ปัจจัยการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินนาเกลือ จังหวัดสมุทรสงคราม

FACTORS EFFECTING THE CHANGE OF SALT FARM LAND-USE IN SAMUT SONGKHRAM PROVINCE

Name: ญาณิศา อัตตรัถยา

Abstract: นาเกลือในจังหวัดสมุทรสงครามเป็นแหล่งประกอบอาชีพสืบทอดมาแต่อดีต นับเป็นมรดกทางวัฒนธรรม เป็นสินค้าอุปโภคบริโภคที่สำคัญในครัวเรือนและเป็นวัตถุดิบเพื่อใช้ในอุตสาหกรรมของประเทศไทย พื้นที่นาเกลือเป็นกันชนระหว่างชุมชนกับพื้นที่ป่าชายเลนตามแนวชายฝั่งทะเล ในปัจจุบัน พื้นที่นาเกลือและจำนวนเกษตรกรนาเกลือลดน้อยลงอย่างมีนัยสำคัญ พื้นที่และเกษตรกรนาเกลือลดลงเกือบครึ่งหนึ่งในช่วงเวลาเพียง 6 ปีเท่านั้น (โดยใน พ.ศ. 2549 มีพื้นที่นาเกลือ 6,275 ไร่ แต่ใน พ.ศ. 2555 มีพื้นที่นาเกลือเพียง 4,163 ไร่เท่านั้น) การเปลี่ยนแปลงนี้ย่อมส่งผลกระทบต่อพื้นที่ศึกษาทั้งทางกายภาพ ทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม วัตถุประสงค์ของการวิจัยคือ ศึกษาการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินของพื้นที่นาเกลือของจังหวัดสมุทรสงคราม และค้นหาปัจจัยที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว ดำเนินการศึกษาโดยค้นคว้าข้อมูลทุติยภูมิจากเอกสาร งานวิจัย สิ่งตีพิมพ์อื่นๆ ใช้การเปรียบเทียบภาพถ่ายทางอากาศในช่วงเวลาต่างๆ และการสัมภาษณ์เกษตรกรนาเกลือ ผลการศึกษาทำให้ทราบถึงทิศทางของการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินนาเกลือ ซึ่งมีแนวโน้มลดลง โดยมีปัจจัยทางกายภาพคือ การพัฒนาถนนสายหลักในพื้นที่นาเกลือทำให้นาเกลือลดลง เพราะมีการเปลี่ยนแปลงเป็นพื้นที่ถนน เปลี่ยนแปลงใช้สำหรับประกอบธุรกิจด้านพานิชกรรมและโรงงานอุตสาหกรรม อีกทั้งผลผลิตเกลือขึ้นกับดินฟ้าอากาศ ทำให้ผลผลิตไม่คงที่ ส่วนปัจจัยทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมคือ รายได้ไม่แน่นอนและพอเพียงต่อการดำรงชีพ เกษตรกรไม่มีที่นาเป็นของตนเอง ลูกหลานของเกษตรกรไม่สนใจสืบต่ออาชีพนี้ ผลการศึกษาวิจัยครั้งนี้จะเป็นประโยชน์ต่อการวางแผนการใช้ที่ดินและกำหนดแนวทางการอนุรักษ์พื้นที่นาเกลือให้คงอยู่ต่อไป

Abstract: Salt field farming in Samut Songkhram Province is a descendant family business passed from generation to generation. It is a cultural heritage and a necessary household consumer product and raw material for the industrial sector in Thailand. The salt field farming areas serve as a barrier between the communities and mangroves alongside the coastal ecology. Currently, the areas covered by salt fields and the salt farmers tending the fields decreased significantly in the last 6 years. In 2006, there were 6,275 rais of salt fields and in 2012, there were only 4,163 rais. The objective of this research is to study at land-use change of salt fields in Samut Songkhram Province and to investigate the causes of those land-use changes. Research performed on primary information from related documents, research papers, printed documents, as well as comparative look at aerial photographs of various time, and at the same time, conducting personal interview with salt farmers themselves. The result of this study thus indicates the trend of land-use change in salt farms. The tendency is downward from physical factors based on the following: the development of new main road in salt field areas, the conversion of land use from salt farming to commercial business areas and new factories and the output of salts depending on climate which caused fluctuation in quantities. Whereas the social, economic and cultural factors involved are income instability, insufficient income for living, land ownership and descendants of family business. The final result of this research hopes to create the benefits for efficient land use planning and better guidelines for salt farms conservation.

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. สำนักงานวิทยทรัพยากร

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: cuir@car.chula.ac.th

Name: ศิริวรรณ ศิลาพัชรนันท์

Role: ที่ปรึกษา

Created: 2557

Modified: 2562-09-01

Issued: 2562-09-01

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

URL: http://cuir.car.chula.ac.th/handle/123456789/56223

tha

DegreeName: การวางแผนภาคและเมืองมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: การวางแผนภาคและเมือง

Grantor: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

©copyrights จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	5473311025.pdf	10.33 MB	23	2024-04-27 12:11:54

ใช้เวลา

0.029398 วินาที