การศึกษาสมบัติการย้อมสี ความคงทน และการป้องกันรังสียูวีของผ้าเส้นใยกัญชงที่มีสภาพประจุบวกด้วยสีย้อมจากกากกาแฟอาราบิก้า

The study on properties of dyeing, colour fastness and uv protection of cationic treated hemp fabric with natural dye extracted from Arabica coffee ground

Name: สุภัทรา บุตรทองคำ

keyword: กากกาแฟ

LCSH: Hemp.

ThaSH: สีย้อมและการย้อมสี

ThaSH: กัญชง

Abstract: วัตถุประสงค์หลักในส่วนแรกของงานวิจัยนี้ คือ เพื่อศึกษาสภาวะที่เหมาะสมในการปรับประจุบวกและย้อมสีด้วยสารละลายสีย้อมที่สกัดได้จากกากกาแฟสายพันธุ์อาราบิก้าในผ้าเส้นใยกัญชง ได้แก่ อุณหภูมิ เวลา และความเข้มข้นของสารละลายทั้งสอง โดยใช้อัตราส่วนผ้าต่อน้ำย้อมที่ 1 : 100 โดยค่าความเข้มของสี (ค่า K/S) และความสว่าง (ระบบ CIELAB) ของผ้าที่ถูกปรับสภาพและย้อมสีได้ถูกวัดเพื่อชี้ให้เห็นความสามารถในการติดสีของสีย้อมและเปรียบเทียบกับผ้าเส้นใยกัญชงที่ไม่ได้ปรับสภาพใด ๆ ซึ่งได้พบว่าสภาวะที่เหมาะสมที่สุดในการปรับประจุบวกและย้อมสีคือการปรับสภาพด้วยสารแคตไออนิกความเข้มข้นที่ 10%owf ที่อุณหภูมิ 90 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 60 นาที และตามด้วยการย้อมสีด้วยสารละลายสีย้อมเข้มข้น 80%owf อุณหภูมิที่ 90 องศาเซลเซียสเป็นเวลา 60 นาที สำหรับส่วนที่สอง ผลของชนิดของสารมอร์แดนท์ (อะลูมิเนียมโพแทสเซียมซัลเฟต (Aluminum Potassium Sulfate, AlK (SO4)2) คอปเปอร์ซัลเฟต (Copper Sulfate, CuSO4) เฟอร์รัสซัลเฟท (FerrousSulfate, FeSO4) และสแตนนัสคลอไรด์ (StannousChloride, SnCl2)) ที่มีต่อเฉดสีที่แตกต่างกันของผ้าที่ย้อมด้วยสีจากกากกาแฟโดยใช้วิธีการทำมอร์แดนท์หลังการย้อมได้ถูกศึกษา โดยผลของค่า K/S และความสว่างแสดงให้เห็นว่าผ้าย้อมสีที่ถูกย้อมด้วยมอร์แดนท์ชนิด AlK(SO4)2, CuSO4, FeSO4, หรือ SnCl2 ให้เฉดสีน้ำตาลอมเหลือง สีน้ำตาลอมเขียว สีน้ำตาลอมเทา และสีน้ำตาลอ่อน ตามลำดับ ในส่วนสุดท้ายสมบัติความคงทนของสีและการป้องกันรังสียูวี (UPF) ของผ้า ที่ย้อมสีและสารมอร์แดนท์จากส่วนที่สองถูกทดสอบโดยการเทียบสีเกรย์สเกล พบว่า ผ้าที่ย้อมสารมอร์แดนท์มีความคงทนของสีต่อการซักล้าง น้ำการขัดถู เหงื่อ และแสงแดดเทียม สูงกว่าผ้าที่ไม่ย้อมสารมอร์แดนท์เล็กน้อย ซึ่งอยู่ในเกณฑ์ดีถึงดีที่สุด (ระดับ 4-5)ยิ่งไปกว่านั้น ผ้าใยกัญชงที่ย้อมด้วย สารสกัดจากกากกาแฟเข้นข้น 80%owf และย้อมสารมอร์แดนท์ชนิด FeSO4 เข้มข้น 80%owf ให้ค่า UPF สูงที่สุด

Abstract: The main purpose of the first part of this research was to investigate the optimal conditions of cationic treating and dyeing with natural dye solution extracted from Arabica coffee grounds of hemp fabric including temperature, time and concentration of both solutions by using liquor ratio (fabric to solution) of 1:100. Color strength (K/S value) and lightness (CIELAB system) of treated and dyed fabrics were measured to indicate dye absorbency and compare to untreated hemp fabric. It was found that the most optimal conditions for cationic treatment dyeing were the treating of 10 %owf of cationic agent at 90◦C for 60 min following by color dyeing with 80%owf of dye solution at 90◦C for 60 min. For the second part, the effect of mordant types (aluminum potassium sulfate (AlK (SO4)2), copper sulfate (CuSO4), ferrous sulphate (FeSO4), and stannous chloride (SnCl2)) on different color shades of coffee grounds dyed fabrics by using post-mordant method wasstudied. The results of K/S and lightness values showed that the dyed fabrics treated with AlK(SO4)2, CuSO4, FeSO4, or SnCl2 yielded yellowish brown, grayish brown, greenish brown, and pale brown, respectively. Finally, color fastness properties and UV protection factor (UPF) of the dyed fabrics obtained from the second part were determined by grayscale imaging. The mordanted fabrics were more slightly colorfast to washing, water, abrasion, spireration, artificial light than the untreated one, which were range in good to excellent level (level 4-5).In addition, the hemp fabrics dyed with 80%owf of coffee grounds solution and treated with 80%owf of FeSO4 mordant provided the highest UPF.

มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ. สำนักหอสมุดกลาง

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@kmutnb.ac.th

Name: ธฤติมา ศรีตะปัญญะ

Role: ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์

Email : thritima.s@cit.kmutnb.ac.th

Name: รัตนพล มงคลรัตนาสิทธิ์

Role: ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์

Created: 2560

Modified: 2562-10-17

Issued: 2562-06-04

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: วิศวกรรมศาสตร์มหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: เทคโนโลยีวิศวกรรมเครื่องกล

Grantor: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ

©copyrights มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	B16241137.pdf	10.94 MB	83	2025-08-21 17:06:49

ใช้เวลา

0.026999 วินาที