การประยุกต์ใช้หลักสติปัฏฐาน 4 ในการปฏิบัติธรรมของชุมชน ตำบลโนนสว่าง อำเภอเมือง จังหวัดบึงกาฬ

An Application of the Four Foundations of Mindfulness of Dhamma Practice of the Community in Nonsawang Sub-District, Buengkarn Province

Name: พระครูสุวรรณจันทกิจ (สมพร จนฺทสุวณฺโณ)

keyword: หลักสติปัฏฐาน 4

; การปฏิบัติธรรมของชุมชน

Abstract: วิทยานิพนธ์เล่มนี้ มีวัตถุประสงค์คือ ๑) เพื่อศึกษาหลักสติปัฏฐาน ๔ ในคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท ๒) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันและปัญหาในการปฏิบัติธรรมของชุมชน ตำบลโนนสว่าง อำเภอเมือง จังหวัดบึงกาฬ และ ๓) เพื่อศึกษาการประยุกต์ใช้หลักสติปัฏฐาน ๔ ในการปฏิบัติธรรมของชุมชนตำบลโนนสว่าง อำเภอเมือง จังหวัดบึงกาฬ ผลจากการวิจัยพบว่า หลักสติปัฏฐาน ๔ ในคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท โดยได้มุ่งศึกษาเกี่ยวกับหลักสติปัฏฐาน ๔ ถึงความหมายของไตรสิกขาในพระไตรปิฎก และตามทรรศนะของนักวิชาการทั่วไป สติปัฏฐาน หมายถึง สติที่ตั้งมั่น, การหมั่นระลึก, การมีสัมมาสติระลึกรู้นั้นพ้นจากการคิดโดยตั้งใจ แต่เกิดจากจิตจำสภาวะได้ แล้วระลึกรู้โดยอัตโนมัติ โดยคำว่า สติ หมายถึงความระลึกรู้ เป็นเจตสิกประเภทหนึ่ง ส่วนปัฏฐาน หมายถึง ความตั้งมั่น, ความแน่วแน่, ความมุ่งมั่น ความสำคัญของหลักสติปัฏฐาน ๔ ในพระพุทธศาสนาเถรวาท การเกิดขึ้น ความสำคัญ ลักษณะ ประโยชน์ และอานิสงส์ของสติปัฏฐาน สภาพปัญหาของชุมชน ไม่ว่าจะเป็นด้านสังคมความเป็นอยู่ ครอบครัว เศรษฐกิจรายได้และวิถีชีวิต อาชีพ ไม่สามารถที่จะทำให้ประชาชนในชุมชนละการปฏิบัติธรรม ยิ่งทำให้ประชาชนหันมาสนใจในการปฏิบัติธรรมมากยิ่งขึ้น เมื่อประชาชนปฏิบัติธรรมอย่างต่อเนื่องย่อมได้รับอานิสงส์ของการปฏิบัติธรรมคือ มีวินัยในตัวเอง รู้จักระวังตัว รู้จักควบคุมตัวได้ รู้จักเชื่อฟังผู้ใหญ่ ถ้าเป็นเด็กจะไม่เถียงผู้ใหญ่ มีกิจนิสัย คือ ขยันไม่จับจด รักงาน สู้งาน ประหยัด รู้จักใช้ชีวิตและทรัพย์สินอย่างถูกต้องและคุ้มค่า พัฒนา รู้จักพัฒนาตัวเอง และอาชีพให้ดีขึ้น สามัคคี รักครอบครัว รักหมู่คณะ และรักประเทศชาติ มีลักษณะนิสัย มีสัมมาคารวะ อุตสาหพยายาม ปฏิบัติตามระเบียบวินัย รู้จักเด็ก รู้จักผู้ใหญ่ วางตัวได้เหมาะสม เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต มีความรู้คู่คุณธรรม คือ รู้จักคิด รู้จักปรับตัว รู้จักแก้ปัญหา มีทักษะในการทำงานและค่านิยมที่ดีงามในอนาคต เจ้านายทิ้งลูกน้องไม่ได้ ลูกน้องทิ้งเจ้านายไม่ได้ เข้าหลักที่ว่า ผู้ใหญ่ดึง ผู้น้อยดัน คนเสมอกันจะได้อุปถัมภ์ค้ำจุนต่อไป การประยุกต์ใช้หลักสติปัฏฐาน ๔ ในการปฏิบัติธรรมของชุมชนตำบลโนนสว่าง ผู้ปฏิบัติธรรมมีสภาวธรรมในการปฏิบัติธรรม ที่แยกออกถึงรูปธรรม นามธรรมที่เกิดขึ้น คือ จิตเห็นกาย เวทนา จิต ธรรม จิตอยู่ในกาย เวทนา จิต ธรรม หรือจิตเห็นกายหรือจิต หรือจิตเห็นรูปหรือนาม หมายถึง การมีสติระลึกรู้เท่าทันตามความเป็นจริง รวมทั้งการพิจารณาให้เห็นความจริงใน กาย เวทนา จิต หรือธรรม อันเป็นหลักปฏิบัติในสติปัฏฐาน ๔ และส่งผลที่ดีต่อชุมชน คือ ทั้งในด้านของความเป็นอยู่สุขภาพกายของชุมชน สภาวะทางสังคมของชุมชน สุขภาพจิตใจของชุมชน วิถีชีวิตของชุมชน และความสัมพันธ์ระหว่างชุมชนตำบลโนนสว่างกับวัด ทำให้ชุมชนมีสภาวะทางสังคมที่ดี ส่งผลต่อการทำงานดำรงชีพ ตลอดจนมีสุขภาวะทางกายและจิตที่สมบูรณ์

Abstract: The purposes of this thesis were; 1) to study the principles of the Four Foundations of Mindfulness in the Scriptures of Theravada Buddhism 2) to study the present states and problems in Dhamma practice of the community in Nonsawang Sub-District, Maung District, Buengkarn Province and 3) to apply the Four Foundations of Mindfulness in Dhamma practice of the Community in Nonsawang Sub-District, Buengkarn province as follows: The principles of the Four Foundations of Mindfulness exist in the scripture of Theravada Buddhism by aiming at studying the principles of the Four Foundations of Mindfulness in the meaning of the Threefold Trainings in Tipitaka and the general academics. The word “Foundations of mindfulness” means the stable mindfulness and earnest of recollection. To have a Right Mindfulness is beyond the attention but it results from the mental state and then realizes of its own-self. The word “Mindfulness” means the intuition, that is, the mental state, while the word “Patthana” means the stable setting, certainty, attention, importance of the Four Foundations of Mindfulness in Theravada Buddhism, occurrence, importance, features, advantage and benefits of Foundations of Mindfulness. The problems of community are not only the aspect of social living, family. Economy, incomes, and the life styles, occupation, but also they cannot make people in community practice Dhamma, moreover, it makes people turn back to pay attention to practice Dhamma increasingly. When people practice Dhamma contuously, they will receive the profits of Dhamma practice, that is, to have self-discipline, to be self-awareness, to control themselves, and to believe in the seniority if they are the children, they will not argue the seniority, to have self-seniority. If they are the children, they will not argue the seniority, to have good habits, namely, to be diligent, tot to be lazy, to love to work, to be thrifty, to know how to live and occupation, to be unity, to love family and company and the nation to have good habits, respects, industry and to practice the regulations, to know the state of children and seniority, to set themselves it the suitable way in order to develop the qualification of life, to have the knowledge and ethics, that is, to know how to think and improve themselves, to know to solve the problems and to have the skill in working and to have good social value in the future. The bosses as the saying that the seniority pulls, the youths support. People in the equal state will patronize forever. The results of research were found that the relationship of the principles of the Foundations of Mindfulness in practicing Dhamma of people in the community of Nonsawang Sub-district in Dhamma practice in accordance with the Four Foundations of Mindfulness in the daily life including the application of the Four Poundations of Mindfulness in Dhamma practice of people in community, who practice Dhamma that separates the material forms and abstract that occur, that is, the mind seeing the body, feeling or mind seeing the body or abstract mean to have the mindfulness to realize of the reality including the contemplation of seeing the reality in the body, feeling, mind or Dhamma that are the practical principles in the Pour Foundations of Mindfulness and result in good products to the community, that is, to the aspect of the physical well-being of the community, the state of society of the community, the mental health of community, the way of life of community and the relationship of the community and the temples. It makes the society in good condition and results it the products in doing work including the physical health and mentality completely.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: สมเดช นามเกตุ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: เจษฎา มูลยาพอ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2560

Modified: 2562-09-25

Issued: 2562-09-25

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	MCU600202163.pdf	2.84 MB	26	2025-02-25 22:25:30

ใช้เวลา

0.030243 วินาที