แจ้งเอกสารไม่ครบถ้วน, ไม่ตรงกับชื่อเรื่อง หรือมีข้อผิดพลาดเกี่ยวกับเอกสาร ติดต่อที่นี่ ==>
หากไม่มีอีเมลผู้รับให้กรอก thailis-noc@uni.net.th
หากไม่มีอีเมลผู้รับให้กรอก thailis-noc@uni.net.th
รัตนากร เรืองจิต. การสื่อสารวิทยาศาสตร์ และภูมิปัญญาการส่งเสริมสุขภาพเด็กในกลุ่มชาติพันธุ์ไทยเขมร และกลุ่มชาติพันธุ์ไทยลาว จังหวัดสุรินทร์. ปริญญาโท(สาธารณสุขศาสตร์). มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์. สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ. : มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์, 2557.
การสื่อสารวิทยาศาสตร์ และภูมิปัญญาการส่งเสริมสุขภาพเด็กในกลุ่มชาติพันธุ์ไทยเขมร และกลุ่มชาติพันธุ์ไทยลาว จังหวัดสุรินทร์
Communication of science and local wisdom in children's health promotion of ething group in Surin province
Name: รัตนากร เรืองจิต
keyword:
เด็ก
Classification :.DDC: 613.0432
;
สุขภาพ
;
การดูแล
Abstract:
ในการวิจัยเรื่อง การสื่อสารวิทยาศาสตร์และภูมิปัญญาการส่งเสริมสุขภาพเด็กในจังหวัดสุรินทร์ เป็นการวิจัยและพัฒนา โดยกระบวนการวิจัยหลายขั้นตอน ในขั้นตอนแรกผู้วิจัยใช้แนวทางเชิงคุณภาพ แนวชาติพันธุ์วรรณนา (Ethnography research) มุ่งทำความเข้าใจบริบททางสังคมวัฒนธรรม ด้วยใช้แผนที่เดินดินในการค้นหา และองค์ความรู้ภูมิปัญญาในการส่งเสริมสุขภาพเด็ก ผู้ให้ข้อมูล คือ ครอบครัวกลุ่มชาติพันธุ์ ไทยเขมร และไทยลาว จังหวัดสุรินทร์ที่มีสมาชิก 3 รุ่นบรรพชน โดยยึดหลักใกล้เคียงทางกลุ่มชาติพันธุ์ตามแนวทางการวิจัยชาติพันธุ์วรรณนา จากนั้นผู้วิจัยนำองค์ความรู้ที่ได้เข้าสู่กระบวนการสื่อสารด้านนิเทศศาสตร์ ด้วยการวิเคราะห์เนื้อสาร 4 ขั้นตอน สรุปแยกองค์ประกอบ ตีความเชิงสัญลักษณ์ (Interpretation Symbol) และค้นหาอุดมการณ์ในสัญลักษณ์ตามแนวทางของคลิฟฟอร์ด แล้วนำเข้าสู่ขั้นตอนการพัฒนา ด้วยการวิเคราะห์เพื่อขยายเนื้อสารด้วยการอธิบายความเชื่อมโยงสอดคล้องของภูมิปัญญาการส่งเสริมสุขภาพเด็กกับศาสตร์ที่ได้ศึกษาทบทวนมา ได้แก่ ศาสตร์ในกรอบแนวคิดด้านวิทยาศาสตร์จิตวิทยาพัฒนาการเด็กปฐมวัย กายวิภาคศาสตร์ สรีรวิทยา และแนวคิดด้านพุทธศาสตร์ นำมาขยายขอบเขตอภิปรายผลที่กว้างขึ้นด้วยพุทธศาสตร์ ที่มีความละเอียดในเนื้อหาความเป็นมนุษย์ อันสมบูรณ์ด้วยร่างกาย จิตวิญญาณ และธรรมชาติ
ผลวิจัยพบว่า บริบทกลุ่มชาติพันธุ์ไทยเขมรบ้านพลวง อำเภอปราสาท และบริบทกลุ่มชาติพันธุ์ไทยลาว บ้านหนองจิก อำเภอศีขรภูมิ มีวิถีชีวิตและวัฒนธรรมความเชื่อ สภาพแวดล้อมทั่วไป โดยเฉพาะการตั้งหมู่บ้าน ใกล้แหล่งน้ำห้วย หนอง เพื่อทำการเกษตร และการประกอบอาชีพหาอาหาร การละเล่นของเด็ก มีแหล่งน้ำเพื่อใช้ในการอุปโภค บริโภคของคนและเลี้ยงสัตว์ การปลูกบ้านมีพื้นที่รอบบ้านปลูกพืชผักต้นมะพร้าว ต้นกล้วย ในการประกอบอาหาร ดอกไม้เพื่อเป็นมงคล และการประกอบพิธีกรรมทางศาสนา เช่น กลุ่มชาติพันธุ์ไทยเขมรจะปลูกดอกลีลาวดี กลุ่มชาติพันธุ์ไทยลาวจะปลูกดอกพุทธ พื้นที่ใต้ถุนเรือนที่เอื้อต่อการเลี้ยงดูเด็ก ซึ่งแต่ละครอบครัว มีการจัดบริเวณที่เป็นพื้นที่ในการดดำรงชีวิตประจำวันของครอบครัวการละเล่นของเด็กตามความคิดที่อิสระ และมีรูปแบบที่เรียบง่ายในละแวกบ้าน ช่วยส่งเสริมพัฒนาการด้านร่างกายให้เจริญตามวัยมีประเพณีงานบุญฮีต 12 เดือน มีความแตกต่างที่ใช้ภาษาพูด แต่ประกอบพิธีคล้ายคลึงกัน เช่น กลุ่มชาติพันธุ์ไทยเขมรเรียกว่า พิธีแซนโฎนตา ส่วนกลุ่มชาติพันธุ์ไทยลาวเรียกว่า บุญสารท หรือพิธีกรรมทางความเชื่อ เช่น กลุ่มชาติพันธุ์ไทยเขมรใช้การละเล่นจวลม๊วดกลุ่มชาติพันธุ์ไทยลาวมีการละเล่นแถน เพื่อเป็นการรวมพลังจิตวิญญาณของชุมชนอีกองค์ประกอบที่มีส่วนช่วยส่งเสริมพัฒนาการให้เด็กในด้านคุณธรรมจริยธรรมได้ ความเชื่อและศาสนา แต่มีความแตกต่างกลุ่มชาติพันธุ์ไทยเขมรนั้นจะเน้นความเชื่อทางฮินดู หรือพราหมณ์เน้นการประกอบพิธีกรรม ส่วนกลุ่มชาติพันธุ์ไทยลาวมีความชัดเจนในพระพุทธศาสนา และทั้งสองกลุ่มชาติพันธุ์ยังคงมีความเชื่อดั้งเดิมทั้งผีพราหมณ์และพุทธ
ด้านภูมิปัญญาการส่งเสริมสุขภาพเด็กและการวิเคราะห์ภูมิปัญญาเพื่อค้นหาอุดมการณ์โดยมีพุทธศาสตร์นำทางพบว่า 1) ภูมิปัญญาการเกิด สื่อสารอุ่นไอรัก (Heart Soul) วิเคราะห์อุดมการณ์ในเนื้อหา พระคุณของบิดา-มารดา ที่เป็นผู้ให้ร่างกาย และจิตวิญญาณที่มาปฏิสนธิจิต (Rebirth Consciousness) มีรูปธรรมและนามธรรมที่สมบูรณ์ จากมีไข่ (Ovum) ของมารดา อันเป็นธาตุน้ำ ผสมกับน้ำเชื้ออสุจิ (Sperm) ของบิดาเป็นธาตุดิน ก่อเกิดเป็นธาตุไฟเมื่อรวมกับธาตุลมที่เราหายใจ ดำรงอยู่ได้ต้องเติมธาตุน้ำและธาตุดินทุกขณะจิตเปรียบเสมือนมารดา และบิดาที่รักลูกทุกขณะจิตเช่นกัน 2) ภูมิปัญญาจวมกรู สื่อสารยอมรับจวมกรู (Heat Soul) วิเคราะห์อุดมการณ์ในเนื้อหา พระคุณของครูผู้ให้การเรียนรู้ธรรมชาติ จากแม่จม๊อบ ผู้ทำคลอดเด็กด้วยวิธีคลอดปกติ และคลอดผิดปกติ เด็กคลอดจากท้องมารดา เจริญเติบโตมีพัฒนาการ อุปทานขันธ์ คือ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ในหลักวิทยาศาสตร์พุทธศาสตร์ เมื่อต้องต้องอยู่กับสิ่งแวดล้อมใหม่ เด็กจึงต้องยอมรับครู หรือยอมรับธรรมชาติ ตามหลักธรรมชาติในวิทยาศาสตร์พุทธศาสตร์ เพื่อนำไปปฏิบัติในการส่งเสริมสุขภาพ 3) ฮีตเข้าพรรษา-ออกพรรษา สื่อสารปัญจสาขา (Social Soul) วิเคราะห์อุดมการณ์ในเนื้อหา ศาสนาและวัฒนธรรม การส่งเสริมสุขภาพเด็กให้มีพัฒนาการสมบูรณ์สามารถเรียนรู้สิ่งแวดล้อมที่มีการเปลี่ยนแปลงของธรรมชาติ และอุปทานขันธ์ที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา เด็กจึงต้องได้รับการฝึกธรรมะ เพื่อให้เห็นการเปลี่ยนแปลงนั้นเป็นธรรมชาติ เป็นธรรมดา เป็นความจริงข้อค้นพบในการวิจัยครั้งนี้จึงเรียกว่า หลักวิทยาศาสตร์ธรรมชาติเพื่อการส่งเสริมสุขภาพเด็ก ส่งเสริมให้เด็กหันกลับเข้าดูธรรมชาติในตนเอง และรักในตนเองด้วยจิตวิญญาณ รักบิดา มารดา รักในบรรพบุรุษ รักสิ่งแวดล้อม รักชุมชนตนเอง ประพฤติ และปฏิบัติ แต่สิ่งดีงาม ที่มีวัฒนธรรม พุทธศาสนา พุทธศาสนา อันเป็นมรดกที่ล้ำค่าที่สั่งสมมาเป็นหลายพันปี เป็นกรอบในการอบรมเลี้ยงดูเด็ก
The research of communicative science and local wisdom in childrens health promotion of ethnic group in Surin province was developed by multiple steps. The first step was used vertical ethnography qualitative research. It was aimed to understand socio-cultural context with a map to walk on the earth for searching of knowledge and local wisdom in promoting childrens health . The researchers, then, was applied the knowledge and gained through the process of mass communication by analyzing the texture of four stages. It was summed and divided elements, identified the symbol and searched for ideological symbol and took them into the development process by analyzing the substance to extend contents by explaining the corresponding link to local wisdom of promoting childrens health that matched to the study reviews through the science; they were concepts in science, phychology development for early childhood development, anatomy, physiology and concepts of Buddhism to extend a broader discussion with Buddhism that it was resolution as the humanism perfect physical, spirit and nature.
The results of research were found that the resemble and different contexts between ethnic of Thai-Khmer Ban-Pluang, Prasat district, Surin province and group of Thai-Laos Ban Nongjik, Sikhoraphum district, Surin province; they had almost the same lifestyle, cultural beliefs, general environment in particularly choosing the place to settle the village; they selected near water for agriculture, finding food, and children playing ground. Water was used for consumption both human and animals. Plant were cultivated around the house such as vegetables, coconuts, bananas and flowers. These plants are used for cooking while flowers are used as a part of religious ceremonies in every special occasion. In individual flower aspect, Thai-Khmer preferred planting plumeria (Plumeria Spp.) while Thai-Laos preferred planting Jasminum auriculum Vahl. The basement area of the house was conducive to raising children that each family has provided apace in the daily life of a family amusement for children freely and simple style around the house. These should be improved physical development to grow with age. Thai tradition favor 12 mounts is called in differences but the ceremony is similarities such as Thai-Khmer ethnic groups are called Zean-Don-Ta while Thai-Laos ethnic groups are called Boon-Sart. Moreover, in ritual beliefs such as Thai-Khmer ethnic groups are performed Jual-ma-Muad while the Thai-Laos ethnic groups ethnic groups are performed Thean. Purpose of these performances was gathering the power of souls of communities together. And other aspect was to contribute moral development and belief in their religions of the children. Differently, the Thai-Khmer ethnic groups interested in Hindu or Brahmins that they focused on rituals; while the ThaiLaos ethnic groups are clear in Buddhism and both ethnic groups still have been following previous beliefs such as ghost or spirit before they followed Buddhism and Brahmins respectively.
The results were revealed that the wisdom of promoting healths and cognitive analysis to find an ideology through Buddhism way; they as follows :
1) Local wisdom of hoe to be born, heart soul, analyzed the ideological contents, an drealized father and mother as benefactors and rebirth consciousness by combining together with ovum of mother represented as water element, and sperm of father represented as earth element due to the Buddhist teaching. When water and earth elements are combined together; they are caused to be the fire element that is mixed with the wind element while we breathe in and out. These elements have been depending on each other; they could not separate from each one. It is like parents love that they love children every moment all mental as well.
2) The local wisdom of Juam-Kru (in Thai-Khmer Surin native language) was original or spiritual master that was born with a child. It is analyzed the ideological contents paying respect to the master as midwife whose knew the natural process, the growth and development of a child, and how to give the normal deliver a child or abnormal deliver a child respectively due to the science. While the growth and development of a child inside the womb of the mother due to the Buddhist teachingis compared like the five aggregates : corporeality, feeling, perception, mental formation and consciousness. When a child has to stay in new environment; he or she needs to accept the master or nature according to the principles of science and Buddhism.
3) The tradition of Buddhist lent was such as social soul. It analyzed the ideological content throughout religion and culture. A healths child promotion to improve developmental age can be learnt environment that is changing its nature due to the science. While Buddhism has mentioned as everything is changing all the time. Thus, children must be practicing Dharma or leaning what the Buddha taught. Those children could realize a true that changing is natural. Due to the results of this research, it is called Scientific Dharma of Healths Child Promotion. This could be motivated children to turn back to see and love oneself, love their parents and ancestors, love environment, love their community, do only good, and follow the Buddhist cultural heritage that it is priceless and accumulated several thousand years.
มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์. สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ
Address:
สุรินทร์
Email:
library.srru.ac.th
Name: วาสนา แก้วหล้า
Role:
อาจารย์ที่ปรึกษา
Name: สุพิตรา เศละวัฒนะกุล
Role:
อาจารย์ที่ปรึกษา
Name: วิลาศ โพธิสาร
Role:
อาจารย์ที่ปรึกษา
Created:
2557
Modified:
2561-08-02
Issued:
2561-08-02
วิทยานิพนธ์/Thesis
application/pdf
CallNumber:
613.0432 ร214ก
tha
DegreeName: วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต
Level: ปริญญาโท
Descipline: สาธารณสุขศาสตร์
Grantor: มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์
©copyrights มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์
RightsAccess:
ใช้เวลา
0.067933 วินาที
รัตนากร เรืองจิต
| Title | Contributor | Type |
|---|---|---|
| การสื่อสารวิทยาศาสตร์ และภูมิปัญญาการส่งเสริมสุขภาพเด็กในกลุ่มชาติพันธุ์ไทยเขมร และกลุ่มชาติพันธุ์ไทยลาว จังหวัดสุรินทร์
มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์ รัตนากร เรืองจิต | วาสนา แก้วหล้า สุพิตรา เศละวัฒนะกุล วิลาศ โพธิสาร | วิทยานิพนธ์/Thesis |
วาสนา แก้วหล้า
สุพิตรา เศละวัฒนะกุล
| Title | Creator | Type and Date Create |
|---|---|---|
| การสื่อสารวิทยาศาสตร์ และภูมิปัญญาการส่งเสริมสุขภาพเด็กในกลุ่มชาติพันธุ์ไทยเขมร และกลุ่มชาติพันธุ์ไทยลาว จังหวัดสุรินทร์
มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์ วาสนา แก้วหล้า;สุพิตรา เศละวัฒนะกุล;วิลาศ โพธิสาร | รัตนากร เรืองจิต | วิทยานิพนธ์/Thesis |
วิลาศ โพธิสาร