การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อพัฒนาทักษะการบริหารจัดการวัดของพระสังฆาธิการในจังหวัดปทุมธานี

Buddhadhamma Integration for Monastery Management Skill Development of Administrative Monks in Patumthani Province

Name: พระครูไพโรจน์สารคุณ (สุเทพ คุณงฺกโร)

keyword: พุทธธรรม

; บูรณาการ

; วัด

; พระสังฆาธิการ

; พุทธศาสนา

; หลักธรรม

Abstract: การวิจัยฉบับนี้ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพทั่วไปในการบริหารจัดการวัดของพระ สังฆาธิการในจังหวัดปทุมธานี 2) เพื่อศึกษาหลักพุทธธรรมและทฤษฎีเกี่ยวกับการบริหารจัดการวัด ของพระสังฆาธิการในจังหวัดปทุมธานี และ 3) เพื่อบูรณาการหลักพุทธธรรมสำหรับพัฒนาทักษะการ บริหารจัดการวัดของพระสังฆาธิการในจังหวัดปทุมธานี ซึ่งวิจัยโดยวิธีการวิจัยแบบผสานวิธี โดยใช้ วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการสัมภาษณ์เชิงลึก ผู้ให้ข้อมูลสำคัญซึ่งเป็นผู้เชี่ยวชาญจำนวน 19 รูป และน่าเสนอข้อมูลด้วยวิธีการพรรณนาเพื่อจัดหมวดหมู่ของเนื้อหา ใช้การสังเคราะห์เชิงระบบ และ การวิจัยเชิงปริมาณ ใช้วิธีการวิจัยเชิงสำรวจ โดยใช้แบบสอบถาม ในการเก็บรวบรวมข้อมูลภาคสนาม จำนวนทั้งสิ้น 183 รูป นำเสนอข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการหาค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการศึกษาวิจัยพบว่า 1. สภาพการบริหารจัดการวัดของพระสังฆาธิการในจังหวัดปทุมธานี ทั้ง 4 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านการบำรุงรักษาวัด จัดกิจการและศาสนสมบัติ วัดพัฒนาไปตามสภาพลังคมในปัจจุบัน การจัด กิจการและศาสนสมบัติ มีความสอดคล้องกับระเบียบการปกครอง 2) ด้านการบริหารและปกครอง ถือปฏิบัติตามพระธรรมวินัย กฎหมาย กฎมหาเถรสมาคม ข้อบังคับ ระเบียบ คำสั่ง มติ ประกาศ และ พระบัญชาสมเด็จพระสังฆราช 3) ด้านการศึกษาอบรมและสั่งสอน ส่งเสริมให้มีการศึกษาทั้งแผนก บาลีและสามัญแก่พระภิกษุและสามเณร มีการส่งเสริมการแลกเปลี่ยนความรู้และความร่วมมือใน การศึกษา และ 4) ด้านการให้ความสะดวกตามสมควรในการบำเพ็ญกุศล มีสถานที่รับติดต่อ โดยเฉพาะทำบัญชีสิ่งของต่างๆ ที่อยู่ภายในวัด นำเทคโนโลยีมาใช้ในการจัดระบบการติดต่อ และจากการวิจัยพบว่ามีจุดอ่อนที่เป็นเหตุให้ต้องมีการพัฒนาศักยภาพในการบริหารงานของพระสังฆาธิการ ดังนี้ 1) บุคลากรที่มีความรู้ความสามารถมีไม่เพียงพอ 2) ขาดสมดุลระหว่างคน งาน และวิธีการ กำหนดกำหนดอำนาจหน้าที่ 3) วิธีการทำงานหรือการปฏิบัติงานขาดความยืดหยุ่น และ 4) งบประมาณมีไม่เพียงพอต่อการใช้ในการบริหารภายใต้ข้อจำกัดที่มีทำให้พระสังฆาธิการ จำเป็นต้องพัฒนาศักยภาพในการบริหารให้สูงขึ้นเพื่อให้การบริหารงานสามารถดำเนินต่อได้อย่างมี ประสิทธิภาพ 2. การพัฒนาทักษะการบริหารจัดการวัด เมื่อใช้หลักพุทธธรรมและหลักการบริหาร จัดการวัด พบว่า โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก โดยมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.10 และเมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า การใช้หลักพุทธธรรมเพื่อพัฒนาทักษะการบริหารจัดการวัดของพระสังฆาธิการในจังหวัด ปทุมธานี อยู่ในระดับมากทุกด้าน ส่วนประสิทธิภาพการบริหารจัดการวัดของพระสังฆาธิการ ในจังหวัดปทุมธานี โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก โดยมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.07 และเมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ประสิทธิภาพการบริหารจัดการวัดของพระสังฆาธิการในจังหวัดปทุมธานี อยู่ในระดับ มากทุกด้าน ยกเว้นด้านการศึกษาอบรมและสั่งสอน อยู่ในระดับมากที่สุด 3. การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อพัฒนาทักษะการบริหารจัดการของพระสังฆาธิการ ซึ่งได้แก่ ทักษะด้านความคิด ใช้หลักสัปปุริสธรรม 7 ทักษะด้านเทคนิค ใช้หลักธรรมอิทธิบาทธรรม และทักษะด้านมนุษยสัมพันธ์ ใช้หลักสังคหวัตถุธรรม พบว่า หลักธรรมสัปปุริสธรรมเป็นหลักธรรมที่ เหมาะสมกับการพัฒนาทักษะด้านความคิด ซึ่งทำให้เกิดการคิดแบบเป็นกระบวนการ รู้จักการ วิเคราะห์ เกิดการคิดที่เป็นระบบและมีแบบแผนมากยิ่งขึ้น หลักธรรมอิทธิบาทธรรม เป็นหลักธรรมที่ เหมาะสมกับการพัฒนาทักษะด้านเทคนิค ซึ่งการบริหารจะประสบความสำเร็จตามเป้าหมายนั้น จะต้องมีการวางเป้าหมาย และวิธีการในการทำตามเป้าหมายต้องใช้เทคนิค ที่เรียกว่า “การบริหารระบบ” หลักสังคหวัตถุธรรม เป็นหลักธรรมที่เหมาะสมกับการพัฒนาทักษะด้านมนุษยสัมพันธ์ ปรัชญาพื้นฐานของการทำงานร่วมกันคือ ต้องมีความรักและความสามัคคี ซึ่งการสร้างมนุษยสัมพันธ์ ที่นำหลักการบริหารแบบมีส่วนร่วมมาใช้จะก่อให้เกิด การไว้วางใจกัน การเชื่อใจกันในการทำงานซึ่ง ถือเป็นปรัชญาพื้นฐานของการทำงานร่วมกัน

Abstract: Objectives of this research were; 1. To study general context of monastery administration of Administrative Monks in Patumthani Province, 2. To study Buddhadhamma and theories related to monastery administration of Administrative Monks in Patumthani Province and 3. To integrate Buddhadhamma for monastery management skill development of Administrative Monks in Patumthani Province. Methodology was mixed methods. The qualitative research collected data from 19 key informants by in-depth-interview and analyzed data by descriptive and systematical interpretation. The quantitative research collected data from 183 samples with questionnaires and analyzed data with frequency, percentile, mean and standard deviation. Findings were as follows: 1.The general context of monastery administration in Patumthanit Province covered 4 areas; 1) monastery maintenance and religious properties; monasteries develop themselves in line with the present society. The management of religious properties coincided with administrative rules and regulations, 2) administration and governing; administration was in line with Dhamma-vinaya, laws, rules of Sagha Supreme Council, rules and regulations, order, resolutions, announcement and Supreme Patriarch’s order, 3) education, training and preaching; promoting study of Dhamma and Pali and general education for monks and novices. There were exchange of knowledge and cooperation and 4) support and facilitation for merit making; there was a specific place for contacting. Making listing account of materials and other properties in monasteries. Applied new technology for communication. The weakness of monastery management that lead to capacity development of Administrative Monks was that (1) personnel with knowledge and skills were not enough, (2) lack of balance between personnel, job and methods of authority allocation, (3) working process and operation were not flexible and (4) budget was limited. Administrative Monks must be developed under limitation for higher capacity to manage the activities effectively 2.The monastery administration using Buddhadhamma indicated that by overall the administration was at high level with the mean value at 4.10. Each aspect of monastery administration were that integration of Buddhadhamma for monastery management skill development in Patumthani was at high level at all aspects. The monastery administration of administrative monks in Patumthani province was at high level with the mean value at 4.07 and were at high level at all aspects, except education, training and preach were at the highest level 3.The integration of Buddhadhamma for monastery management skill development of Administrative Monks were that: thinking skill; using Suppurisadhamma 7, technology skill, using Itthipatadhamma, human relation skill, using using Sanghahavattudhamma. Suppurisadhamma was the appropriate Dhamma for thinking skill development that yielded the systematic and critical thinking with more well planned process. Itthipatadhamma was the appropriate Dhamma for technical skill development. The successful administration was the process of setting objectives and to achieve objectives the administration must be carried out with techniques that was called “systematic administration”. Sangkahavattudhamma was the appropriate Dhamma for human relations skill development. The basic philosophy of working together was to have love and unity. Human relations skill development by using collective administration would yield trust, confidence in each others. This was the basic philosophy of cooperative working

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: พระนครศรีอยุธยา

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระมหาโชว์ ทสฺสนีโย

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: พระครูสังฆรักษ์เกียรติศักดิ์ กิตติปญฺโญ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2558

Modified: 2568-10-04

Issued: 2561-05-15

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: สาขาวิชาการจัดการเชิงพุทธ

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	MCU580109011.pdf	3.86 MB	42	2024-04-15 14:32:54

ใช้เวลา

-0.96551 วินาที