การแปรรูปหัวมันสดเป็นแหล่งโปรตีนในอาหารสัตว์เคี้ยวเอื้อง

Improvement of Fresh Cassava Root as Protein Sources in Ruminant Diet

Name: ดร.พีรพจน์ นิติพจน์

Name: ผศ.น.สพ.ดร.ชำนาญวิทย์ พรมโคตร

Name: ดร.นนทศักดิ์ เปี่ยมผล

Name: ผศ.ดร.สมจิตร์ กันธาพรม

Name: นายศราวุธ ดวงมวงศ์

keyword: โคเนื้อ

ThaSH: การแปรรูปหัวมันสดเป็นแหล่งโปรตีนในอาหารสัตว์เคี้ยวเอื้อง

; อาหาร

; หัวมันสำปะหลัง

; แก๊สในหลอดทดลอง

; หัวมันสดหมักยีสต์

; Beef cattle

; Feed

; Cassava root

; In vitro gas

; Yeast

; Yeast-fermented fresh cassava root

Abstract: งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของรูปแบบการหมักหัวมันสำปะหลังสดเพื่อพัฒนาเป็นแหล่งโปรตีนต่อคุณค่าทางโภชนะในหัวมันสำปะหลังหมัก และ ผลระดับหัวมันสำปะหลังสดหมักยีสต์ (Saccharomyces cerevisiae) ทดแทนกากถั่วเหลืองในอาหารข้นต่อการย่อยได้ของโภชนะ และประสิทธิภาพการใช้อาหารในโคเนื้อ โดยแบ่งออกเป็นสองการทดลอง การทดลองที่ 1: ตรวจสอบวิธีการหมักหัวมันสำปะหลังสด 4 วิธี คือ หมักหัวมันสำปะหลังสดอย่างเดียว ระบบปิด (T1), หมักหัวมันสำปะหลังสดร่วมกับยูเรีย ระบบปิด (T2), หมักหัวมันสำปะหลังสดร่วมกับยูเรียและยีสต์ ระบบปิด (T3) และ หมักหัวมันสำปะหลังสดร่วมกับยูเรียและยีสต์ ระบบเปิด (T4) และประเมินเปรียบเทียบคุณภาพองค์ประกอบทางเคมีและการใช้ประโยชน์ในหลอดทดลองการผลิตแก๊ส (In vitro gas production technique) ตามแผนการทดลองสุ่มสมบูรณ์ (CRD) ผลการทดลองพบว่า มันหมักสด 4 สูตร ที่มีระดับของการใช้ยูเรียและยีสต์หมักแตกต่างกันไม่มีผลต่อค่าองค์ประกอบของเถ้า (Ash) (P>0.05) แต่มีผลทำให้ค่าโปรตีน (CP) มีค่าที่เพิ่มสูงขึ้น (P<0.01) เมื่อมีการเติมยูเรียร่วมกับการหมัก ค่าเยื่อใย NDF และเยื่อใย ADF ของ T3 และ T4 มีผลทำให้ค่า NDF และ ADF ลดลงต่ำกว่า T2 (P<0.01) ปริมาณแอมโมเนียไนโตรเจน (NH3-N) ในของเหลวจากกระบวนการหมัก พบว่าT1 มี NH3-N ที่ต่ำกว่า T2, T3 และ T4 (P<0.05) ณ ระยะเวลาในการหมักบ่มชั่วโมงที่ 3, 6, และ 9 และ ที่ 12 และ 24 ชั่วโมง พบว่า NH3-N ของ T3 และ T4 มีค่าสูงกว่า T1 และ T2 (P<0.05) ในด้านผลผลิตและรูปแบบจลศาสตร์การผลิตแก๊ส พบว่า ค่าอัตราเร็วในการผลิตแก๊ส (c) ไม่มีความแตกต่างกัน (P>0.05) ค่าปริมาณแก๊ส ณ เวลาในการหมักบ่มเป็น 0 (a) ของ T2 มีค่าติดลบที่มากกว่า T3 และ T4 (P<0.05) ในขณะที่ ค่าศักยภาพการผลิตแก๊ส (d) และ ค่าปริมาณผลผลิตแก๊ส (b) ของ T1 มีค่าที่สูงกว่า (P<0.01) การหมักหัวมันแบบอื่น การทดลองที่ 2: ผลของโปรตีนจากหัวมันสำปะหลังสดหมักต่อประสิทธิภาพการย่อยได้ของโภชนะในโคเนื้อ ดังนี้ ใช้โคทดลองเป็นโคเนื้อพันธ์อเมริกันบาร์มันพันธุ์แท้เพศเมียไม่ท้อง จำนวน 4 ตัว มีน้ำหนักเฉลี่ย 256 ± 11.5 กิโลกรัม จัดเข้าทดลองเพื่อให้ได้รับอาหารข้นที่มี หัวมันสำปะหลังสดหมักยีสต์ทดแทนกากถั่วเหลือง ในสูตรอาหาร 4 ระดับ (ร้อยละ 0, 10, 20 และ 30 น้ำหนักแห้ง ) ตามแผนการทดลอง 4 x 4 ลาตินสแควร์ มีระยะเวลาเลี้ยงโค 4 ระยะ ๆ ละ 21 วัน ให้ฟางข้าวเป็นอาหารหยาบ และให้กินเต็มที่ ให้อาหารข้นเสริมในระดับ ร้อยละ 1.5 ของน้ำหนักตัว ผลการทดลองพบว่า ระดับของหัวมันสำปะหลังสดหมักยีสต์ ไม่มีผลต่อปริมาณการกินอาหาร สภาวะแวดล้อมในกระเพาะหมัก และการย่อยได้ของโภชนะ แต่อย่างไรก็ตามการเสริมหัวมันสำปะหลังสดหมักยีสต์มีแนวโน้ม (P<0.1) ทำให้ การย่อยได้ของโภชนะเยื่อใย (NDF, ADF) เพิ่มสูงขึ้นเมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มไม่เสริม และนอกจากนี้พบว่า การเสริมหัวมันสำปะหลังสดหมักยีสต์ ในระดับที่เพิ่มขึ้นมีแนวโน้ม (P<0.1) ที่ยังทำให้จำนวนประชากรแบคทีเรียในกระเพาะหมัก และจุลินทรีย์โปรตีนมีแนวโน้ม (P<0.1) เพิ่มสูงขึ้นด้วย ผลการทดลองพบว่า สามารถใช้หัวมันสำปะหลังสดหมักยีสต์ทดแทนกากถั่วเหลืองในอาหารข้นเลี้ยงโคเนื้อได้ โดยไม่มีผลต่อปริมาณการกินอาหารได้ และมีแนวโน้มทำให้ประชากรแบคทีเรีย ในกระเพาะหมัก ผลผลิตจุลินทรีย์โปรตีน และการย่อยได้ของเยื่อใย NDF และ ADF สูงขึ้น งานวิจัยที่ควรดำเนินการต่อไปคือเพิ่มระดับการใช้หัวมันสดหมักยีสต์ในอาหารข้นเลี้ยงโคเนื้อ และโคนม

Abstract: The objective of this study was to evaluate pattern of fresh cassava root fermentation to develop as protein source on nutritive values and to evaluate effects of level of yeast (Saccharomyces cerevisiae) -fermented fresh cassava root (0, 10, 20 and 30% dry matter) in concentrate diet on dry matter intake (DMI) and nutrient digestibility. This study was separated into 2 experiments as followed; Experiment 1; Investigated 4 methods of grinded fresh cassava root fermentation; thus, solely fermented fresh cassava root (T1), fermented fresh cassava root with urea (T2), fermented fresh cassava root with urea and yeast in closed system (T3), and fermented fresh cassava root with urea and yeast in opened system (T4). The experiment was arranged following Completely Randomized Design (CRD). Chemical compositions of treatments were evaluated. It found that methods of cassava root fermenting were not effect on ash (P>0.05). On the other hand, CP content was increased (P<0.01) when urea was mixed in fermentations. The NDF and ADF of T3 and T4 was decreased lower than of T2 (P<0.01). The in vitro gas production technique parameters were analyzed as following. Ammonia nitrogen (NH3-N) in fermented fluid of T1 was lower (P<0.05) than of T2, T3 and T4 at 3, 6, and 9 hour of incubation time. At 12 and 24 hour of incubation time, the NH3-N of T3 and T4 was higher than of T1 and T2 (P<0.05). The kinetics of gas production, it found that, rate of gas production (c) were not differ among treatments (P>0.05). Gas volume at 0 hour of incubation time (a) of T2 was lower than of T3 and T4 (P<0.05). Potential of gas production (d) and gas volume (b) of T1 was higher than the others (P<0.01). Experiment 2; Four, non-pregnant female Brahman beef cattle (body weight 256 ± 11.5 kg) were randomly allocated to 4 treatments in 4 x 4 Latin square design with 21-d periods. Fresh cassava root was grinded and fermented for 21 days then fermented with yeast as yeast-fermented fresh cassava root. Cattle was fed rice straw as roughage. Dry matter intake was not difference among the treatments. However, ADG was trend to increase when yeast-fermented fresh cassava root was fed at 20 % in concentrate diet. Nutrients digestibilities were not differ among the treatments. However fiber digestibility (NDF and ADF) were trend to increase when yeast-fermented fresh cassava root was fed. Yeast-fermented fresh cassava root was not effect on rumen ecology, however, there were trends of rumen bacteria population and microbial protein increasing in yeast-fermented fresh cassava root groups. It is concluded that yeast-fermented fresh cassava root could be used as protein source in cattle diet up to 30% with trend to enhance rumen bacteria population and NDF digestibility.

มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน. วิทยาเขตกาฬสินธุ์

Address: กาฬสินธุ์

Email: sataporn.tk@rmuti.ac.th

Name: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2556

Created: 2015

Modified: 2558-09-16

Issued: 2558-09-16

งานวิจัย/Research report

application/pdf

tha

©copyrights มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล อีสาน

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	Full report Improvement of Fresh Cassava Root as Protein Sources .pdf	2.91 MB	85	2021-08-02 11:27:20

ใช้เวลา

0.039123 วินาที