การพัฒนาตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำเชิงพุทธของผู้บริหารสถานศึกษาพยาบาล

Development of Buddhist Leadership Indicators for Administrators of Nursing Institutes

Name: ประกริต รัชวัตร์

keyword: ภาวะผู้นำเชิงพุทธ

; สถานศึกษาพยาบาล

; ผู้บริหารสถานศึกษา

Abstract: วัตถุประสงค์ของการวิจัย คือ 1) เพื่อศึกษาองค์ประกอบของภาวะผู้นำเชิงพุทธของผู้บริหารสถานศึกษาพยาบาล 2) เพื่อพัฒนาตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำเชิงพุทธของผู้บริหารสถานศึกษาพยาบาล 3) เพื่อตรวจสอบความสอดคล้องโมเดลความสัมพันธ์เชิงโครงสร้างตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำเชิงพุทธของผู้บริหารสถานศึกษาพยาบาลที่พัฒนาขึ้นกับข้อมูลเชิงประจักษ์ ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน ดำเนินการวิจัยโดยศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง สัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ สังเคราะห์เป็นองค์ประกอบหลักและตัวบ่งชี้ ตรวจสอบคุณภาพของตัวบ่งชี้โดยผู้เชี่ยวชาญ ได้ค่า IOC 0.71- 1.00 และการสนทนากลุ่ม นำไปทดลองใช้เพื่อหาคุณภาพกับผู้บริหารและอาจารย์ที่ไม่ใช่กลุ่มตัวอย่างจำนวน 30 คน ได้ค่าความเชื่อมั่น 0.96 และเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่าง ผู้บริหารและอาจารย์ผู้สอน ในวิทยาลัยพยาบาลสังกัด สถาบันพระบรมราชชนก จำนวน 500 คน โดยใช้แบบสอบถามเกี่ยวกับความเหมาะสมของตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำเชิงพุทธ ของผู้บริหารสถานศึกษาพยาบาล เป็นแบบประเมินค่า 5 ระดับ จำแนกเนื้อหาตามองค์ประกอบหลักและองค์ประกอบย่อย ตามนิยามเชิงปฏิบัติการ วิเคราะห์ความสอดคล้องโมเดลความสัมพันธ์เชิงโครงสร้างตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำเชิงพุทธของผู้บริหารสถานศึกษาพยาบาลที่พัฒนาขึ้นกับข้อมูลเชิงประจักษ์ โดยการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน ด้วยโปรแกรมสำเร็จรูปเอมอส (AMOS) และตรวจสอบความสอดคล้องของความกลมกลืนของโมเดลการวิจัยกับข้อมูลเชิงประจักษ์ ประกอบด้วย Chi-Square, CMIN/df., ดัชนีวัดความสอดคล้องกลมกลืนเชิงสัมพัทธ์ (Comparative Fit Index: CFI) ดัชนีวัดความกลมกลืน (Goodness of Fit Index: GFI) , . ดัชนีความกลมกลืนเชิงเปรียบเทียบกับรูปแบบฐาน (Incremental fit index; IFI) , ดัชนีความกลมกลืนประเภทเปรียบเทียบกับรูปแบบอิสระ (Normed fit index; NFI), . ดัชนีวัดความกลมกลืนที่ปรับแก้ไขแล้ว (Adjusted Goodness of Fit Index: AGFI), ดัชนีรากที่สองของค่าเฉลี่ยความคลาดเคลื่อนกำลังสองของการประมาณค่า (Root Mean Square Error of Approximation: RMSEA) และดัชนีรากของค่าเฉลยกำลงสองของส่วนเหลือ (Root Mean Square Residual: RMR) ผลการวิจัย พบว่า 1. องค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงพุทธของผู้บริหารสถานศึกษาพยาบาล ประกอบด้วย 3 องค์ประกอบหลัก 9 องค์ประกอบย่อย องค์ประกอบหลักที่ 1 การครองตน ประกอบด้วยองค์ประกอบย่อย 3 องค์ประกอบ ได้แก่ หลักไตรสิกขา หลักพรหมวิหารธรรม หลักสัปปุริสธรรม องค์ประกอบหลักที่ 2 การครองคน ประกอบด้วยองค์ประกอบย่อย 3 องค์ประกอบ ได้แก่ หลักกัลยาณมิตรธรรม หลักสังคหวัตถุ 4 หลักสาราณียธรรมองค์ประกอบหลักที่ 3 การครองงาน ประกอบด้วยองค์ประกอบย่อย 3 องค์ประกอบย่อย ได้แก่ หลักอริยสัจ4 หลักทศพิธราชธรรม หลักอิทธิบาท 4 2. การพัฒนาตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำเชิงพุทธของผู้บริหารสถานศึกษาพยาบาล ได้สร้างตัวบ่งชี้ทั้งหมด 49 ตัว ประกอบด้วยด้านการครองตน จำนวน 14 ตัว ด้านการครองคน จำนวน 17 ตัว และด้านการครองงาน จำนวน 18 ตัว นำตัวบ่งชี้ที่สร้างขึ้น ไปให้ผู้เชี่ยวชาญ ตรวจสอบความเที่ยงตรงตามเนื้อหา และพิจารณาความเหมาะสมของตัวบ่งชี้จากการสนทนากลุ่ม (focus group)ของผู้เชี่ยวชาญ และนำไปเก็บข้อมูลกับกลุ่มตัวอย่างพบว่าตัวบ่งชี้มีความเหมาะสมในระดับดีมากทุกตัวบ่งชี้ 3 การตรวจสอบความสอดคล้องโมเดลความสัมพันธ์เชิงโครงสร้างตัวบ่งชี้ ภาวะผู้นำเชิงพุทธของผู้บริหารสถานศึกษาพยาบาลที่พัฒนาขึ้นกับข้อมูลเชิงประจักษ์ วิเคราะห์แบบจำลองตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำเชิงพุทธของผู้บริหารสถานศึกษาพยาบาลพบว่าตัวบ่งชี้ แต่ละตัวมีน้ำหนักค่าสัมประสิทธิ์ระหว่าง 0.56 – 0.98 และมีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เชิงพหุยกกําลังสอง (R2) ระหว่าง 30.80% - 96.60% โมเดลมีความสอดคล้องกลมกลืนกับข้อมูลเชิงประจักษ์อยู่ในเกณฑ์ดี มีค่า Chi – Square = 8.808 df = 6.0 Sig. = 0.185 และ CMIN/df. = 1.468 CFI= 1.000 GFI =0.996 AGFI= 0.971 RMSEA =0.031 NFI= 0.999 IFI= 1.000 RMR= 0.002

Abstract: The research objectives were to study components of Buddhist leadership of administrators in nursing institutes, to develop Buddhist leadership indicators of administrators in nursing institutes and to testify the harmoniousness of structural relation model of Buddhist leadership indicators of administrators in nursing institutes. The mixed research methods were used in the study. The study process started with documentary study, and followed by interview, group discussion, try-out, data collection and data analysis. The IOC value of questionnaire assessed by experts was at 0.71-1.00 and reliability value from try-out with 30 teachers and administrators from non-sample group was at 0.96. The data were collected from 500 samples consisting of teachers and administrators of nursing institutes under Phra Boromratchanok Institute by 5-rating scale questionnaires. The confirmatory factors were analyzed by AMOS program and harmoniousness by Chi-Square, CMIN/df., Comparative Fit Index: CFI, Goodness of Fit Index: GFI, Incremental fit index; IFI, Normed fit index; NFI), Adjusted Goodness of Fit Index: AGFI, Root Mean Square Error of Approximation: RMSEA, and Root Mean Square Residual: RMR. The results of the study found that: 1. Buddhist leadership indicators of administrators in nursing institutes consist of 3 main factors and 9 minor factors. The first main factor, Self-managing, consists of principles on the Threefold Training, Brahmavihara Dhamma and Sappurisa Dhamma. The second main factor, people managing, consists of principles of Kalyanamitta Dhamma, Sangahavatthu Dhamma and Saraniya Dhamma. The third main factor, task-managing, consists of principles of the Four Noble Truths, Dasabidharaja Dhamma and Iddhipada. 2. The development of Buddhist based leadership indicators of administrators in nursing institutes with 49 indicators consists of 14 indicators in self-managing, 17 indicators in people managing and 18 indicators in task managing. The appropriateness of indicators was at the high level. 3. The test of harmoniousness of structural relation model of Buddhist based leadership indicators of administrators in nursing institutes was relevant to empirical information as follows; The model of Buddhist leadership indicators of administrators in nursing institutes was relevant to empirical information found each indicator to have a coefficient of 0.56 – 0.98 and R2 at 30.80% - 96.60%. The model had good consistency with evidence-based data with Chi-square = 8.808, df = 6.0, Sig. = 0.185, CMIN/df = 1.468, CFI = 1.000, GFI = 0.996, AGFI = 0.971, RMSEA = 0.031, NFI = 0.999, IFI = 1.000 and RMR = 0.002.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: สิน งามประโคน

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: อุทัย สติมั่น

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2560

Modified: 2561-08-24

Issued: 2561-08-24

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	MCU600114022.pdf	4.36 MB	192	2025-12-30 07:44:49

ใช้เวลา

0.029066 วินาที