การศึกษาความเชื่อของประชาชนที่มีต่อประเพณีการบูชาพระธาตุสัจจะ อำเภอท่าลี่ จังหวัดเลย

A Study of the People’s Belief on Tradition of Worshipping Phradhat Sacca in TaIi District Loei Province

Name: พระมหาประจวบ เตชธมฺโม (สุดน้อย)

keyword: ความเชื่อ

; พระธาตุสัจจะ

; บูชา

; ประเพณี

Abstract: วิทยานิพนธ์เรื่องนี้ มีวัตถุประสงค์ ๓ ประการ ได้แก่ ๑) เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมาของการสร้างพระสถูปเจดีย์ในพระพุทธศาสนาที่ปรากฏในคัมภีร์พระไตรปิฎกและอรรถกถา ๒) เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมาเกี่ยวกับการสร้างพระธาตุสัจจะ และประเพณีการบูชาพระธาตุสัจจะของประชาชน อำเภอท่าลี่ จังหวัดเลย ๓) เพื่อศึกษาความเชื่อของประชาชนต่อการบูชา พระธาตุสัจจะ อำเภอท่าลี่ จังหวัดเลย การศึกษาวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เครื่องมือในการวิจัยเป็นแบบสัมภาษณ์ รวบรวมข้อมูลจากเอกสาร สัมภาษณ์เชิงลึกจากพระสงฆ์และฆราวาสผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน ๑๔ รูป/คน ใช้เทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหาสามารถสรุปได้ดังนี้ ผลการวิจัยพบว่า ในมหาปรินิพพานสูตรได้กล่าวถึงพระพุทธดำรัสที่ตรัสเกี่ยวกับการสร้างสถูปและการบูชา กับพระอานนท์ว่า “พวกเขาพึงปฏิบัติต่อสรีระของพระตถาคต พระอรหันต์เหมือนอย่างที่พวกเขาปฏิบัติต่อพระบรมศพพระเจ้าจักรพรรดิ พึงสร้างสถูปของตถาคตไว้ที่ทางสี่แพร่ง เพื่อให้ประชาชนได้บูชาด้วยดอกไม้ ของหอม ด้วยเลื่อมใสในสถูปดังกล่าว จักเป็นไปเพื่อความเกื้อกูล เพื่อความสุขแก่ชนทั้งหลายตลอดกาล” พวกเจ้าศากยะชาวกบิลพัสดุ์ ก็ทรงสร้างพระสถูปบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ และทำการ ฉลองในกรุงกบิลพัสดุ์ การสักการบูชา และการเฉลิมฉลองต่อพระบรมสารีริกธาตุกลายเป็นประเพณี วัฒนธรรมอันดีงามของพุทธศาสนิกชน และมีการปฏิบัติต่อกันมาจนถึงปัจจุบัน ผลการศึกษาประวัติความเป็นมาเกี่ยวกับการสร้างพระธาตุสัจจะ ได้กล่าวไว้ว่าพระอรหันต์ทั้งห้าร้อย มีพระมหากัสปเถระเจ้า เป็นประธาน ได้ทรงอธิฐานสร้างพระธาตุพนมขึ้นเมื่อสองพันกว่าปีมาแล้ว เพื่อให้เป็นเงาของพระพุทธศาสนาอันอยู่ภายนอก ส่วนพระพุทธศาสนาที่แท้จริง คือ พระสัทธรรม พระธาตุพนมได้หักโค่นลงเมื่อ วันที่ ๑๑ เดือนสิงหาคม พ.ศ. ๒๕๑๘ ดังนั้นคณะพุทธบริษัทมีนามปรากฏอยู่ท้ายหลักศิลาจารึก โดยมี พระภิกษุทองสุข สุธมฺโม ได้เสี่ยงสัจจาอธิฐานรวมพลังศรัทธากันปั้นเงาพระพุทธศาสนา คือ พระธาตุพนมจำลองขึ้น เป็นการต่อชะตาอายุโดยให้ชื่อใหม่ว่า “พระธาตุสัจจะลาดปู่” ขึ้นในวันที่ ๑๓ เดือนพฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๑๙ และมีประเพณีการบูชา พระธาตุสัจจะมาจนถึงปัจจุบัน ผลการศึกษาความเชื่อของประชาชนต่อการบูชา พระธาตุสัจจะ อำเภอท่าลี่ จังหวัดเลย จากการสัมภาษณ์เชิงลึกเกี่ยวกับความเชื่อของประชาชน ต่อการบูชาพระธาตุสัจจะ มีความเชื่อในเรื่องความศักดิ์สิทธิ์ที่มีอิทธิฤทธิ์ปาฎิหารย์ ดลบันดาลให้ผู้ศรัทธาแคล้วคาดปลอดภัย และเป็นสิริมงคลแก่ตัวเอง พระบรมสารีริกธาตุ ที่ประดิษฐ์ฐานภายในองค์พระธาตุสัจจะ มีความสำคัญ และเป็นศูนย์รวมจิตใจ ของประชาชนจังหวัดเลย มีหลักในการดำเนินชีวิต ความเป็นอยู่และความผูกพันกับพระพุทธศาสนาสามรถปฏิบัติตนให้บริสุทธิ์ทางกาย ทางวาจา และทางใจ

Abstract: There were 3 objectives for this thesis: (1) to study the history of Buddhist stupa building appoared in the Tipitaka and the Atthakatha; (2) to study the history on the construction of Phradhat Sajja in Tha Li district, Loei province and the tradition of worshipping the stupa; and (3) to study the people’s beliefs in the worship. The study was a qualitative research design. The data were collected through a questionnaire, related documents, and in-depth interviews with 14 participants consisting of Buddhist monks and laymen. Content analysis was conducted and the findings were as follows. It was found that, according to Mahaparinibbanasutta (the story of Lord Buddha’s Nirvana), the Lord Buddha spoke with one of his attendants, venerable Ananda about the construction and the worship of a stupa that “They should treat the remains of mine and the Arahants’ the same way they normally do with the royal remains of the King Chakrabhadi’s. The stupa for my remains should be built at the intersection of four major roads for the people who have faith in the stupato do worship with flowers and scented materials. The purposes are for mutual support and the people’s forever happiness.” The members of Sakyan clan and the people of Kapilavatthu town built a stupa for housing the Lord Buddha’s remains and celebrated it in the town.The worship and the ceremony celebrating the remains have become a tradition and a heritage culture of the Buddhists till nowadays. The study on the history of the construction of Phradhat Sajja revealed that for over 2000 years ago, 500 Arahants with the venerable Maha Kassapa as the president had prayed for the construction of Phradhat Phanom for physically representing Buddhism while the Saddharma or Buddha’s doctrines was considered the real Buddhism. Phradhat Phanom was damaged on the 11th of August in 1975. As a result, the Buddhist followers whose names shown in the stone inscription and a Buddhist monk named Thongsook Sudhammohad prayed with strong faith to create a shadow of Buddhism, a model of Phradhat Phanom namely “Phradhat Sajja Lad Pu”. Its purpose was to renew the Buddhist life. The model was built on the 13th of May 1976. Since then, the tradition of worshipping Phradhat Sajja has been followed till today. Through the in-depth interview with people about the worship of Phradhat Sajja in Tha Li district, Loei province, it was found that those people believed in the supernatural power of the stupa in preventing them from all dangers and bringing them luck. The Buddha’s relics placed inside the stupa had a role as the center of faith among Loei people and led them to live their life in the Buddhist way with moral practice physically, mentally, and orally.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: อยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระครูอมรธรรมานุสิฐ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: จักรพรรณ วงศ์พรพวัณ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2558

Modified: 2561-07-08

Issued: 2561-07-08

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	MCU580202033.pdf	6.69 MB	45	2025-03-18 04:05:55

ใช้เวลา

0.03197 วินาที