การอธิบายความเรื่องจิตในพุทธศาสนานิกายเซน

Name: พระมหาประสงค์ กิตฺติญาโณ (พรมศรี)

keyword: พุทธศาสนานิกายเซน

Abstract: บทคัดย่อ สารนิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิดเรื่องจิตในพุทธศาสนาเถรวาทกับพุทธศาสนานิกายเซน และเพื่อศึกษาพัฒนาการอธิบายความเรื่องจิตในพุทธศาสนานิกายเซน เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ วิธีการดำเนินการ คือ รวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ อธิบายความ เรียบเรียง แล้วนำเสนอผลการวิจัย จากการศึกษาพบว่า พุทธศาสนาเถรวาทได้กล่าวถึงจิตโดยมุ่งประเด็นเพื่อชำระจิตให้หลุดพ้นจากกิเลสตัณหาและอุปาทาน พื้นฐานของจิตเป็นธรรมชาติรับรู้อารมณ์อยู่ตลอดเวลา เกิดดับสืบต่อเป็นสันตติ เป็นตัวนำกำหนดพฤติกรรม และเป็นเหตุให้เกิดนามรูป สรรพสิ่งในโลกทั้งรูปและนามไม่มีสิ่งใดมีตัวตนอยู่โดยแก่นแท้ของมันเอง ต้องอิงอาศัยเหตุอาศัยปัจจัย วิธีการปฏิบัติพัฒนาจิตของเถรวาทมีข้อปฏิบัติที่ชัดเจนเป็นระบบ ฝ่ายพุทธศาสนานิกายเซนเห็นว่าโลกไม่ใช่สิ่งอื่นใดนอกจากจิต การพัฒนาจิตมุ่งตรงสู่ความรู้แจ้งคือ ซาโตริ ด้วยวิธีการปฏิบัติแบบจิตสู่จิต แต่ไม่มีคำอธิบายวิธีการปฏิบัติเชิงแบบแผน การอธิบายความของพุทธศาสนานิกายเซนใช้คำและตัวอักษรที่แตกต่างกันแต่ความหมายเหมือนกับเถรวาท เน้นอธิบายความถึงสิ่งสมบูรณ์สูงสุด มุ่งเน้นอธิบายความลัดตรงสู่จิตไม่ว่าแนวคิดนั้นจะเกี่ยวกับอะไร ไม่สนใจอธิบายความที่เป็นข้อปลีกย่อย พุทธศาสนานิกายเซนเน้นปฏิบัติแบบปัญญาวิมุตติ บรรลุแบบฉับพลัน มีเหตุผลเพื่อประยุกต์ให้เข้ากับคนส่วนใหญ่และวิถีชีวิต แต่ประสบการณ์ทางจิตที่เรียกว่า “ซาโตริ” ถ้าเกิดขึ้นกับใคร ก็เป็นเหตุให้เกิดความเปลี่ยนแปลงและเป็นอิสระอย่างแท้จริงของชีวิต

Abstract: Abstract The objectives of this qualitative thematic paper are to study the concept on Mind of Zen and Theravada Buddhism, and the hermeneutics development on Mind of Zen Buddhism. The methods are to data collect, analyze, explain, compile, and present the research result of the study as follows. Theravãda Buddhism mentions the mind by focusing on the purification of mind from defilements, craving, and attachment. The fundamental of mind is a state of consciousness that continuously arises and passes away, behavior factor, and causes of mind and matter. All things, matters and mind have no such thing as absolute self or ego. It depends on causality law. The method of mind development in Theravãda Buddhism is obvious and systematic. Zen Buddhism holds that the world is nothing but one’s own mind. The development of mind leading to the enlightenment is Satori with the practice method called mind to mind without any traditional explanation. Hermeneutics of Zen Buddhism uses differently word and letter but in fact the meaning is the same as Theravãda; to emphasize the Absolute Truth. explains and emphasizes directly to mind in whatever concept has been concerned without any explanation in detail. The practice of Zen Buddhism has a broadly principle without any additional explanation. Zen Buddhism emphasizes the liberation through wisdom; the sudden enlightenment, so as to apply with most people and the way of life. But if the spiritual experience called Satori happens to anybody, it brings about the revolution and the freedom of life absolutely.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระมหาประมวล ฐานทตฺโต, ดร.

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Issued: 2556-10-10

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ใช้เวลา

0.028662 วินาที