การบริหารโครงการปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐาน ของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

Name: พระวิหาร เขมวโร (เที่ยงไธสง)

keyword: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

; การบริหารโครงการ

; การปฏิบัติวิปัสสนา

; วิปัสสนากัมมัฏฐาน

Abstract: การวิจัยเรื่อง “การบริหารโครงการปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐานของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์ คือ (1) เพื่อศึกษาบริบทของการปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐานในพระพุทธศาสนา (2) เพื่อศึกษาการบริหารโครงการปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐาน และ (3) เพื่อศึกษารูปแบบ ปัจจัยและองค์ประกอบในการพัฒนาที่เหมาะสม ของการบริหารโครงการปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐานของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย การวิจัยนี้ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยการศึกษาจากเอกสาร และการสัมภาษณ์เจ้าหน้าที่ผู้บริหารโครงการและพระวิปัสสนาจารย์เจ้าหน้าที่ผู้เกี่ยวข้องการบริหารโครงการปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐานของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ผลการวิจัยพบว่า บริบทการปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐานในพระพุทธศาสนา การปฏิบัติธรรมนั้น ผู้ปฏิบัติจะมีอินทรีย์แก่กล้า ควรมีสัปปายะ 7 ประการ คือ อาวาสสัปปายะ โคจรคามสัปปายะ ภัสสะสัปปายะ บุคคลสัปปายะ โภชนะสัปปายะ ฤดูและอิริยาบถสัปปายะ นอกจากนี้ผู้ปฏิบัติควรมีกัลยาณมิตรที่ดี นั่นคือพระวิปัสสนาจารย์ ต้องเป็นที่เคารพนับถือของศิษย์ เป็นผู้มีศีลและคุณธรรม เป็นที่ยกย่องสรรเสริญจากจิตใจที่เที่ยงธรรม สามารถอบรมลูกศิษย์ให้ดีด้วยความฉลาด ผู้ปฏิบัติต้องมีหลักการปฏิบัติตน คือ มีองค์แห่งการบรรลุโสดาบัน 4 ประการ คือ ควรคบสัตบุรุษ การฟังพระสัทธรรมของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า การมนสิการโดยแยบคาย การปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม และข้อปฏิบัติที่ควรละเว้น 7 ประการ คือ เขียนหนังสือ อ่านหนังสือ สวดมนต์ พูดคุยมาก ไม่ตั้งใจกำหนด นอนมาก และพอใจคลุกคลีกับหมู่คณะ การบริหารโครงการปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐาน โดยฝ่ายวิปัสสนาธุระ ส่วนธรรมนิเทศ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ได้เปิดสำนักปฏิบัติธรรมขึ้นที่วัดมหาธาตุ โดยมีพระมหาโชดก ญาณสิทธิ เป็นพระวิปัสสนาจารย์ หลังจากนั้นได้พัฒนาโครงการมาเป็นระยะ มีภารกิจหลายประการ โดยมีปัจจัยหลายอย่างเข้ามาเกี่ยวข้องกับโครงการ เช่น ระยะเวลาในการจัดโครงการ งบประมาณ การดำเนินการ รวมถึงคณะกรรมการดำเนินงาน สถานที่จัดโครงการ รวมถึงพระวิปัสสนาจาร วิทยากรผู้ทรงคุณวุฒิด้านวิปัสสนา ฝ่ายวิปัสสนาธุระ ดำเนินโครงการไปตามหลักสติปัฏฐาน 4 คือการพิจารณาดูกาย การพิจารณาดูเวทนา การพิจารณาดูจิต และการพิจารณากำหนดรู้ธรรม เพราะมีวิธีการเดียวที่เป็นทางสายเอกในการประหารกิเลส ซึ่งเป็นเอกลัษณ์เฉพาะของการปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐาน เมื่อเสร็จสิ้นโครงการแล้ว ฝ่ายวิปัสสนาธุระก็ได้มีการสรุปและประเมินผลโครงการทุกครั้ง รูปแบบ องค์ประกอบและปัจจัยที่เหมาะสม ของการบริหารโครงการปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐาน ของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย รูปแบบของการปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐานส่วนใหญ่เป็นหลักสูตร 3 วัน 2 คืน เดือนละ 2 ครั้ง จัดให้กับหน่วยงานภายในและภายนอกที่มาขอใช้บริการของฝ่ายวิปัสสนากัมมัฏฐาน การจัดองค์กรของฝ่ายวิปัสสนาธุระ แบ่งเป็นงานธุรการ และการบริการฝึกอบรม งานบริการฝึกอบรมวิปัสสนากัมมัฏฐาน ทำหน้าที่ต้อนรับผู้มาร่วมงาน ต้อนรับพระวิปัสสนาจาร จัดทำกำหนดการ กำหนดกิจกรรมและระยะเวลา กำหนดผู้รับผิดชอบแต่ละกิจกรรม รวมถึงการติดตามประเมินผลและรายงานผลโครงการให้มหาวิทยาลัยได้รับทราบ การบริหารงานของฝ่ายวิปัสสนาธุระ ใช้ SWOT เพื่อการกำหนดจุดแข็ง จุดอ่อน โอกาส และอุปสรรค เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดกับผู้เข้าปฏิบัติธรรม

Abstract: This research is of 3 objectives namely : (1) to study context of practicing the insight meditation in Buddhism (2) to study the administration of the project of practicing Insight Meditation (3) to study the pattern, the factors, and the composition of the proper development of the project of practicing Vipassanakammatthana in Mahachulalongkornrajavidyalaya University. This research is a qualitive one which is the study from the document and the interviews received from the project administration and the concerned offices in Mahachulalongkornrajavidyalaya University From the researchit is found that : the context of practicing Vipassanakammatthana in Buddhism, the practice will have strong faculties ant 7 beneficial conditions, namely : benefitial abode, benefitial resort, benefitial speech, benefitial person, benefitial food, benefitial climate, and benefitial posture. Besides, the practiser should have good friends : the insight teachers who are respected by their pupils and have morality are praised by their students, and can train their pupils with cleverness. Ther practiser must have the principle of practicing themselves, should associated with the learned people, should listen to the Doctrines of the Buddha, should abstrain from the 7 abstainable things, namely : writing, reading, chanting, talking, not fixing mind, too much sleeping, and making friend with the people. The Insight Meditation Section in Mahachulalongkornrajavidyalaya University opened the Dhamma Practice Office at Wat Mahathatu with Phramaha Jodok Nanasiddhi as the Insight Meditation teacher. After that the project was developed condinually. This Insight Meditation Section is of many activities with many concerned factors such as, the time, the budget, the administration, the working staffs, the location, the quailed lectures etc. The Insight Meditation caused and the projects according to the principles of Four Foundation of Minds. The Insight Meditation Section is divided in 3 sections, namely : the service section, the training section, and the co-operation section. The Insight Meditation Section has the following duties : to settle the programme, to settle the activities, to settle the responsible persons for each activities, to evaluate the project, to report the result to the university. The Insight Meditation Section uses SWOT analysis to cause the highest benefit to the Dhamma practisers.

Mahachulalongkornrajavidyalaya University

Address: BANGKOK

Email: library@mcu.ac.th

Name: อินถา ศิริวรรณ

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: พระมหาสหัส ฐิตสาโร

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: บุญเลิศ จีรภัทร์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Modified: 2568-10-20

Created: 2553

Issued: 2556-09-27

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาการบริหารการศึกษา

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	พระวิหาร เขมวโร (เที่ยงไธสง).pdf	10.17 MB

ใช้เวลา

0.03485 วินาที