การศึกษาความสำคัญของประเพณีตักบาตรเทโว ในจังหวัดอุทัยธานี

Name: พระครูอุทัยสังฆกิจ เตชธมฺโม (บุญเลิศ เพ็งท่าโรง)

keyword: ตักบาตรเทโว

; พุทธศาสนา

; ประเพณี

Abstract: การวิจัยเรื่อง การศึกษาความสำคัญของประเพณีตักบาตรเทโว ในจังหวัดอุทัยธานี มีวัตถุประสงค์ 1)เพื่อศึกษาการบำเพ็ญบุญกิริยาวัตถุ ๓ ในคัมภีร์พุทธศาสนา 2) เพื่อศึกษาความเป็นมาของประเพณีตักบาตรเทโวในจังหวัดอุทัยธานี และ 3)เพื่อศึกษาความสำคัญของประเพณีตักบาตรเทโว ในจังหวัดอุทัยธานี กลุ่มเป้าหมายของการวิจัยได้แก่ กลุ่มผู้นำทางพระพุทธศาสนา กลุ่มผู้นำท้องถิ่น เจ้าหน้าที่หน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนประชาชนที่มีส่วนร่วมในกิจกรรมประเพณีตักบาตรเทโว ซึ่งการศึกษาวิจัยในครั้งนี้ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยเน้นการศึกษาจากเอกสาร (Documentary Research) และการวิจัยภาคสนามและการเก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์ (Interview) ผลการวิจัยพบว่า 1. จากการศึกษาการทำบุญในพระพุทธศาสนา ก็คือ บุญกิริยาวัตถุ หมายถึง การตั้งใจบำเพ็ญกุศลบุญวัตถุ ซึ่งหมายถึงเหตุให้เกิดอานิสงส์ต่างๆ ดังนั้น บุญกิริยาวัตถุจึงหมายถึงการบำเพ็ญบุญอันเป็นเหตุผลให้เกิดอานิสงส์ และได้กล่าวถึงการแสดงธรรมเรื่องบุญไว้ว่า บุญกิริยาวัตถุ ๓ ประการคือ ๑) บุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยทาน ๒) บุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยศีล ๓) บุญญาวัตถุที่กิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยภาวนา 2. การศึกษาความเป็นมาประเพณีตักบาตรเทโว ในจังหวัดอุทัยธานี โดยผู้วิจัยได้เลือกศึกษากิจกรรมการตักบาตรเทโว ณ วัดสังกัสรัตนคีรี อำเภอเมือง จังหวัดอุทัยธานี พบว่าประเพณีตักบาตรเทโวของจังหวัดอุทัยธานี มีการจัดกิจกรรมประเพณีตักบาตรเทโวต่อเนื่องกันมาอย่างยาวนานตั้งแต่สมัยบรรพบุรุษ ซึ่งริเริ่มการจัดประเพณีตักบาตรเทโว ในพุทธศักราช 2500 สืบต่อกันมาจนถึงปัจจุบัน อีกทั้งยังมีการจัดกิจกรรมได้สอดคล้องกับพุทธตำนานเรื่อง “วันเทโวโรหณะ” โดยสมมติ ให้มณฑปที่ประดิษฐานรอยพระพุทธบาทจำลอง ซึ่งตั้งอยู่บนยอดเขาสะแกกรัง เป็น "สิริมหามายากุฎาคาร" มีบันไดทอดยาวจากมณฑปลงสู่บริเวณลานวัดสังกัสรัตนคีรี ซึ่งอยู่เชิงเขาสะแกกรัง เปรียบเสมือนบันไดทิพย์ที่ทอดยาวจากสวรรค์ดาวดึงส์ สู่เมืองสังกัสนคร จึงทำให้งานประเพณีตักบาตรเทโวของจังหวัดอุทัยธานีที่มีชื่อเสียง และยิ่งใหญ่ที่สุดในประเทศไทย โดยจุดเด่นของงานอยู่ที่พระภิกษุเดินบิณฑบาตเป็นแถวลงมาจากยอดเขาสะแกกรัง เป็นการจำลองการเสด็จลงจากสรวงสวรรค์ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตามตำนานของการตักบาตรเทโวโรหณะ 3. ซึ่งประเพณีตักบาตรเทโว ในจังหวัดอุทัยธานี มีความสำคัญต่อพระพุทธศาสนา ได้แก่ 1) ความสำคัญในการสืบสานประเพณี เป็นการสานความสัมพันธ์ของพุทธศาสนิกชนในจังหวัดอุทัยธานี ให้เกิดจิตสำนึกรักบ้านเกิด เป็นที่ยึดเหนียวจิตใจชาวบ้านให้เป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน จึงทำให้เกิดความสามัคคีในหมู่คณะโดยมีพื้นฐานมาจากหลักพระพุทธศาสนา ทำให้ชุมชนพึ่งตนเองได้และมีความเป็นปึกแผ่นทางสังคม 2) ความสำคัญในการสืบทอดต่ออายุพุทธศาสนา จากประเพณีสำคัญดังกล่าวนี้พุทธศาสนิกชนได้บำเพ็ญบุญในทางพระพุทธศาสนาตามความเชื่อ ทางด้านพระสงฆ์ก็ได้ปฏิบัติศาสนกิจ ตามหน้าที่ของสงฆ์ได้แผ่เมตตา โปรดสัตว์ ได้แสดงพระธรรมเทศนาสั่งสอนให้ประชาชนกระทำความดี ซึ่งการปฏิบัติต่างๆ เหล่านี้ของพระสงฆ์นับได้ว่า เป็นการเผยแพร่ศาสนาโดยตรง 3) ความสำคัญในฐานะการท่องเที่ยวเชิงพุทธศาสนา ได้รับความร่วมมือจากหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชน ที่ให้ความสำคัญต่อส่งเสริมการจัดกิจกรรมประเพณีตักบาตรเทโว โดยมีการจัดสรรงบประมาณในการจัดกิจกรรม มีการจัดตั้งเป็นแผนยุทธศาสตร์การท่องเที่ยวที่สำคัญของจังหวัดอุทัยธานี ทำให้มีการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน ได้แก่ เส้นทางคมนาคมในการเข้าถึงแหล่งการจัดกิจกรรม ตลอดจนปรับปรุงพัฒนาสิ่งอำนวยความสะดวกขึ้น เพื่อสนองความต้องการของนักท่องเที่ยวให้เข้ามาร่วมกิจกรรมประเพณีตักบาตรเทโวของจังหวัดอุทัยธานี ร่วมทั้งมีการประชาสัมพันธ์ให้เป็นที่รู้จักทั่วประเทศไทย นอกจากนี้ยังมีแนวทางการพัฒนาให้เกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผลยิ่งๆขึ้น ตามแนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวทางพระพุทธศาสนาให้เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมของจังหวัดอุทัยธานี และสอดคล้องกับองค์ประกอบทางพุทธศาสนา

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: อยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระเทพปริยัติเมธี (สฤษฏิ์ สิริธโร)

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: วรกฤต เถื่อนช้าง

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2558

Modified: 2561-07-09

Issued: 2561-07-09

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	MCU580202046.pdf	51.46 MB	101	2025-01-08 10:05:41

ใช้เวลา

0.031882 วินาที