การศึกษาบทบาทในการทำนุบำรุงพระพุทธศาสนาของพระเจ้า ปเสนทิโกศล

A STUDY OF KING PASENDIKOSALA IN FOSTERING BUDDHISM

Name: พระวิเชียรบุรี สติสมฺปนฺโน (ขวัญโพก)

keyword: บทบาทการทำนุบำรุง

Abstract: วิทยานิพนธ์เรื่องนี้มีวัตถุประสงค์ ๓ ประการ คือ ๑) เพื่อศึกษาพระราชประวัติของพระเจ้าปเสนทิโกศลที่ปรากฎในคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท ๒) เพื่อศึกษาบทบาทในการทำนุบำรุงพระพุทธศาสนาของพระเจ้าปเสนทิโกศล ๓) เพื่อศึกษาพระราชจริยาวัตรของพระเจ้าปเสนทิโกศลที่นำมาประยุกต์ใช้ในสังคมปัจจุบัน งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เน้นศึกษาค้นคว้าจากเอกสาร โดยสำรวจข้อมูลชั้นปฐมภูมิจากพระไตรปิฎก อรรถกถา ข้อมูลชั้นทุติยภูมิจากตำราวิชาการ เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ผลจากการศึกษาวิจัยพบว่า พระเจ้าปเสนทิโกศล อดีตชาติเคยเกิดเป็นมานพชื่อว่า สุทธมานพ ได้ถวายบัวและเอาผ้ากั้นแสงแดดถวายเป็นพุทธบูชา ในสมัยของพระโกนาคมนะสัมมาสัมพุทธเจ้า พร้อมทั้งตั้งความปรารถนาอยากเป็นพระพุทธเจ้า พระโกนาคมนะทรงพยากรณ์ว่าจะเป็นพระพุทธเจ้า พระนามว่า พระธรรมราชาสัมมาสัมพุทธเจ้า เมื่อภัทรกัปนี้ล่วงไปแล้ว พระเจ้าปเสนทิโกศลนั้น เดิมนับถือศาสนาพราหมณ์และลัทธิท้องถิ่นที่นิยมกันในสมัยนั้น ต่อมาได้หันมานับถือพระพุทธศาสนา ถือเอาพระรัตนตรัยเป็นที่พึ่งตลอดชีวิต เป็นกษัตริย์ที่มีพระชนมายุเท่ากับพระพุทธเจ้า ทรงเป็นพระญาติกับพระพุทธเจ้า และทรงเป็นกษัตริย์ที่มีเคารพ กตัญญูในพระพุทธเจ้าเป็นอย่างยิ่ง สำหรับบทบาทในการทำนุบำรุงพระพุทธศาสนานั้น พระเจ้าปเสนทิโกศลทรงสนพระทัยในการอุปถัมภ์บำรุงด้วยปัจจัยไทยธรรม แด่พระพุทธเจ้าพร้อมทั้งพุทธสาวกและสาวิกา ทรงเป็นแบบอย่างแก่ประชาชนในแว่นแคว้นด้านการถวายอามิสทาน การสร้างกุฎีเสนาสนะ และพระเจ้าปเสนทิโกศลเมื่อเสร็จจากพระราชกรณียกิจจะเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้าเพื่อสนทนธรรม จึงทำให้เกิดพระสูตรเกี่ยวข้องกับพระเจ้าปเสนทิโกศลมากมายที่ปรากฏใน โกสลสังยุต พระเจ้า ปเสนทิโกศลมีส่วนทำให้เกิดการบัญญัติพระวินัยในพระพุทธศาสนาเป็นจำนวนมาก พระเจ้าปเสนทิโกศลทรงมีพระราชจริยาวัตรที่งดงามหลายด้าน โดยนำหลักพุทธธรรมในพระพุทธศาสนาไปประพฤติปฏิบัติ ในฐานะผู้นำและผู้บริหารประเทศ ทรงใช้หลักทศพิธราชธรรม ในการปกครองแคว้นโกศลและกาสี ในฐานะผู้ครองเรือนทรงใช้หลักฆราวาสธรรม สมชีวิธรรม ในด้านของสรีระพระเจ้าปเสนทิโกศล ทรงใช้พุทธวิธีในการลดความอ้วน ทำให้พระวรกายนั้นไม่อึดอัด และจากมหาสุบิน ๑๖ ประการของพระเจ้าปเสนทิโกศล จึงทำให้เกิดพุทธทำนายโลกที่จะเกิดขึ้นในปัจจุบัน จึงกล่าวได้ว่าพระเจ้าปเสนทิโกศลนั้นมีพระราชจริยาวัตรที่งดงาม และมีพระคุณอย่างยิ่งกับมนุษย์ในปัจจุบัน กล่าวโดยสรุป อุบาสกอุบาสิกา ควรศึกษาบทบาทและพระราชจริยาวัตรในด้านต่างๆ ของพระเจ้าปเสนทิโกศลมาประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์และมีคุณค่าทั้งต่อตนเอง ครอบครัว องค์กรหรือหน่วยงาน และประเทศชาติ โดยเฉพาะอย่างยิ่งพึงศึกษาหลักธรรมคำสอนแล้วน้อมมาช่วยเผยแผ่พระพุทธศาสนาให้รุ่งเรืองสืบต่อไปชั่วนิรันดร์

Abstract: The objectives of this thesis were : 1) to study the biography of King Pasendikosala that appears in the scriptures of Theravada Buddhism, 2) to study role of King Pasendikosala on maintaining Buddhism and 3) to study King Pasenadikosala’ s activities applied in the today's society. This research was a qualitative research focusing on studying documents by surveying the primary level data from Canon and commentaries and the secondary level data from academic textbooks, documents and related researches. The results of this study were found that in previous life, the King Pasendikosala was born to be Suttha Manapa. He gave a lotus and the sun blocking fabric to the Buddha in the Gohna kamana period and had a desire to be the Buddha. The Gohna kamana Buddha had predicted that he became Thamma Rajha Buddha. When the Pataragaba passed, the King Pasendikosala was Brahmin, respected the local religious culture and later respected Buddhism. He worshiped the Triple Gem for life forever. He had age as same as the Buddha, and he was relatives with the Buddha. He was extremely grateful to the Buddha. For its role on maintaining the Buddhism, King Pasendikosala was interested in the sponsoring by the requisites to the Buddha. He is a model for people in giving Amisadana, building the Monk’s cell. When he performed his duties perfectly, he communicated with the Dhamma. As a result, it made many Suttas concerning King Pasendikosala in Kosala Samyut. He involved in providing Vinaya in Buddhism. The King Pasendikosala had many good activities, and he performed according to Ethic principles in Buddhism. As the leader of the country; he used the ten Rajadhammas in governing Kosala and Kasi. As the householder; he used Gharavasa-Dhamma , Samajividharma. In the body, King Pasendikasala used the Buddhist way to lose weight, that his body is uncomfortable. In the 16 things of King Pasendikosala’s dream, it could predict that the world is going to happen in the present. The King Pasendikasala have a beautiful activities and in particular benefactors to human life today. For conclusion, Upasaka and Upasika should study the roles and the activities in various fields of the King Pasendikosala in order to apply benefits and values for themselves, their families, organizations and nation. Especially, should study the Dharma teachings and propagate Buddhism to flourish forever.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: กรุงเทพมหานคร

Email: library@mcu.ac.th

Name: พระราชวชิรเมธี

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: อานนท์ เมธีวรฉัตร

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Name: รุ่งอรุณ อบเชย

Role: อาจารย์ที่ปรึกษา

Created: 2554

Modified: 2555-07-24

Issued: 2555-07-24

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

tha

DegreeName: พุทธศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สาขาวิชาพระพุทธศาสนา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

©copyrights มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	442554.pdf	1.73 MB	67	2024-12-21 01:36:05

ใช้เวลา

0.060898 วินาที