การพัฒนารูปแบบการจัดการป่าผลิตเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในภาคใต้สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว

The Development of Production Forest Management Model for Improving the Quality of Life of People in the South of Lao People Democratic Republic

Name: คำกิ่งแก้ว ปัดทำมะวง

keyword: การจัดการป่าไม้

ThaSH: ป่าชุมชน

Classification :.DDC: 634.92

Abstract: การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อพัฒนารูปแบบการจัดการป่าผลิตเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในภาคใต้สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ดำเนินการวิจัยเป็น 3 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ 1 ศึกษาสภาพปัจจุบันของป่าผลิต การใช้ประโยชน์ การจัดการป่าผลิต คุณภาพชีวิต ความต้องการของประชาชนที่อยู่โดยรอบป่าผลิตและปัญหาที่เกิดขึ้นในป่าผลิต โดยใช้แบบสอบ ถามและแบบสัมภาษณ์เชิงลึก ที่ผ่านการตรวจสอบคุณภาพแล้ว กับกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 150 คน ขั้นตอนที่ 2 การพัฒนาและประเมินรูปแบบการจัดการป่าผลิตเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนเบื้องต้น ตามองค์ประกอบที่กำหนด โดยอาศัยหลักการแนวคิดทฤษฎีเกี่ยวกับรูปแบบ ซึ่งสอดคล้องกับสภาพป่าผลิต การใช้ประโยชน์ การจัดการป่าผลิต คุณภาพชีวิต ความต้องการของประชาชนและปัญหาของป่าผลิต มีการตรวจสอบความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหา (IOC) และประเมินความเหมาะสม ความเป็นไปได้ของการพัฒนารูปแบบเบื้องต้น โดยผู้เชี่ยวชาญ ขั้นตอนที่ 3 การประเมิน ปรับปรุงรูปแบบ โดยการประชุมกลุ่มสนทนา (Focus Group) ระยะที่ 1 ของผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 17 คน และประเมินความเหมาะสม ความเป็นไปได้ของการพัฒนารูปแบบ ทั้งที่เป็นลายลักษณ์อักษรและระยะที่ 2 ประชุมสัมมนา (Discussion) ตรวจความสมบูรณ์ของรูปแบบและอภิปรายเชิงประเมิน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการศึกษา พบว่า 1. สภาพปัจจุบันของป่าผลิตเป็นพื้นที่ทรัพยากรธรรมชาติมีระบบนิเวศอุดมสมบูรณ์ มีความหลากหลายทางชีวภาพ ซึ่งรัฐบาลกำหนดเพื่อสนองตอบความต้องการของการพัฒนาเศรษฐกิจ-สังคมและปรับปรุงคุณภาพชีวิตความเป็นอยู่และเพื่อแก้ไขและขจัดความยากจนของประชาชน การใช้ประโยชน์ การจัดการป่าผลิต คุณภาพชีวิตและความต้องการของประชาชนอยู่ในระดับมาก ด้านการใช้ประโยชน์มากที่สุด คือ การตัดไม้ใช้ในครอบครัวส่วนด้านการใช้ประโยชน์น้อยที่สุด คือ ด้านการเก็บหาของป่าจากป่าผลิตขายเป็นสินค้า ประชาชนให้ความสำคัญกับการจัดการป่าผลิตมากที่สุด คือ การเข้าร่วมกิจกรรมการจัดการป่าผลิต คุณภาพชีวิตประชาชนมากที่สุด คือ ด้านการเคารพและปฏิบัติภายใต้กฎหมายของบ้านเมืองและความต้องการเกี่ยวกับการจัดการป่าผลิตมากที่สุด คือ ด้านการเข้าร่วมกิจกรรมการจัดการป่าผลิต ส่วนสภาพปัญหาที่เกิดในป่าผลิตอยู่ในระดับน้อย 2. เนื้อหาสาระขององค์ประกอบทั้ง 6 ด้านของรูปแบบมีความสอดคล้องกับประสิทธิผลของการจัดการป่าผลิตเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน โดยรวมในระดับสอดคล้องมากที่สุด โดยมีความสอดคล้องมากที่สุด 5 ด้าน คือ ด้านหลักการของรูปแบบ ด้านเงื่อนไขของความสำเร็จของรูปแบบ ด้านวัตถุประสงค์ของรูปแบบ ด้านกลไกการดำเนินการของรูปแบบ ด้านวิธีการดำเนินการของรูปแบบ ส่วนด้านการประเมินผลรูปแบบ อยู่ในระดับสอดคล้อง 3. ผลการประเมินรูปแบบโดยผู้ทรงคุณวุฒิ พบว่า องค์ประกอบของรูปแบบทั้ง 6 ด้าน ด้านที่มีความเหมาะสมมากที่สุดคือ ด้านเงื่อนไขของความสำเร็จ ส่วนความเป็นไปได้ โดยภาพรวม อยู่ในระดับมาก 4. รูปแบบการจัดการป่าผลิตเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนที่มีประสิทธิผลขึ้นอยู่กับ 1) หลักการจัดการป่าผลิตอย่างยั่งยืนตามแนวทางนโยบายของพรรค-รัฐบาล หลักบูรณาการ หลักของการพัฒนาที่สอดคล้องกับสภาพปัญหา ความต้องการของชุมชนและหลักการมีส่วนร่วม 2) มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาการจัดการป่าผลิตและเพื่อปรับปรุงคุณภาพชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชน 3) กลไกการดำเนินงานการจัดการป่าผลิต 3 ระดับ คือ แขนงป่าไม้จังหวัด หน่วยงานป่าไม้อำเภอและชุมชนท้องถิ่น 4) วิธีการดำเนินการแขนงป่าไม้จังหวัดขับเคลื่อนประสานงานกับป่าไม้อำเภอดำเนินการจัดการป่าผลิตและพัฒนาหมู่บ้านอย่างยั่งยืนในพื้นที่จริงโดยการมีส่วนร่วมของประชาชน 5) การประเมินผลใช้วิธีการแบบบูรณา หลากหลายวิธีการทุกแง่ทุกมุม 6) ผู้นำ ผู้บริหารระดับจังหวัด ระดับอำเภอและคณะกรรมการหมู่บ้าน ต้องมีความตระหนัก มีจิตสำนึกเป็นเจ้าของ มีวิสัยทัศน์ที่กว้างไกล มียุทธศาสตร์ที่ชัดเจน มีการสนับสนุนงบประมาณอย่างเป็นรูปธรรม การมีส่วนร่วมของประชาชนและแบ่งปันประโยชน์ตอบแทนอย่างเหมาะ มีการประชาสัมพันธ์ รณรงค์ ให้ประชาชนทราบเกี่ยวกับการจัดการป่าผลิตอย่างยั่งยืน The purpose of the research was to develop production forest management model for improving the quality of life of people in southern Lao People Democratic Republic. The research was conducted in three phases. First, the study of the current state of production forest, forest utilization, forest management, quality of life of the people living around the forest, demand of production forest management, and problems in production forest management was conducted by using questionnaire and in-depth interviews of which quality was examined with 150 samples. Second, the development and evaluation of the model were carried out by following the assigned model components. The theoretical principles of the model suiting the current state of production forest, forest utilization, forest management, quality of life of the people living around the forest, demand of production forest management, and problems in production forest management were based and incorporated into the model development. Index of item Objective Congruence (IOC) used for assessing content validity coupled with experts’ judgment was used in evaluating the model’s suitability and possibility. Third, the model evaluation and improvement was done through focus group meetings that is 1st meeting employing 17 experts for evaluating suitability and possibility and the 2nd meeting using eight experts for evaluating the model completeness. Statistics used in data analysis were percentage, mean, and standard deviation. The research findings were as follows: 1. The current state of production forest showed a natural resource area to be full of valuable ecosystems and biodiversities. Lao PDR government has established this kind of forest to fulfill the need in developing economy and society and to improve the quality of life and well-being and poverty reduction of southern Lao people. For the utilization of the forest, the focus on forest management, quality of life and demand of people in forest management was found to be at a high level in particular. Using woods in household activities was the most practice in utilization while collecting and selling materials from the forest was less in utilization. People participation was considered to be the most important in forest management. For the quality of life, people living around the forest areas were found to give importance to abiding to laws. The need of production forest, participation in management activities is highly valued. A low level was found in the aspect of problems in production forest. 2. The model content of six components was found to accord with the effectiveness of production forest management for people quality of life at the highest level. Particularly, five components found to be at the highest level of effectiveness compatibility included the model principle, success condition, objective, operational mechanics, and operational process. The model evaluation aspect was at a moderate level. 3. Of six aspects of the model components, condition of success aspect was found to be suitable at the highest level and the possibility of the model was found to be at a high level. 4. The model for production forest management for improving the quality of life of people in southern Lao PDR depended upon the following: 1) principle of production forest sustainable management following the Party and government policy, principle integration, community need and participation principle; 2) objective of production forest sustainable management; 3) operational mechanics within 3 levels that is provincial forest branch, district forest branch, and local community; 4) operational process focusing on cooperation among provincial and district forest branches with the participation of the local people; 5) evaluation centering on integrated methods; and 6) leaders in provincial and district levels including village committee whose awareness of forest ownership, broad visionary, clear strategies, and sufficient budget support, are to be equipped and the participation of the people, fair shared-benefits among stakeholders, public relations, campaigns of production forest sustainable management are fostered.

มหาวิทยาลัยราชภัฎอุบลราชธานี. สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: อุบลราชธานี

Email: info.lib@ubru.ac.th

Name: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.เสนอ ภิรมจิตรผ่อง

Role: ประธานกรรมการที่ปรึกษา

Name: ศาสตราจารย์ ดร.สุกกงแสง ใชยะเลิด

Role: กรรมการที่ปรึกษา

Created: 2555

Modified: 2556-05-20

Issued: 2556-05-10

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

Spatial: ไทย

DegreeName: ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต

Level: ปริญญาเอก

Descipline: ยุทธศาสตร์การพัฒนาภูมิภาค

Grantor: มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี

©copyrights มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	titlepage.pdf	143.21 KB	78	2026-02-10 00:24:05
2	abstract.pdf	164.19 KB	77	2026-02-10 00:24:20
3	content.pdf	164.42 KB	53	2026-02-10 00:24:29
4	chapter 1.pdf	188.84 KB	70	2026-02-10 00:24:37
5	chapter 2.pdf	619.7 KB	121	2026-02-10 00:24:44
6	chapter 3.pdf	241.15 KB	82	2026-02-10 00:24:50
7	chapter 4.pdf	676.99 KB	62	2026-02-10 00:24:56
8	chapter 5.pdf	276.63 KB	54	2026-02-10 00:25:02
9	bibliography.pdf	195.75 KB	56	2026-02-10 00:25:08
10	appendix.pdf	2.72 MB	79	2026-02-10 00:25:15
11	biodata.pdf	145.68 KB	45	2026-02-10 00:25:29

ใช้เวลา

0.075351 วินาที