การศึกษาผลงานการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระกิตติญาณโสภณ (บัวผัน ปคุณธมฺโม)

Name: พระมหาสงกรานต์ ธมฺมทินฺโน / จันทร์แดง

keyword: พระกิตติญาณโสภณ

Abstract: บทคัดย่อ วิทยานิพนธ์เรื่องนี้ มีวัตถุประสงค์ ดังนี้คือ (๑) เพื่อศึกษาพุทธวิธีการเผยแผ่พระพุทธศาสนา (๒) เพื่อศึกษาหลักการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระกิตติญาณโสภณ (๓) เพื่อศึกษาผลงานของการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระกิตติญาณโสภณ งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยวิธีวิเคราะห์ เอกสาร และสัมภาษณ์กลุ่มเป้าหมาย เพื่อนำผลวิเคราะห์มาประกอบวิทยานิพนธ์ให้สมบูรณ์ จากการศึกษา พบว่า การประกาศพระพุทธศาสนาของพระพุทธเจ้ามุ่งประโยชน์ของมหาชนเป็นที่ตั้ง ซึ่งเป็นหลักการสำคัญของการสื่อธรรม ที่พระพุทธเจ้าทรงใช้เป็นหลักและกำหนดเป็นนโยบายในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาแก่เหล่าสาวก พุทธวิธีการเผยแผ่พระพุทธศาสนา ได้แก่ หลักลีลาการสอน ๔ ประการ ได้แก่ สันทัสนา คือ การชี้แจงแสดงเรื่องราวให้ชัด จำแนกแจกแจง แยกแยะอธิบายและแสดงเหตุผล สมาทปนา คือ ด้วยการแนะนำให้ซาบซึ้งถึงคุณค่ามองเห็นความสำคัญและประโยชน์ สมุตเตชนา คือ การเร้าใจ ยกใจ ชูใจให้อาจหาญแกล้วกล้า ด้วยการอธิบายให้กระตืนรือร้นเกิดความอยากรู้ สัมปหังสนา คือ การชโลมใจให้แช่มชื่น ร่าเริง เบิกบาน ฟังไม่เบื่อ ผลการสอนของพระพุทธเจ้าจึงเกิดประโยชน์แก่ผู้ฟังจนมีศรัทธา นำไปปฏิบัติทำให้ชีวิตเกิดความสุขทั้งแก่ตนและสังคม พระกิตติญาณโสภณ (บัวผัน ปคุณธมฺโม) เป็นพระเถระที่ยึดหลักการในการเผยแผ่ ตามนัยองค์แห่งพระธรรมกถึก ๕ ด้วยการแสดงเนื้อหาตามลำดับ ชี้แจงให้เข้าใจชัด ในแต่ละประเด็นสอนด้วยจิตเมตตามุ่งประโยชน์แก่ผู้ฟัง ไม่เห็นแก่อามิส ไม่แสดงธรรมกระทบตนและผู้อื่น วิธีการในการเผยแผ่ ได้แก่ สอนจากง่ายไปหายากตามลำดับ โดยยึดหลัก จับประเด็น เน้นสำคัญ ด้วยวิธีการยกอุทาหรณ์และเล่านิทาน เปรียบเทียบด้วยอุปมาอุปไมย ยกพุทธศาสนสุภาษิต คำคม โคลง กลอนและใช้ภาษาง่าย เหมาะสมแก่ผู้ฟังตามโอกาส หลักธรรมที่ใช้สอน คือ ศีล สมาธิ ปัญญา พรหมวิหาร ๔ ครองงานด้วยหลัก ๔ ส. คือ ส่งเสริม สร้างสรรค์ เสียสละ สามัคคี เกิดประโยชน์ต่อสังคมนำหลักธรรมไปประยุกต์ชีวิตประจำวันได้ และมีการแต่งประพันธ์หนังสือ เพื่อจรรโลงพระพุทธศาสนา ผลงานการเผยแผ่ตามภารกิจ ๖ ด้านของคณะสงฆ์ คือ งานการปกครอง หลักการปกครองจะมีทั้งพระเดชและพระคุณ ในตำแหน่งรองเจ้าคณะจังหวัด และเจ้าอาวาสวัดศรีนวลมีความสำคัญและจำเป็นต่อการปกครองคณะสงฆ์ทั้งในวัดและนอกวัด ด้านศาสนศึกษา ได้ส่งเสริมโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกธรรม - บาลี และแผนกสามัญศึกษา ให้การศึกษาแก่ภิกษุสามเณรจำนวนมากในแต่ละปี ด้านสาธารณูปการ ได้ปรับปรุงภูมิทัศน์บริเวณวัดจัดให้เป็นระเบียบ และดำเนินการก่อสร้างและบูรณปฏิสังขรณ์ถาวรวัตถุนั้นมี กุฏิสงฆ์ ศาลา ลานเจดีย์ และเมรุ ด้านการศึกษาสงเคราะห์ สนับสนุนให้ทุนการศึกษาแก่พระภิกษุสามเณรและนักเรียนทุก ๆ ปี ด้านสาธารณสงเคราะห์ รูปแบบสงเคราะห์ช่วยเหลือ เช่น สร้างโรงเรียน สร้างถนน ศาลา เมรุ ห้องสมุด และบริจาคปัจจัยและสิ่งของแก่ผู้ประสบภัย และยากไร้ เป็นต้น ด้านกิจกรรมทางพระพุทธศาสนา จัดกิจกรรมวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา ได้แก่ วันวิสาขบูชา อาสาฬหบูชา เข้าพรรษา มาฆบูชา ส่งเสริมการปฏิบัติธรรมแก่บรรพชิต และคฤหัสถ์ กิจกรรมวันไหว้ครู กิจกรรมวันสามเณรพบผู้ปกครอง กิจกรรมบุพการีรำลึก กิจกรรมวันพ่อและวันแม่แห่งชาติ เป็นต้น

Abstract: ABSTRACT The main objectives of this thesis are: to study the Buddhist ways of doctrinal propagation, to study the principles considered by Phrakittiyansopon in propagation of Buddhism, and to study the effective result of Phrakittiyansopon in propagation of Buddhism. However, this work was conducted with qualitative research methodology. The result of this study found that the Buddha presented his teachings with the intention of public benefits. His methods were based on four skillful teaching principles namely: (1) Sandassana: making materials clear with classification, an analysis, and reasonable description, (2) Samadapana: making listeners convinced and appreciated to be conscious of the values and importance, (3) Samuttejana: arousing listeners to get new knowledge by interesting description, and (4) Sampahamsana: creating an atmosphere of fun, cheerfulness, joyousness and delight. These skilful teaching methods of the Buddha drew attention of a man in getting great faith in moral practices and led them to live happily and peacefully in the society. Phrakittiyansopon (Buaphan Pakunadhammº), in propagation of Buddhism, he accordingly followed the five principles of Dhammakathika (one who preaches the doctrines): his instruction is regulated and gradually advanced (Anupubbikatham); it contains with reasoning or refers to causality (Pariyadassavi); it is inspired by kindness (Anudayatam paticca); it is not for worldly gain (Na amisantaro); and it dose not hurt oneself or others (Anupahacca). Collectively, he considered various kinds of techniques and skillful methods in teaching Buddhist doctrine to the devotees such as using a simple word, illustrated with historical events and current situation, and he knew an appropriate occasion to present his teachings. However, all his Dhamma instructions were come under the cornerstone of Buddhism- morality (Sila), concentration (Samadhi), wisdom (Paññâ) as well as four divine states of mind (Bhrammavihara), principles for workings. Thus, his teachings were considerable by all walks of life. For the six categories of his Sangha administrative management, administration that covered both authority and kindness in deputy khon kaen Sanghre gover now and the abbot of Srinuan Temple made the controlee monks lived in peace. Educationally, he wholeheartedly supported monks and novices in their studies both Buddhism and general educations. In the case of public facilities, he organized temple with clean environment, repaired the buildings in which to be repaired. For the social-education welfare, he had been yearly donated scholarship to the resident monks and well-studies students. He also donated his funds to build library, schools, hospitals, and help a poor and a victim. Last but not least, for the Buddhist activities, he paid much concern regard Buddhist activities. For instance, on the important days such as Vesak Day, Asalaha Day, the Buddhist Lent-beginning Day, and Magha Puja Day, Teacher Day, Meeting between Novices and Their Parents Day, Father Day and Mother Day, he would organized the Dhamma-training activities as an additional activities to both lay people and monastic members.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระมหาประมวล ฐานทตฺโต,ป.ธ. ๖, พธ.บ.(ภาษาไทย), M.A.(Ling), M.A., Ph.D.(Pali & Bud.).

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: ดร.ประยูร แสงใส ป.ธ. ๔, พ.ม., พธ.บ.(สังคมศึกษา), P.G. Dip. In Journalism., M.A. (Ed.), Ph.D. (Ed.).

Issued: 2556-09-08

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ใช้เวลา

0.032082 วินาที