ศึกษาคุณค่าศรัทธาที่ปรากฏในพิธีกรรมการบูชาพระธาตุนาดูน ของชาวพุทธอำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม

Name: พระครูสารกิจประยุต (กาบ ฐานทตฺโต/วังหอม)

keyword: พิธีกรรมการบูชาพระธาตุนาดูน

Abstract: บทคัดย่อ วิทยานิพนธ์เรื่องนี้ มีวัตถุประสงค์ ๓ ประการ คือ ๑) ศึกษาหลักศรัทธา และพิธีกรรมในพระพุทธศาสนา ๒) ศึกษาประวัติ และพิธีกรรมเกี่ยวกับพระธาตุนาดูน อำเภอ นาดูน จังหวัดมหาสารคาม และ ๓) เพื่อศึกษาคุณค่าศรัทธาที่ปรากฎในพิธีกรรมการบูชา พระธาตุนาดูนของชาวพุทธอำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม ผลการวิจัยพบว่า ชาวอำเภอนาดูนเชื่อในพุทธานุภาพของพระบรมสารีริกธาตุที่บรรจุอยู่ภายในองค์พระธาตุ และเชื่อในเรื่องของการทำบุญตามหลักบุญกิริยาวัตถุ ๓ จึงทำให้ชาวอำเภอนาดูนปฏิบัติตนให้บริสุทธิ์ทางกาย วาจา และใจ เพื่อบูชาพระบรมสารีริกธาตุ โดยกระทำการสักการบูชาองค์พระธาตุ ด้วยพิธีกรรมต่างๆ เช่น พิธีบวงสรวง พิธีกรรมบ๋า พิธีกรรมปงบ๋า พิธีกรรมขอขมา พิธีสรงน้ำพระธาตุ พิธีเวียนเทียน พิธีปฏิบัติธรรมและพิธีเปลี่ยนผ้าห่มพระธาตุ เป็นต้น โดยมีความเชื่อว่าเมื่อกระทำเช่นนี้แล้วจะได้รับความคุ้มครองจากองค์พระธาตุ ให้อยู่เย็นเป็นสุข และจากความเชื่อนี้เอง ก่อให้เกิดงานนมัสการพระธาตุนาดูนใน วันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๓ ของทุกปี กรมศิลปากรและราษฎรในตำบลนาดูนได้ขุดพบพระบรมสารีริกธาตุจากเนินดินที่เป็นซากโบราณสถาน ในบริเวณที่นาของราษฎรท้องที่หมู่ที่ ๑ตำบลนาดูนอำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคามพระบรมสารีริกธาตุมีสัณฐานดังเกล็ดแก้วประดิษฐ์สถานในผอบ ๓ชั้นชาวจังหวัดมหาสารคาม จึงจัดสร้างพุทธมณฑลอีสานขึ้น เพื่อเป็นศูนย์กลางของพระพุทธศาสนาศิลปวัฒนธรรมภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เพื่อเก็บรักษาโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุและเป็นแหล่งข้อมูลเกี่ยวกับการศึกษา อาณาจักรจัมปาศรีนครโบราณซึ่งอยู่ในสมัยทวารวดี อายุประมาณพุทธศตวรรษที่ ๑๓ – ๑๖ พระธาตุนาดูนมีความสำคัญทางด้านศิลปวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณี ประชาชนชาวอำเภอนาดูนมีความเชื่อว่า พระธาตุมีความศักดิ์สิทธิ์มาก มีเทวดาอารักษ์สถิตอยู่ สามารถดลบันดาลให้ผู้ที่ศรัทธาซึ่งกระทำการสักการบูชาแคล้วคลาดปลอดภัย เป็นสิริมงคลทั้งต่อตนเองและครอบครัว จึงได้มีจัดพิธีกรรมการบูชาพระธาตุเป็นบุญประเพณีประจำปีโดยมีพิธีกรรมต่างๆ ตามความเชื่อ มีทั้งพิธีพราหมณ์และพุทธจนเกิดเป็นวัฒนธรรม กลายเอกลักษณ์ของชาวนาดูนในปัจจุบัน คุณค่าศรัทธาและพิธีกรรมการบูชาพระธาตุนาดูนที่มีต่อชาวอำเภอนาดูน ได้แก่การสร้างวิถีชีวิตชุมชนให้มีความมั่นคงและเข้มแข็งทั้งการเมืองการปกครองท้องถิ่น เศรษฐกิจ การท่องเที่ยว การศึกษา ศิลปวัฒนธรรม จนสามารถหล่อหลอมจิตใจชาวพุทธให้เป็นอันเดียวกันได้ เพราะความเชื่อและความศรัทธาที่มีต่อองค์พระธาตุที่มั่นคง อีกทั้งยังได้เป็นแหล่งเรียนรู้ เป็นศูนย์กลางการศึกษา และการปฏิบัติธรรมเพื่อการเข้าถึงพระรัตนตรัยของพุทธศาสนิกชนได้เป็นอย่างดี

Abstract: ABSTRACT The objectives of this thesis were: to study the history and the development of believe and ritual of Nadoon district's People towards Prathat Nadoon, Nadoon District, Mahasarakham Province and to study analytically the values of faith and ritual regarding its influence over the living of Nadoon district's People. The result of the study found that Nadoon district's People Resources believes in the Supernatural of relics contained within the Buddha. Nadoon district's People Resources seeks to conduct the purification of body, speech and mind to worship the relics. The sacred relics of the Buddha. With rituals such as the ritual sacrifice ritual Make a votive offering. Ritual apology. Bathing ritual relics. The candle lit. Meditation. And over the relics blankets etc. It is believed that this will be done under the protection of the Buddha. Peace and happiness. Buddhist belief Cause a worship Skip relics in 15 days in the third lunar month every year. PhraThat Nadoon was Fine arts Department and representatives of the district have unearthed relics of the mound remains. Local people in the area of Moo1, Tambon Nadoon. The morphology of the crystallized glass, artificial relic casket place in the top three searches. The construction of the Buddhist East. To be a center of Buddhism. Culture North East. Antiquities and artifacts to preserve resources. Kingdom in Chamba Sri. Ancient city in the Dvaravati. Century was about13 -16. Phrathat Nadoon played very important role to the development of culture, rite, and ritual of the people in Nadoon District. People believe that Phrathat Nadoon was a holy Pagoda; therefore, they always play worship to the Pagoda and some requesting for good luck and fortunate. Those practices still exist in these modern days. Moreover, annually there are many kinds of rite and ritual preferment which are processed in respecting to the Pagoda. Positively, such belief and ritual practices have a great impact on the ways of living of Nadoon district's People. They live in peace and united. More importantly, that faithful belief and ritual of Nadoon district's People towards PraThat Nadoon contributes several progress to Nadoon District such as educational institute, economic, culture, and educational centre.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระมหาประมวล ฐานทตฺโต, ดร.ป.ธ.๖,พธ.บ., M.A., Ph.D. (Pali&Bud.)

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: ดร. ประยูร แสงใส ป.ธ.๔,พธ.บ.,M.A.(Ed.),P.G.DIP.IN Journalism, Ph.D.(Ed.)

Issued: 2556-09-09

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ใช้เวลา

0.021051 วินาที