ศึกษาวิเคราะห์ความอาฆาตของพระนางมาคันทิยาตามแนวพระพุทธศาสนา

An Analytical Study of Queen Māgandiyā’sMalice in line with the Buddhist Perspective

Name: พระครูสถิตวิริยาภรณ์

keyword: พระพุทธศาสนา

; ความอาฆาตของพระนางมาคันทิยา

Abstract: วิทยานิพนธ์นี้ประกอบด้วยวัตถุประสงค์ ๓ ข้อ คือ ๑) เพื่อศึกษาความอาฆาตตามหลักพระพุทธศาสนา ๒) เพื่อศึกษาประวัติและความอาฆาตของนางมาคันทิยา ๓) เพื่อศึกษาวิเคราะห์ความอาฆาตของพระนางมาคันทิยาตามหลักพระพุทธศาสนา ความอาฆาต ตามหลักพระพุทธศาสนาคือ ธรรมชาติที่ประทุษร้ายในอารมณ์ถึงขั้นเอาชีวิต เกิดมามาจากอกุศลมูล คือ โลภะ โทสะ และโมหะ บุคคลผู้มีโทสะมาก จึงทำให้กระทำอกุศลกรรมมากด้วย กายทุจริต วจีทุจริต และมโนทุจริต และเป็นคนมักโกรธเป็นมูลเหตุนำไปสู่ความอาฆาต พระนางมาคันทิยาเป็นธิดาของมาคันทิยพราหมณ์แห่งแคว้นกุรุ เป็นผู้มีสิริโฉมที่งดงามและเป็นพระมเหสีคนที่สองของพระเจ้าอุเทน ซึ่งรองลงมาจากพระมเหสีเอก คือ พระนางสามาวดีครั้งหนึ่งพราหมณ์ผู้เป็นพ่อเคยได้มอบธิดาของตนให้แก่พระพุทธองค์ เนื่องจากได้เห็นพระสิริโฉมของพระพุทธองค์แล้วเกิดความพึงพอใจ แต่ถูกปฏิเสธด้วยเหตุนี้นางจึงได้ผูกอาฆาตพระพุทธองค์ไว้แต่เนื่องจากทำอะไรพระพุทธองค์ไม่ได้จึงหันไปทำร้ายพระนางสามาวดีพร้อมบริวารแทนด้วยอำนาจของโทสะจึงทำให้จิตใจนางเปลี่ยนไปมูลเหตุแห่งความอาฆาตของนางมี ๒ ปัจจัย คือ ปัจจัยภายในเกิดจากจริต เนื่องจากนางมีราคจริต โทสจริต โมหจริต และวิตกจริต เป็นพื้นเพอุปนิสัยสนับสนุนให้เกิดความอาฆาต นางเป็นคนหยิ่งยโส มักผูกโกรธไว้ จึงเป็นเหตุให้ทำร้ายผู้ที่ขัดใจตน ส่วนปัจจัยภายนอก เกิดจากการอุปการะเลี้ยงดู เกิดพุทธดำรัสอันเป็นเหตุให้พระนางมาคันทิยาผูกความอาฆาตในพระพุทธองค์ และสภาพแวดล้อมเอื้อให้เกิดความอาฆาต ผลกระทบของความอาฆาตของพระนางมาคันทิยา เนื่องจากพระนางมาคันทิยา เป็นคนมักโกรธมีจิตใจโหดเหี้ยม จึงสนับสนุนทำให้เกิดความอาฆาต ส่งผลกระทบต่อตนเอง ทำให้กายใจเร่าร้อนอยู่ไม่เป็นสุข ปิดกั้นบุญกุศลต่างๆ เสื่อมจากลาภญาติบริวาร ได้รับแต่คำสาปแช่ง มีทุคติเป็นที่ไปในเบื้องหน้า กระทบผู้อื่นทำให้พระนางสามาวดีบริวาร และญาติๆ ต้องสิ้นชีพในกองเพลิงกระทบต่อสังคมทำให้ได้รับการแตกตื่นตกใจกลัวภัยจะมาถึงตัวและกระทบพระพุทธศาสนา ทำให้พระอานนท์ท้อใจทูลพระพุทธองค์ให้ไปเผยแผ่พระพุทธศาสนาที่เมืองอื่น จึงทำให้ต้องสูญเสียบุคคลสำคัญในการ อุปัฏฐากพระพุทธศาสนามีพระนางสามาวดีและบริวารไป

Abstract: This thesis is of three objectives: 1) to study the malice based on the Buddhist perspective, 2) to explore Queen Māgandiyā’s historical background and her malice and 3) to analyze the hatred of Queen MāgandiyāAccording to the Buddhist doctrines, the term ‘Āghāta or malice’ refers to striking or killing. It is the nature of hurtfulness that caused by the unwholesome roots viz., Lobha: greed, Dosa: hatred and Moha: delusion. A hurtful person always performs evil conducts i.e. misconduct by body, by speech andby mind, which are the causes of the hatred. In regard to Queen Māgandiyā, she was a beautiful daughter of Brahmin Māgandiya ofKuru City. She was a secondary queen consort of King Udena andSāmāvatī was the principal consort. Once, the Buddha rejected her father's offer of marriage with her. Therefore, shewas incensed against the Buddha and His followers. However, she cannot harm the Buddha and his disciples. So she turned out to hurt Sāmāvatī and her companies. She had changed by the power of hatred. Queen Māgandiyā’s malice was occurred by two factors, that is to say, the internal factor of the intrinsic nature of a person. She was a lustful, hating, deluded andspeculativetemperament as her characteristic behavior. These were the foundations of her malice that brings to an arrogant person and savage. In term of external factors,it is derived from foster care and she did do not understand the teachings of the Buddha. Therefore, the result of the malice was made Queen Sāmāvatī and her companies’ death. The impact of malice made Queen Māgandiyā become a savage and it directly affected to herself by living unhappily and her next life was fallen into the woeful state. The death of Sāmāvatī and her companieshad shocked the people and Venerable Ananda, because they used to support Buddhism.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: อาภากร ปัญโญ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: พระครูสิริปริยัตยานุศาสก์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: เทพประวิณ จันทร์แรง

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2560

Modified: 2562-09-25

Issued: 2562-09-25

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	MCU600202159.pdf	2.81 MB	15	2026-03-03 13:12:34

ใช้เวลา

0.02758 วินาที