ศึกษาความสอดคล้องระหว่างวิสุทธิ 7 กับไตรสิกขาในการปฏิบัติวิปัสสนาภาวนา

A Study of the Conformance between the Seven Purifications and the Threefold Trainings in insight Meditation Practice

Name: พระครูวิชัยนันทกิจ (ยวง นนฺทโก)

keyword: วิสุทธิ

; ไตรสิกขา

; วิปัสสนาภาวนา

Abstract: วิทยานิพนธ์นี้ มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ เพื่อศึกษาวิสุทธิ ๗ ในคัมภีร์พุทธศาสนา-เถรวาท เพื่อศึกษาไตรสิกขาในคัมภีร์พุทธศาสนาเถรวาท และเพื่อศึกษาความสอดคล้องระหว่างวิสุทธิ 7 กับไตรสิกขาในการปฏิบัติวิปัสสนาภาวนา โดยศึกษาข้อมูลจากคัมภีร์พุทธศาสนาเถรวาทและเอกสารอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง รวบรวม สรุป วิเคราะห์ เรียบเรียงบรรยายเชิงพรรณนา ตรวจสอบโดยผู้เชี่ยวชาญ จากการศึกษาพบว่า ความบริสุทธิ์หมดจดที่ปราศจากกิเลสอย่างหยาบ อย่างกลาง และอย่างละเอียด เป็นไปทางกาย และทางจิต เป็นเหตุให้เกิดปัญญาที่นำไปสู่ความบริสุทธิ์ น้อมเข้าไปสู่มรรคผลนิพพาน โดยขั้นตอนแห่งความบริสุทธิ์ คือ วิสุทธิ 7 ได้แก่ สีลวิสุทธิ จิตตวิสุทธิ ทิฏฐิวิสุทธิ กังขาวิตรณวิสุทธิ มัคคามัคคญาณทัสสนวิสุทธิ ปฏิปทาญาณทัสสนวิสุทธิ และญาณทัสสนวิสุทธิ ความบริสุทธิ์หมดจด 7 ประการนี้เป็นผลที่เกิดขึ้นจากการเจริญวิปัสสนากัมมัฏฐาน ไตรสิกขานั้นถือว่าเป็นกระบวนการศึกษา เป็นข้อที่ควรศึกษา 3 คือ อธิศีลสิกขา คือ ศีลอันยิ่ง เป็นการพัฒนาเพื่อให้เกิดความประพฤติที่เรียบร้อย อธิจิตตสิกขา คือ จิตอันยิ่ง อธิจิตเป็นข้อที่จะต้องศึกษา ข้อปฏิบัติเพื่อการฝึกอบรมพัฒนาจิตให้เกิดสมาธิเป็นอย่างสูง อธิปัญญาสิกขา เป็นการฝึกฝนอบรมโดยการทำให้มีขึ้น พัฒนาในด้านของความรู้ ความจริง รู้ตามที่เป็นจริง สามารถรู้เห็นกฎธรรมชาติ คือ ไตรลักษณ์ อนิจจัง ทุกขขัง อนัตตา ตามความเป็นจริงพร้อมทั้งเห็นแจ้งในอริยสัจ 4 การศึกษา 3 ระดับ ศีลสิกขา จิตตสิกขา ปัญญาสิกขา มีผลสัมฤทธิ์ก่อให้เกิดความบริสุทธิ์ 7 ขั้นตอน คือ วิสุทธิ ๗ ศีลวิสุทธิ จิตตวิสุทธิ ทิฏฐิวิสุทธิ กังขาวิตรณวิสุทธิ มัคคามัคคญาณทัสสนวิสุทธิ ปฏิปทาญาณทัสสนวิสุทธิ ญาณทัสสนวิสุทธิ ความบริสุทธิ์หมดจด 7 ประการ เป็นความบริสุทธิ์ที่เกิดขึ้นจากการปฏิบัติไตรสิกขา อธิศีลสิกขา อธิจิตตสิกขา อธิปัญญาสิกขา กระบวน การไตรสิกขาถูกพัฒนาให้เจริญขึ้นส่งผลให้เกิดความสอดคล้องกันระหว่างความบริสุทธิ์ 7 ขั้น คือ วิสุทธิ 7 คือ ข้อศึกษาอธิศีลสิกขา ส่งผลให้เกิดศีลที่มีความบริสุทธิ์ สีลวิสุทธิ ข้อศึกษาอธิจิตตสิกขา ส่งผลให้เกิดความบริสุทธิ์หมดจดแห่งจิต จิตตวิสุทธิ ข้อศึกษา อธิปัญญาสิกขา ส่งผลให้เกิดปัญญาที่มีความบริสุทธิ์หมดจด กังขาวิตรณวิสุทธิ มัคคามัคคญาณทัสสนวิสุทธิ ปฏิปทาญาณทัสสนวิสุทธิ ญาณทัสสนวิสุทธิ ความบริสุทธิ์หมดจด 7 ประการ มีผลมาจากการศึกษาตามหลักของไตรสิกขา โดยการเจริญวิปัสสนาภาวนา

Abstract: This thesis had three objectives; to study the Seven Purifications (Visuddhi) in the Theravāda Buddhist scripture, to study the Threefold Training in the Theravāda Buddhist scripture, to study the Conformance between the Seven Purifications and the Threefold Training in Insight Meditation Practice. Clarified data are taken from the Theravada Buddhist scriptures and other related documents, then composed, summarized, analyzed, explained in details, corrected and verified by Buddhist scholars. From the study it found that; The purification without rough, middle and deep defilements in body and mind cause Pañña (wisdom) that leads to the purity to be complete in order to attain Nibbāna, by the purification process called the seven Visuddhi namely; Silavisuḍḍhi, Cittavisuddhi, Diṭṭhivisuddhi, Kankhāvitaraṇavisuddhi, Maggāmaggañaṇavisuddhi, Patipadāñāṇadassanavisuddhi , and Ñāṇadassanavisuddhi. All Visuddhi were a result of insight meditation practice. The Threefold Training is the education process which three items to learn are Adhisīlasikkhā- the training in higher morality, Adhicittasikkhā- the training in higher mentality, Adhipaññasikkhā- the training in higher wisdom, the knowledge, the truth, to know natural truth, natural law so called the Three Characteristics, the impermanence, suffering , and non-self as the truth and realize the Four Noble Truths. The Three Educational Level; Silasikkhā, Cittasikkhā, Paññasikkhā, resulting in the seven purification stage namely the seven Visuddhi, Silavisuddhi, Cittavisuddhi, Diṭṭhivisuddhi, Kaṃkhāvitaraṇavisuddhi, Maggāmaggañāṇadassana visuddhi, Paṭipadāñāṇadassanavisuddhi, and Ñāṇadassanavisuddhi. The seven purification are the purity occurs from the Practice of the Threefold Training, Aḍhisilasikkhā-great morality, Aḍhicittasikkhā-great mentality, Aḍhipannsikkhā-great wisdom The Threefold training process are developed and resulting in the conformation between the seven purity stages, the seven visuddhi. Thus Adhisilasikkhā resulting in higher morality or Silavisuḍḍhi, Adhicittasikkha resulting in higher mentality called Cittavisuddhi, and Adhipaññāsikkha resulting in higher wisdom so called Kaṃkhāvitaraṇavisuddhi, Maggāmaggañāṇavisuddhi, Paṭipadāñāṇa- dassanavisuddhi, Ñāṇadassanavisuddhi. The seven stage of purification resulted from the study of the Threefold Training via insight meditation practice.

Mahachulalongkornrajavidyalaya University. Center Library

Address: AYUTTHAYA

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระมหาชิต ฐานชิโต (โต้งกระโทก)

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: สุเทพ พรมเลิศ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2558

Modified: 2568-09-26

Issued: 2561-07-18

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาวิปัสสนาภาวนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	MCU580208015.pdf	2.81 MB	22	2025-11-19 01:17:16

ใช้เวลา

0.032858 วินาที