นการนำเสนอแนวความคิดในการบรรเทาปัญหาอุทกภัยในลุ่มน้ำยมตอนล่าง พื้นที่อำเภอเมือง จังหวัดสุโขทัย โดยใช้สมมุติฐานของการเพิ่มขีดความสามารถในการระบายน้ำด้วยวิธีการดาดคอนกรีตลาดตลิ่งและท้องลำน้ำในแม่น้ำยมช่วงที่ไหลผ่านตัวเมืองสุโขทัย โดยใช้การวิเคราะห์ด้วยแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ HEC-RAS เวอร์ชัน 5.0.1 (USACE, 2016) โดยแบ่งระยะทางในการศึกษาออกเป็น 10 กรณี ซึ่งมีตำแหน่งสถานีวัดน้ำ Y.4 (อำเภอเมืองสุโขทัย) เป็นจุดกึ่งกลางของการพิจารณาภายใต้เงื่อนไขของการไหลสูงสุด ณ สถานี Y.4 ใน ปี พ.ศ. 2554 ที่มีอัตราการไหลสูงสุด 685.20 ลบ.ม./วินาที และมีค่าระดับน้ำสูงสุด 50.74 ม.(รทก.) ในการพิจารณาค่าพารามิเตอร์ทางชลศาสตร์ในลำน้ำได้ใช้อัตราการไหลและค่าระดับน้ำสูงสุดที่เกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2554 และ ปี พ.ศ. 2553 มาเป็นค่าสอบเทียบของการไหล ผลจากการสอบเทียบพบว่าค่าสัมประสิทธิ์ความขรุขระของแมนนิ่ง (n) ตามธรรมชาติในลำน้ำยมมีค่าอยู่ระหว่าง 0.025 – 0.050 โดยในช่วงที่ไหลผ่านอำเภอเมืองสุโขทัยมีค่าเท่ากับ 0.025 ในการวิเคราะห์ปรับปรุงกายภาพลำน้ำยมได้ดำเนินการโดยปรับเปลี่ยนค่า n ในลาดตลิ่งและท้องแม่น้ำให้มีค่าเท่ากับ 0.013 ซึ่งเป็นคุณสมบัติของการไหลในคลองที่ดาดด้วยคอนกรีต การปรับปรุงกายภาพลำน้ำกรณีที่ 1 มีระยะทาง 2 กม., กรณีที่ 2 ระยะทาง 4 กม., กรณีที่ 3 ระยะทาง 6 กม., กรณีที่ 4 ระยะทาง 8 กม., กรณีที่ 5 ระยะทาง 10 กม., กรณีที่ 6 ระยะทาง 12 กม., กรณีที่ 7 ระยะทาง 14 กม., กรณีที่ 8 ระยะทาง 16 กม., กรณีที่ 9 ระยะทาง 18 กม. และกรณีที่ 10 มีระยะทางยาว 20 กม. ผลจากการวิเคราะห์ด้วยแบบจำลอง HEC-RAS พบว่าประสิทธิภาพในการระบายน้ำมีค่าเพิ่มขึ้นเมื่อระยะทางในการปรับปรุงกายภาพลำน้ำยาวขึ้น โดยพิจารณาได้จากค่าระดับน้ำในแม่น้ำยม ณ สถานี Y.4 มีระดับลดลง 0.06 เมตร, 0.37 เมตร, 0.52 เมตร, 0.67 เมตร, 0.82 เมตร, 1.04 เมตร, 1.19 เมตร, 1.33 เมตร, 1.46 เมตร และ 1.59 เมตร ตามลำดับ เมื่อเทียบกับค่าระดับน้ำสูงสุดที่เกิดขึ้นใน ปี พ.ศ. 2554 จากการศึกษาเปรียบเทียบพบว่าประสิทธิภาพในการปรับปรุงกายภาพลำน้ำระยะทาง 4 กม. สามารถลดระดับน้ำในแม่น้ำยมลงได้เทียบเท่ากับการผันน้ำผ่านคลองผันน้ำขนาด 50 ลบ.ม./วินาที และการปรับปรุงกายภาพลำน้ำเป็นระยะทางยาว 6 กม. เทียบได้กับการผันน้ำผ่านคลองผันน้ำขนาด 100 ลบ.ม./วินาที ผลสรุปของการศึกษาพบว่าวิธีการปรับปรุงกายภาพลำน้ำยมด้วยการดาดคอนกรีตในลาดตลิ่งและท้องแม่น้ำยมระยะทางยาว 10 กม. (กรณีที่ 5) ให้ผลในการแก้ไขปัญหาอุทกภัยได้เหมาะสมและประหยัดที่สุดสำหรับพื้นที่เทศบาลเมืองสุโขทัยธานี โดยไม่เกิดผลกระทบใดๆ ต่อพื้นที่ชุมชนข้างเคียง

Abstract: This study is to propose the feasibility study for flood mitigation in the Lower Yom River basin of Sukhothai Province’s Muang District. The hypothesis is to improve the Yom River’s discharge while flowing through the district. The mathematical simulation model HES-RAS version 5.0.1 (USACE, 2016) was applied to analyze in this study. The length of river’s improvement was varied from 2 km. in case 1 to 20 km. in case 10. The Yom River’s station Y.4 (Sukhothai’s Muang District) was applied to be the center point of the study. The condition of maximum discharge capacity and the highest level of the Yom River’s station Y.4 in the 2011 were used to compare with the Yom River’s maximum flow after improving by concrete lining of river bottom and side slopes. In the 2011, at the Yom River’s station Y.4 (Sukhothai’s Muang District) had a maximum flow rate of 685.20 cubic meters/second and the highest water level of 50.74 m. (MSL.). The numbers were used for calibration purpose. The result of calibration was the Yom River’s Manning’s n = 0.025 - 0.050 and the Yom River’s Manning’s n at the Yom River’s station Y.4 = 0.025. The analysis of the physical river modification was simulated by letting Manning’s n = 0.013, which represented concrete lining’s improvement at the Yom River’s station Y.4. Different scenarios were simulated as the lining length of the river reach of 2 km., 4 km., 6 km., 8 km., 10 km., 12 km., 14 km., 16 km., 18 km., and 20 km., respectively. The result of this simulating study can reduce the water level of the Yom River by 0.06 m., 0.37 m., 0.52 m., 0.67 m., 0.82 m., 1.04 m., 1.19 m., 1.33 m., 1.46 m., and 1.59 m., respectively. The efficiency in case 2 (reducing the water level = 0.37 m.) can be compared to a diversion channel of 50 cubic meters/second and in case 3 (reducing the water level = 0.52 m.) can be compared to a diversion channel of 100 cubic meters/second. The best case in this study which is appropriate to mitigate in the Lower Yom River basin of Sukhothai Province’s Muang District is the case 5 (reducing the water level = 0.82 m.)

สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง. สำนักหอสมุดกลาง

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: Lifelong@kmitl.ac.th

Name: อุมา สีบุญเรือง

Role: อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์

Email : uma.se@kmitl.ac.th

Created: 2563

Modified: 2564-06-17

Issued: 2564-06-17

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

Spatial: ภาคกลาง

Spatial: สุโขทัย

DegreeName: วิศวกรรมศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: วิศวกรรมโยธา

Grantor: สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง

©copyrights สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	Fulltext Thirawut Pongjun.pdf	6.07 MB	7	2023-12-13 15:11:16

ใช้เวลา

0.029189 วินาที