การศึกษาโลกวิทูในทรรศนะพระพุทธศาสนาเถรวาท

A Study of the Lokavidu (Knower of the Worlds) in Theravada Buddhism

Name: พระยอด เทวธมฺโม (บุญก้อน)

keyword: การศึกษาโลกวิทู

; พุทธศาสนาเถรวาท

; โลกวิทู

Abstract: การศึกษาวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ ๓ ประการ คือ (๑) เพื่อศึกษาแนวคิดเรื่องโลกตามทรรศนะทั่วไป (๒) เพื่อศึกษาแนวคิดเรื่องโลกในทรรศนะพระพุทธศาสนาเถรวาท (๓) เพื่อศึกษาวิเคราะห์เรื่องโลกวิทูตามหลักธรรมในพระพุทธศาสนาเถรวาท การศึกษาวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงเอกสาร ผลการวิจัยพบว่า กำเนิดโลกในทรรศนะศาสนาประเภทเทวนิยม มียูดาย คริสต์ และอิสลามเป็นต้น หมายถึงแผ่นดินของพระเจ้า ทุกสิ่งทุกอย่างที่มีอยู่บนโลกนี้พระเจ้าเป็นสร้างขึ้นมาเอง พระเจ้าเป็นปฐมเหตุของโลก พระองค์เป็นสิ่งเหนือธรรมชาติไม่มีสิ่งอื่นใดเหนือกว่าพระเจ้า ความสุขและความทุกข์ของมนุษย์พระเจ้าเป็นผู้กำหนดควบคุมดูแลเสมอพระเจ้าผู้ตัดสินทุกอย่าง และโลกต้องดำเนินไปตามอำนาจของพระเจ้าจัดสรร มนุษย์สามารถไปถึงสวรรค์ได้จะต้องปฏิบัติอย่างเคร่งครัดตามคำสั่งสอนและจงรักภักดีต่อพระเจ้า กำเนิดโลกในศาสนาพุทธเถรวาท หมายถึง แผ่นดินที่อยู่อาศัยของหมู่สัตว์ โลกเป็นสิ่งที่ต้องแตกสลายไปตามกาลเวลา โลกต้องอยู่ภายใต้อำนาจของกฎไตรลักษณ์ เป็นสิ่งไม่แน่นอน เกิดขึ้นตามกระบวนการของธรรมชาติ พระพุทธศาสนาเน้นเสมอว่า โลกที่เรากำลังอาศัยอยู่นี้ เป็นโลกียะมายา ตั้งอยู่ชั่วครั้งชั่วคราว มนุษย์ไม่ควรยึดติดกับโลกแบบนี้เกินไป มันเป็นเพียงโลกภายนอก และไม่ใช่หนทางนำสัตว์โลกให้พ้นจากความทุกข์ได้ ดังนั้น พระพุทธเจ้าพยายามสอนมนุษย์ให้หัน มาศึกษาเรื่องโลกภายในตัวของเรามากกว่าโลกภายนอกตัวเรา และทรงสอนว่า การจะหลุดพ้นจากโลกแห่งทุกข์นี้ได้ต้องดำเนินตามมรรคมีองค์แปด ซึ่งเป็นมรรคาที่จะนำสัตว์ให้พ้นจากทุกข์ได้ คำว่าโลกวิทู ในบทพระพุทธคุณหมายถึงผู้รู้แจ้งโลก คำว่าผู้รู้แจ้งคือพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงรู้แจ้งโลกทั้ง ๓ คือ ๑) สังขารโลก โลกคือสังขาร ๒) สัตว์โลก โลกคือหมู่สัตว์ ๓) โอกาสโลก โลกคือแผ่นดิน ส่วนประเภทของโลกที่พระพุทธเจ้าทรงรู้แจ้ง คือ ๑) สังขารโลก หมายถึงการปรุงแต่ง, สิ่งที่ถูกปัจจัยปรุงแต่ง ในเรื่องไตรลักษณะ หมายถึงร่างกาย ตัวตน ถูกปรุงแต่งขึ้นจากธาตุ ๔ มี ๒ ประการ คือ (๑) อุปาทินนกสังขาร = สังขารมีใจครอง (๒) อนุปาทินนกสังขาร = สังขารไม่มีใจครอง ๒) สัตวโลก หมายถึงผู้ติดข้องอยู่ในขันธ์ ๕ ด้วยความพอใจรักใคร่ สัตว์ หมายถึงสิ่งมีชีวิต มีความรู้สึกและเคลื่อนไหวได้ ซึ่งรวมถึงสิ่งที่มีชีวิต ที่มี ๒-๔ มากเท้า และไม่มีเท้าทั้งหมดนอกจากพืชและต้นไม้ คือเทวดา มาร พรหม เป็นต้น ๓) โอกาสโลก หมายถึงโลกอันกำหนดด้วยโอกาส โลกอันมีในอวกาศ โลกซึ่งเป็นโอกาสแก่สัตว์ทั้งหลายที่จะอยู่อาศัยโลกคือแผ่นดินอันเป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์ทั้งหลายและจักรวาล หลักคำสอนที่สำคัญเกี่ยวกับเรื่องโลก พระพุทธเจ้าทรงเน้นถึงโลกคือร่างกาย ดังพุทธพจน์ว่า “เราตถาคตย่อมบัญญัติโลก ความเกิดแห่งโลก ความดับแห่งโลก และข้อปฏิบัติให้ถึงความดับโลก ที่ร่างกายประมาณวาหนึ่งนี้แล ซึ่งมีสัญญา มีใจครองนี้เอง” ซึ่งพระอรรถกถาท่านอธิบายว่า โลกบัญญัติหมายถึงทุกขสัจ การเกิดแห่งโลกหมายถึงสมุทยสัจ การดับแห่งโลกหมายถึงนิโรธสัจ และข้อปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์หมายถึงมรรคสัจ

Abstract: The purposes of this research are : (1) to study of concept Loka in general religions view (2) to study of concept Loka in Theravada Buddhism (3) to analyze of Lokavidu on Buddhist teachings in Theravada Buddhism. This study is a documentary research. The Result of research is found as following : The world origin theism in Judaism Christianity and Islamic etc. means the land of God, everything in this world creation by God, God is the first original of world, hi is of great natural, not thing else above God. The please and suffering of human being to control by the God always. God a judgment everything and the world walk underline of God allocate. Human being they can go to heaven they much to practice following of God, and be faithful in God. The world origin in Theravāda Buddhism means reside of everything, world is arising and falling follow of the time, world is underline of three characteristics law, the unstable thing befall and according to natural process. Buddhist teaching that today residing of our universal is the temporary world, we not interested it so much, because this is world outside our self and than it not the path avoid from suffering. Buddha’s teaching that human being can avoid this world suffering we much according to Noble Eightfold Path practice, this way can bring creature world from suffering exactly. The word “Lokavidù” in the Buddhist scriptures means the world of enlightented. The word “Knower” means the Buddha knows 3 worlds; 1) Sankhara Loka means the Loka is the world of formation, 2) Sattava Loka is the world of beings and 3) Okasa Loka is the world of location. The types of the world realized by the Buddha are 1) Sankhara Loka means formations, things formed by factors, in three characteristics, it means body or form composed of 4 elements, is of 2 kinds; (1) Upadinnakasankara is the kammically grasped phenomena and (2) Anupadinnakasankhara is the kammically ungrasped phenomena. 2) Sattavaloka means those who are concerned with 5 Khandhas satisfactorily. Satava means beings having life, feeling and being moveable, including living things with 2-4 or more feet and without any feet except plants and trees , Deva, Mara and Promma etc. 3) Okasaloka means the world defined by occasion, existing in space. Location for beings to live, earth for beings to live, Universal. In Buddhism the Buddha emphasizes the world is the body so said that ‘I (Tathagata) commanded the world, the birth of the world, the end of the world, and the realization of the world. It appears in the human body is about 1 square wah, which has a perception of minds that has it.’ So that Phra-Atthakathājān commentator, he explained :- The commanded the world meant to be suffering true. The birth of the world means the origin of suffering. The end of the world means cessation of suffering, and the practice of suffering means the path leading to the cessation of suffering.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระครูพิพิธจารุธรรม

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: ประพัฒน์ ศรีกูลกิจ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2561

Modified: 2562-05-17

Issued: 2562-05-17

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	62MCU620202021.pdf	2.87 MB	12	2022-10-08 12:29:35

ใช้เวลา

0.037486 วินาที