การพัฒนาระบบการเรียนรู้แบบปัญหาเป็นหลักที่มีการเสริมศักยภาพการเรียนรู้เพื่อพัฒนาอภิปัญญา

The development of a problem based learning with scaffolding to emphasize metacognitive strategies.

Name: ฐิติมา ช่วงชัย

ThaSH: การเรียนที่ใช้ปัญหาเป็นฐาน

ThaSH: การเรียนรู้จากการรู้คิด

ThaSH: เมตาคอคนิชัน

Abstract: งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) สังเคราะห์ระบบการเรียนรู้แบบปัญหาเป็นหลักที่มีการเสริมศักยภาพการเรียนรู้เพื่อพัฒนาอภิปัญญา 2) วิเคราะห์ระดับการคิดแบบอภิปัญญาของนักศึกษาสาขาวิชาการจัดการจัดการเทคโนโลยีการผลิตและสารสนเทศ สำหรับใช้เป็นแนวในการเลือกเครื่องมือเสริมศักยภาพการเรียนรู้สำคัญผู้เรียน 3) พัฒนาระบบการเรียนรู้แบบปัญหาเป็นหลักที่มีการเสริมศักยภาพการเรียนรู้ เพื่อพัฒนาอภิปัญญา 4) ประเมินระดับการคิดแบบอภิปัญญาของผู้เรียนก่อนและหลังการเรียนรู้ด้วยระบบการเรียนรู้แบบปัญหาเป็นหลักที่มีการเสริมศักยภาพการเรียนรู้เพื่อพัฒนาอภิปัญญาที่พัฒนาขึ้น 5) ประเมินผลสัมฤทธิ์ของผู้เรียนหลังการเรียนรู้ด้วยระบบ การเรียนรู้แบบปัญหาเป็นหลักที่มีการเสริมศักยภาพการเรียนรู้เพื่อพัฒนาอภิปัญญาที่พัฒนาขึ้น 6) ประเมินความพึงพอใจของผู้เรียนที่มีต่อระบบการเรียนรู้แบบปัญหาเป็นหลักที่มีการเสริมศักยภาพการเรียนรู้เพื่อพัฒนาอภิปัญญา การดำเนินงานตามวัตถุประสงค์ได้แบ่งออกเป็น 5 ขั้นตอนดังนี้ ขั้นตอนที่ 1 สังเคราะห์ระบบการเรียนรู้ โดยการศึกษางานวิจัย ทฤษฎีเพื่อนำไปสู่การวิเคราะห์ออกแบบกรอบแนวคิดเพื่อนำไปสู่การสร้างโมเดลรูปแบบการจัดการเรียนรู้ก่อนนำไปให้ผู้เชี่ยวชาญประเมิน ขั้นตอนที่ 2 การออกแบบระบบ ในขั้นตอนนี้ได้แบ่งการดำเนินงานเป็น 3 ระยะคือ ระยะที่ 1 การวิเคราะห์ระดับการคิดแบบอภิปัญญาของนักศึกษาสาขาวิชาการจัดการเทคโนโลยีการผลิตและสารสนเทศ เพื่อการออกแบบเครื่องมือช่วยเสริมศักยภาพการเรียนรู้ให้กับผู้เรียน ด้วยการใช้แบบวัด Metacognitive Awareness Inventory : MAI อ้างอิงจากงานวิจัยของ Schraw and Dennison (1994) โดยแบ่งระดับการวัดออกเป็น 5 ระดับในการเก็บข้อมูลเพื่อนำมาสู่การแปลผลสำหรับการวิเคราะห์ด้วยโปรแกรม WEKA ระยะที่ 2 สร้างเครื่องมือสำหรับวัดผลความรู้ สร้างสถานการณ์หรือโจทย์ปัญหา พร้อมเกณฑ์การวัดผลแบบรูบริค และสร้างแบบประเมินความเหมาะสมของระบบ ระยะที่ 3 การออกแบบระบบการเรียนรู้ (System Analysis) คือ การออกแบบระบบ การออกแบบฐานข้อมูลสำหรับเก็บข้อมูล การออกแบบหน้าเว็บ ขั้นตอนที่ 3 การพัฒนาระบบ เป็นการพัฒนาเว็บไซต์การจัดการเรียนรู้ตามขั้นตอนที่ 2 ทำการเขียนคำสั่งพัฒนาระบบด้วยภาษา PHP และสร้างฐานข้อมูลด้วย MySQL ขั้นตอนที่ 4 การทดลองใช้ระบบที่พัฒนาขึ้นโดยผ่านผู้เชี่ยวชาญด้านเนื้อหาและเทคนิค ประเมินความเหมาะสม แล้วจึงนำไปให้ผู้เรียนได้ทดลองการใช้ระบบจริง ก่อนนำไปสู่ขั้นตอนที่ 5 การประเมินผล โดยการนำข้อมูลมาวิเคราะห์ทางสถิติทางการวิจัย ผลการวิจัยพบว่า 1) กรอบแนวคิดที่ผู้วิจัยได้สังเคราะห์ขึ้นมาภายใต้โมเดลที่ชื่อ PBL-MTCS Model โดยการประเมินใช้แบบสอบถามแบบมีโครงสร้าง จากผู้เชี่ยวชาญทั้ง 10 ท่านเห็นว่า มีความเหมาะสมในระดับมาก (X ̅=4.33,SD.=0.48) 2) การวัดระดับการคิดแบบอภิปัญญาของนักศึกษาภาควิชาการจัดการเทคโนโลยีการผลิตและสารสนเทศ พบว่า ในด้าน Knowledge of Cognition มีจำนวนผู้เรียน 24.6% อยู่ในระดับปานกลาง และ 32.89% อยู่ในระดับมาก ในด้าน Regulation of Cognition มีจำนวนผู้เรียนประมาณ 38.24% อยู่ในระดับปานกลาง และ 54.71% ในระดับมาก ซึ่งพบว่าในแต่ละด้านผู้เรียนมีระดับการคิดแบบอภิปัญญามีค่าใกล้เคียงกันทำให้ผู้วิจัยพิจารณาเลือกวิธีการเสริมศักยภาพการเรียนรู้ด้วยการใช้ ฐานการช่วยเหลือ (Scaffolding) ทั้ง 4 ด้านคือ Conceptual, Metacognition, Strategic และ Procedural เป็นรูปแบบมารองรับการพัฒนาระดับความคิดของผู้เรียนให้เพิ่มขึ้นภายในระบบการเรียนรู้ที่จะพัฒนาขึ้น 3) การพัฒนารูปแบบการเรียนรู้ที่เน้นปัญหาเป็นหลัก ก่อนนำไปให้ผู้เรียนทำสอบการใช้งานกับกลุ่มตัวอย่างได้นำระบบผ่านการประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญจำนวน 6 ท่าน ด้วยแบบสอบถามพร้อมแบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง สรุปได้ว่ารูปแบบการเรียนรู้ที่เน้นปัญหาเป็นหลัก เพื่อพัฒนาอภิปัญญา โดยผู้เชี่ยวชาญด้านเนื้อหาและเทคนิคมีความเห็นเหมาะสมในระดับมาก ทั้งสองด้าน (X ̅=4.46,X ̅=4.01) 4) การประเมินระดับการคิดแบบอภิปัญญาผู้เรียนก่อนและหลังใช้ระบบที่พัฒนาขึ้น พบว่า ด้าน Planning ก่อนเรียนอยู่ที่ 3.40 หลังเรียนอยู่ที่ 3.76 ด้าน Monitoring ก่อนเรียนอยู่ที่ 3.06 หลังเรียนอยู่ที่ 3.37 ด้าน Evaluating ก่อนเรียนอยู่ที่ 3.43 หลังเรียนอยู่ที่ 3.75 และด้าน Revising ก่อนเรียนอยู่ที่ 3.58 หลังเรียนอยู่ที่ 3.87 หากคิดเป็นภาพรวมการคิดแบบอภิปัญญาก่อนเรียนอยู่ที่ 3.37 และหลังเรียน อยู่ที่ 3.69 มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 5) ส่วนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังจากเรียนด้วยระบบที่พัฒนาขึ้นนั้นพบว่า สูงขึ้นกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 และ 6) ผู้เรียนมีความพึงพอใจต่อระบบการเรียนรู้ที่พัฒนาขึ้นอยู่ในระดับมาก (X ̅=3.72)

Abstract: The objectives of this research were to: 1) synthesize problem based learning with scaffolding to enhance learning potential and metacognitive strategies, 2) analyze thinking ability particularly on metacognitive strategies of students in the Department of Information and Production Technology Management as a database for choosing suitable learning media, 3) develop a problem based learning with scaffolding to emphasize metacognitive strategies, 4) evaluate the meta-cognitive strategies of the students before and after learning with the developed method, 5) evaluate learning achievement after learning with the developed method, and 6) study satisfaction of learners towards the problem based learning with scaffolding to emphasize metacognitive strategies. The research procedure can be divided into 5 phases. The 1st phase included the synthesis of learning system by studying the related research and theories to design research framework and the learning model before being validated by the specialists. The 2nd phase, design the system which can be divided into 3 sub-stages, i.e. a) study the meta-cognitive level of learners by metacognitive awareness inventory (MAI) by Schraw and Dennison, 1994. The measurement divided learners into 5 levels for the forecast of the learning trend through WEKA Program. b) The researcher constructed research tool for evaluating knowledge by constructing simulation and problem, evaluation criteria with Rhubric and evaluation for the effectiveness of the system. c) System analysis. The 3rd phase, develop the system by developing website on knowledge management as mentioned in the 2nd phase using PHP language with MySQL Database for storing knowledge from the 2nd phase. The 4th phase was the pilot of the model and validation for IOC on content and technique by the specialists. The 5th phase, the researcher evaluated the effectiveness by analyzing the data with research statistics. The results showed that : 1) the model synthesized by the researcher namely PBL-MTCS Model has been evaluated by 10 specialists at very high appropriateness (mean = 4.33, SD = 0.48) 2) The evaluation of metacognitive strategies of learners revealed thinking level of students in the Department of Information and Production Technology Management as follows. On the knowledge of cognition, there were 24.6% of students in moderate level and 32.89% at high level. On regulation of cognition, there were 38.24% of students at moderate level and 54.71% at high level. With the result of this aspect, the researcher decided to employ 4 scaffolds, i.e. conceptual, metacognition, strategic and procedural scaffolds to develop metacognitive of learners. 3) The development of PBL method was under the validation by 6 specialists through questionnaires and interview. The specialists reported high appropriateness on the content and technique at mean X ̅ = 4.46 and 4.01 respectively. 4) The implementation on the subject group revealed that after the learning with the developed model, students gained higher metacognition on regulation of cognition on planning from 3.40 to 3.76, monitoring from 3.06 to 3.37, evaluating from 3.43 to 3.75, and revising from 3.58 to 3.87 with the overall improvement from 3.37 to 3.69 at the research statistic significance at 0.01. 5) The learning achievement from the test scores showed significantly higher at the research statistic significance at 0.01 and 6) the learners reported high satisfaction towards the developed model at high level (3.72)

มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ. สำนักหอสมุดกลาง

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@kmutnb.ac.th

Name: จรัญ แสนราช

Role: ที่ปรึกษาดุษฎีนิพนธ์

Email : jsr@kmutnb.ac.th

Created: 2558

Modified: 2559-12-26

Issued: 2559-11-15

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

CallNumber: E-THESIS

tha

DegreeName: ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: คอมพิวเตอร์ศึกษา

Grantor: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ

©copyrights มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	B1600646x.pdf	14.05 MB	347	2025-10-17 21:05:43

ใช้เวลา

0.029197 วินาที