การศึกษาทางเศรษฐกิจและสังคมของสมาชิกสหกรณ์การเกษตรที่เข้าร่วมโครงการสระเก็บน้ำขนาดเล็กเพื่อการเกษตรผสมผสานศึกษาเฉพาะกรณีจังหวัดบุรีรัมย์

Social nad Economic status of Agricultural Co-operative Members Participating in Small Reservoir Project for Mixed Farming : A Case study of Buriram Province

Name: ปาจรีย์ นินนานนท์

ThaSH: เกษตรกรรมแบบผสมผสาน -- วิจัย

Classification :.DDC: 630

keyword: วิทยานิพนธ์มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์

ThaSH: โครงการสระเก็บน้ำ -- วิจัย

ThaSH: เกษตรกร -- บุรีรัมย์ -- วิจัย

ThaSH: สมาชิกสหกรณ์การเกษตร -- แง่เศรษฐกิจ -- บุรีรัมย์

ThaSH: สมาชิกสหกรณ์การเกษตร -- แง่สังคม -- บุรีรัมย์

Abstract: การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาสภาพทางเศรษฐกิจและสังคมของสมาชิกสหกรณ์การเกษตรที่เข้าร่วมโครงการสระเก็บน้ำขนาดเล็กเพื่อการเกษตรผสมผสานในจังหวัดบุรีรัมย์และปัญหาอุปสรรคของสมชิกสหกรณ์ที่เข้าร่วมโครงการ ผู้วิจัยศึกษาประชากรและกลุ่มตัวอย่างที่ศึกษาเป็นสมาชิกสหกรณ์การเกษตรใน 20 อำเภอ และ 2 กิ่งอำเภอ ของจังหวัดบุรีรัมย์จำนวนประชากร 1,401 คน จำนวนกลุ่มตัวอย่าง 312 คน เก็บข้อมูลทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ข้อมูลเชิงปริมาณใช้แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าไคสแควร์ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์แบบเจาะลึก การสนทนากลุ่ม และการสังเกต วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์จากเนื้อหาของข้อมูลเพื่อบรรยายสรุปเชื่อมโยงความสัมพันธ์ในประเด็นของข้อมูลเชิงคุณภาพและปริมาณผลการวิจัยพบว่า สมาชิกสหกรณ์การเกษตรที่เข้าร่วมโครงการส่วนใหญ่เป็นเพศชาย มีอายุเฉลี่ย 50 ปี ระดับการศึกษาส่วนใหญ่จบชั้นประถมศึกษา จำนวนสมาชิกในครัวเรือยและสมาชิกที่ดำเนินการทางการเกษตรเฉลี่ย 3 คน มีพื้นที่ถือครองทางการเกษตร โดยเฉลี่ย 16.77 ไร่ และมีพื้นที่ทำการเกษตรเฉลี่ย 15.89 ไร่ การบริหารจัดการพื้นที่ก่อนมีโครงการ ส่วนใหญ่ประกอบกิจกรรมการเกษตรโดยตรงทำกิจกรรม 2 อย่าง และหลังมีโครงการมีการประกอบกิจกรรม 3 อย่าง การใช้แรงงานในการทำการเกษตรใช้แรงงานในครัวเรือนและจ้างแรงงานบางส่วน การศึกษาทางด้านเศรษฐกิจของสมาชิกสหกรณ์การเกษตรที่เข้าร่วมโครงการมีการถือครองที่ดินของสมาชิกสหกรณ์การเกษตรส่วนใหญ่มีพื้นที่ถือครอง 11-20 ไร่ รายได้จากการปลูกพื้ช เลี้ยงสัตว์และทำประมงของสมาชิกสหกรณ์การเกษตร ส่วนใหญ่มีรายได้ต่อปี 30,000-60,000 บาท และมีรายได้เฉลี่ย 67,609.37 บาท รายจ่ายจากการปลูกพืช เลี้ยงสัตว์และทำประมง ของสมาชิกสหกรณ์การเกษตร ส่วนใหญ่มีรายจ่ายต่อปีอยู่ระหว่าง 20,000-40,000 บาท และมีรายจ่ายเฉลี่ย 40,385.42 บาท ภาวะหนี้สินและการออมสมาชิกสหกรณืการเกษตรส่วนใหญ่มีภาระจากการเป็นหนี้สินจากการทำการเษตรลดลง และมีการออมเงินฝากกับสหกรณ์และสถาบันการเงิน จำนวน 218 คน คิดเป็นร้อยละ 69.87 การศึกษาทางด้านสังคมของสมาชิกสหกรณ์การเกษตรที่เข้าร่วมโครงการส่วนใหญ่มีการแลกเปลี่ยนแรงงานในครัวเรือนกับญาติพี่น้อง มีปฏิสัมพันธ์ด้านแรงงานเกษตรและมีความสัมพันธ์ที่ดีโดยการถามทุกข์ สุข ระหว่างคนในครัวเรือนมีการถามอย่างบ่อยๆสม่ำเสมอ การมีความสามัคคีร่วมมือร่วมใจกันในกลุ่มสมาชิกสหกรณ์เพื่อทำกิจกรรมในชุมชนและสหกรณ์ส่วนใหญ่มีการรวมกลุ่มระดับครอบครัวและรวมตัวในระดับกลุ่มเพื่อสร้างพลังความคิด มีการติดต่อกับเจ้าหน้าที่ส่งเสริมสหกรณ์หรือเจ้าหน้าที่เกษตรเพื่อปรึกษาหารือเกี่ยวกับการประกอบการดกษตรในช่วง 3 เดือนที่ผ่านมา 1-2 ครั้ง การรวมกลุ่มเพื่อทำกิจกรรมร่วมกันระหว่างสมาชิกส่วนใหญ่มีการร่วมระดมความรู้ความคิดแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นและมีการรวมตัวกันขายผลผลิตที่ได้จาโครงการการเป็นสมาชิกกลุ่มทางสังคมส่วนใหญ่เป็นสมาชิกของกลุ่ม 2 กลุ่ม การศึกษาความสัมพันธ์ด้านเศรษฐกิจและสังคมของสมาชิกสหกรณ์การเกษตรที่เข้าร่วมโครงการ โดยได้ศึกษาปัจจัยทางเศรษฐกิจ ได้แก่ การถือครองที่ดิน รายได้-รายจ่าย ภาวะหนี้สินว่ามีความสัมพันธ์กันหรือไม่กับปัจจัยทางสังคมซึ่งได้แก่ การแลกเปลื่ยนแรงงาน การมีความสามัคคีร่วมมือร่วมใจกันในกลุ่ม การเป็นสมาชิกกลุ่มทางสังคมของสมาชิกสหกรณ์ การรวมกลุ่มเพื่อทำกิจกรรมร่วมกัน พบว่าการเป็นกลุ่มทางสังคมของสมาชิกสหกรณ์มีความสัมพันธ์ต่อการถือครองที่ดินส่วนปัจจัยด้านอื่นไม่มีความสัมพันธ์กัน การศึกษาปัญหาอุปสรรคทางเศรษฐกิจและสังคมของสมาชิกสหกรณ์ที่เข้าโครงการสรุปได้ดังนี้ ปัญหาทางเศรษฐกิจ 1. การใช้ประโยชน์จากที่ดินของสมาชิกสหกรณ์ มีการใช้ประโยชน์จากที่ดินไม่เกิดประโยชน์สูงสุด เนื่องจากในปีการผลิตหนึ่งๆสมาชิกได้ใช้ประโยชน์จากที่ดินเพียงเพื่อการปลูกข้าวนาปีเท่านั้น 2. หนี้สินของสมาชิกสหกรณ์มีปัญหาด้านหนี้สินหลายทาง ทั้งหนี้สินในระบบและนอกระบบ โดยมีมูลเหตุแห่งปัญญาคือ เกษตรกรกู้ยืมเงินจากสถาบันการเงินหลายสถาบัน แต่ไม่ได้นำไปใช้ให้เกิดตามวัตถุประสงค์ในการขอกู้ จึงทำให้เงินที่กู้มาไม่ได้ก่อให้เกิดรายได้แก่สมาชิก เมื่อครบกำหนดชำระคืนจึงไม่สามารถชำระได้ ต้องไปยืมเงินจากแหล่งเงินกู้แหล่งใหม่ ทำให้เกิดปัญหาหนี้สินพอกพูน 3. การอพยบแรงงานของสมาชิกสหกรณ์การเกษตรมีการอพยบแรงงาน เพื่อหาอาชีพดสริมหลังเสร็จสิ้นฤดูกาลเก็บเกี่ยว เพราะในท้องที่ไม่มีกิจกรรมที่ก่อให้เกิดรายได้เสริมแก่สมาชิก ทำให้สมาชิกต้องอพยบแรงงานไปประกอบอาชีพยังต่างถิ่น ปัญหาทางสังคม 1. การมีส่วนร่วมในการร่วมกันคิดร่วมกันทำ ของสมาชิกสหกรณ์การเกษตรยังขาดความตระหนักและให้ความสำคัญกับการกำหนดตำแหน่งและบทบาทหน้าที่ของผู้นำชุมชนหรือผู้นำองค์กร และขาดการรวมตัวกันในระดับกลุ่มเพื่อสร้างพลังความคิดในการแก้ปัญหาของชุมชนร่วมกัน 2. การรวมกลุ่มเพื่อทำกิจกรรมร่วมกันของสมาชิกสหกรณ์การเกษตรยังขาดการรวมตัวกัน (รวมซื้อ-รวมขาย) เพื่อจำหน่ายผลิตผลทางเกษตรและผลิตผลจากการประมง ทำให้ไม่มีอำนาจในการต่อรองกับพ่อค้าคนกลาง ตลอดทั้งการรวมกลุ่มกันเพื่อแก้ปัญหาการพนัน สิ่งเสพติด โจรผู้ร้าย และการให้ความสำคัญในประเพณีท้องถิ่นที่น้อยลง ยังขาดการรวมกลุ่มกันเพื่อแก้ปัญหาต่างๆเหล่านี้

มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์. ศูนย์วิทยบริการ.

Address: บุรีรัมย์

Name: หาญชัย อัมภาผล

Role: ประธานกรรมการ

Name: ปัญญา เจริญพจน์

Role: กรรมการ

Name: พัชรินทร์ ศิริอัมพันธ์กุล

Role: กรรมการ

Name: ณรงค์ฤทธิ์ อ่อนซ้าย

Role: กรรมการ

Name: สมเกียรติ ศรีปัดถา

Role: กรรมการ

Created: 2549-04-15

Modified: 2554-01-13

Issued: 2552-07-17

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

วพ 630 ป542ก 2549

tha

DegreeName: ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: สังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนา

Grantor: มหาวิทยาลัยราชภัฎบุรีรัมย์

©copyrights มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	mart4904pn_titlepage.pdf	93.32 KB	43	2024-07-01 15:46:57
2	mart4904pn_abstract.pdf	293.16 KB	60	2021-04-05 11:15:09
3	mart4904pn_acknowledgemen.pdf	61.42 KB	22	2024-07-01 15:49:55
4	mart4904pn_content.pdf	246.1 KB	35	2024-07-01 15:50:19
5	mart4904pn_chapter1.pdf	461.04 KB	41	2024-07-01 15:50:46
6	mart4904pn_chapter2.pdf	1.38 MB	77	2024-07-01 15:51:52
7	mart4904pn_chapter3.pdf	280.24 KB	30	2024-01-20 16:57:18
8	mart4904pn_chapter4.pdf	1.16 MB	45	2021-02-09 10:17:43
9	mart4904pn_chapter5.pdf	493.48 KB	24	2019-05-07 15:12:02
10	mart4904pn_bibliography.pdf	161.36 KB	23	2019-04-06 13:11:36
11	mart4904pn_appendix.pdf	587.83 KB	31	2025-01-13 15:37:40
12	mart4904pn_biodata.pdf	64.97 KB	26	2019-04-06 13:12:37

ใช้เวลา

0.075008 วินาที