การสร้างความหมายภูมิลักษณ์ท้องถิ่นผ่านนิทานพื้นบ้านเรื่องตาม่องล่าย

Meaning of land formation in Ta Mong Lai folktale

Name: ดนัย วินัยรัตน์

keyword: ตำนานพื้นบ้าน

ThaSH: นิทานพื้นเมือง -- ไทย -- ประจวบคีรีขันธ์

; ตาม่องล่าย

; ภูมิลักษณ์

Abstract: วิทยานิพนธ์ฉบับนี้ เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ ที่ศึกษาการสร้างความหมายภูมิลักษณ์ท้องถิ่นผ่านนิทานพื้นบ้านเรื่อง ตาม่องล่าย โดยให้ความสำคัญกับความหมายที่อยู่ข้างในเนื้อนิทานทำการเปรียบเทียบสำนวนต่างๆ และศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างนิทานกับภูมิลักษณ์ท้องถิ่น รวมถึงการศึกษาการสร้างความหมายภูมิลักษณ์ท้องถิ่นในนิทานพื้นบ้านเรื่องนี้ ด้วยแนวคิดเกี่ยวกับนิทานพื้นบ้านศึกษา แนวคิดเกี่ยวกับภูมิลักษณ์ และทฤษฎีโครงสร้างนิยม ผลการวิจัย พบว่า นิทานเรื่องนี้เป็นนิทานพื้นบ้านที่มีความเป็นสากล มีลักษณะเป็นนิทานชีวิต นิทานประจำถิ่น และนิทานอธิบายเหตุ ที่เน้นอนุภาคเกี่ยวกับการเกิดภูมิลักษณ์ท้องถิ่นถ่ายทอดด้วยมุขปาฐะสืบทอดกันมานาน โดยเชื่อว่าถูกแต่งขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 5 ในพื้นที่บริเวณอ่าวประจวบคีรีขันธ์ แล้วแพร่กระจายไปยังพื้นที่อื่น ทำให้เกิดสำนวนต่างๆ มากมาย ที่มีรายละเอียดเฉพาะถิ่นบนโครงเรื่องเดียวกัน บ่งบอกถึงของความเป็นพวกพ้องเดียวกันตามแนวคิดแบบโครงสร้างนิยม และแสดงถึงการ “คิดได้ คิดเป็น” ของทั้งผู้แต่งและผู้เล่านิทานที่พยายามอธิบายการเกิดขึ้นของภูมิลักษณ์ด้วยชุดคำอธิบายที่เกินจริงได้อย่างชาญฉลาด โดยให้ความหมายกับรูปร่างรูปทรงของภูมิลักษณ์เป็นสำคัญ และแสดงนัยของความสัมพันธ์ระหว่างภูมิลักษณ์ท้องถิ่น กับ เส้นทางเดินเรือในอดีต แหล่งประมงพื้นบ้าน และการตั้งชุมชน เป็นสำคัญ

Abstract: This thesis, the Meaning of Land Formation in the Ta Mong Lai Folktale, focuses on hidden meaning in the tale. Various methods were used for collecting and analyzing the data. The study compared the different local versions of the tale, meaning attributed to the geographical features and the actual relation between the folktale and landforms. The research shows that Ta Mong Lai is a tale that was written by an unknown cultural ancestor. This tale is a Novella, Sage and Explanatory tale that focuses on its motifs of land formation and ends with traditional lifestyle teaching. It is believed that the tale was first written during the reign of king Rama 5th, originated in the area of Prachuabkirikhan coast and took time to distribute nationwide. Many versions of the tale were created with various details but kept the same structure, which shows unity of groups of people who tell this story around the upper area of the Gulf of Thailand. The tale writer combined geographical knowledge and beauty of local culture into an outstanding folktale to describe the land formation by using an unreal explanation. Most landforms which are motifs in the tale were given meaning by their appearances and shapes, while landform relationships to seatrade routes, local fishery sites and fishing community settlements are not specified in the tale, local knowledge of these relationships gives great significant meaning to the tale. Finally, the researcher found that the Ta Mong Lai folktale is a heritage which is value in cultural study and conservation and the local population should keep on telling this tale for a long to come.

มหาวิทยาลัยมหิดล

Address: นครปฐม

Email: liwww@mahidol.ac.th

Name: โสฬส ศิริไสย์

Role: ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์

Created: 2551

Modified: 2564-01-11

Issued: 2552-03-27

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

CallNumber: วพ ด123ก 2551

tha

Spatial: ประจวบคีรีขันธ์

DegreeName: ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: วัฒนธรรมศึกษา

Grantor: มหาวิทยาลัยมหิดล

©copyrights มหาวิทยาลัยมหิดล

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	4636678.pdf	20.15 MB	822	2026-01-20 19:17:21

ใช้เวลา

0.44865 วินาที