ศึกษาบทบาทของอุบาสกและอุบาสิกาต่อพระพุทธศาสนา

A Study of the Roles of Upāsakas and Uāpasikās to Buddhism

Name: พระนรุณ ฐานวีโร (กุลผาย)

keyword: บทบาทของอุบาสกและอุบาสิกา

Abstract: การศึกษาวิจัยเรื่อง “ศึกษาบทบาทของอุบาสกและอุบาสิกาต่อพระพุทธศาสนา”ผู้วิจัยได้ตั้งวัตถุประสงค์ไว้ ๓ ประการ คือ (๑) เพื่อศึกษาการอุปถัมภ์พระพุทธศาสนาด้วยปัจจัย ๔ (๒) เพื่อศึกษาการเผยแผ่พระพุทธศาสนา (๓) เพื่อศึกษาการปกป้องพระพุทธศาสนา การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงเอกสาร ซึ่งมีวิธีการที่เน้นการวิจัยตามกรอบของการศึกษาบทบาทของอุบาสกและอุบาสิกาต่อพระพุทธศาสนา ด้วยการรวบรวมข้อมูลที่เกี่ยวข้อง ศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูลพร้อมทั้งเรียบเรียงเพื่อนำเสนอผลการวิจัย ผลการวิจัยพบว่าอุบาสกและอุบาสิกาในสมัยพุทธกาลนั้นมีบทบาทในการอุปถัมภ์ บำรุงพระพุทธศาสนาเป็นอย่างดียิ่ง อุบาสกและอุบาสิกาเป็นผู้มีความเลื่อมใสศรัทธาในพระพุทธศาสนาอย่างแรงกล้า ความศรัทธาเหล่านี้เกิดขึ้นเนื่องจากได้ฟังธรรมะจากพระพุทธเจ้า จนบรรลุธรรมและขอแสดงตนเป็นพุทธบริษัท จึงให้การอุปถัมภ์พระพุทธศาสนาด้วยปัจจัย ๔ กล่าวคือ (๑) การอุปถัมภ์ด้วยภัตตาหาร (๒) การอุปถัมภ์เครื่องนุ่งห่มและจีวร (๓) การสร้างพระอาราม (๔) การอุปถัมภ์เครื่องอุปโภคและเภสัช อุบาสกและอุบาสิกาในสมัยพุทธกาลนอกจากจะมีบทบาทในด้านการอุปถัมภ์พระพุทธศาสนาด้วยปัจจัย ๔ แล้ว ยังมีบทบาทในการเผยแผ่หลักธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้า จะเห็นได้ว่าหลายท่านมีความสามารถในด้านการแสดงธรรม ซึ่งได้สนทนาธรรมแก่พุทธบริษัท มิตรสหาย นักบวชปริพาชกอัญเดียรถีย์และบุคคลทั่วไป อุบาสกและอุบาสิกาหลายท่านบรรลุเป็นพระอริยบุคคล การดำรงชีวิตของท่านถือว่าเป็นการปฏิบัติตนที่เป็นแบบอย่างแก่บุคคลทั่วไป บางท่านมีบทบาทในการชักจูงผู้อื่นให้หันเข้ามานับถือพระพุทธศาสนา อุบาสกอุบาสิกามีบทบาทสำคัญยิ่งต่อการปกป้องคุ้มครองพระพุทธศาสนา โดยมีส่วนในการบัญญัติสิกขาบทซึ่งเป็นพระวินัยของสงฆ์ เพราะพบภิกษุประพฤติตนไม่เหมาะสม ด้วยความเคารพศรัทธาจึงไม่กล้าที่จะตักเตียน แต่ได้นำเรื่องดังกล่าวไปกราบทูลให้พระพุทธเจ้าได้ทรงทราบ พระพุทธองค์จึงให้มีการประชุมสงฆ์เพื่อไต่สวนภิกษุรูปนั้น เมื่อได้ทราบความจริงแล้วจึงได้ชี้โทษแห่งความผิดนั้นและทรงบัญญัติเป็นพระวินัยขึ้นมา มีอุบาสกและอุบาสิกาหลายท่านต้องการที่จะถวายปัจจัย ๔ แด่ภิกษุสงฆ์ ภิกษุหลายท่านไม่กล้ารับประเคนเพราะว่าพระพุทธเจ้ายังไม่ได้มีพระบัญญัติให้รับของสิ่งนี้จากอุบาสกและอุบาสิกาได้ จึงกราบทูลให้พระพุทธเจ้าทรงทราบและให้มีพุทธานุญาตให้รับจากอุบาสกและอุบาสิกาได้ นอกจากนี้ยังมีส่วนในการชำระเพื่อระงับอธิกรณ์ที่เกิดขึ้นในพระพุทธศาสนา จะเห็นได้ว่าอุบาสกและอุบาสิกาในสมัยพุทธกาลมีบทบาทสำคัญเป็นอย่างยิ่งต่อการดำรงมั่นแห่งพระพุทธศาสนา อุบาสกและอุบาสิกาได้ให้ความอุปถัมภ์ด้วยปัจจัย ๔ เผยแผ่คำสอนของพระพุทธเจ้าและการปกป้องคุ้มครองพระพุทธศาสนา จึงทำให้พระพุทธศาสนาเจริญก้าวหน้าทุกยุคทุกสมัยจนกระทั่งปัจจุบันนี้

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระครูประวิตรวรานุยุต

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: พระมหาดวงจันทร์ คุตฺตสีโล

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: พิสิฏฐ์ โคตรสุโพธิ์

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2554

Modified: 2555-08-04

Issued: 2555-08-04

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	1582554.pdf	1.35 MB	106	2025-11-23 22:16:29

ใช้เวลา

0.029045 วินาที