การศึกษาการปฏิบัติหน้าที่ตามพระวินัยของพระอุปัชฌาย์ ตามทัศนะของสัทธิวิหาริก จังหวัดนครราชสีมา

A Study of Buddhist Preceptors’ Practices Regarding to Buddhist Principles as Perceived by Saddhiviharikas in Nakhon Ratchasima

Name: พระมหาพงษ์เชฏฐ์ ธีรวํโส ไกรจันทร์

keyword: ศาสนา

ThaSH: สงฆ์- -การปกครอง

Classification :.DDC: 294.366

ThaSH: สงฆ์- -วินัย

Abstract: การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและเปรียบเทียบการปฏิบัติหน้าที่ตามพระวินัยของพระอุปัชฌาย์ ตามทัศนะของสัทธิวิหาริก จังหวัดนครราชสีมา 4 ด้าน คือ ด้านการจัดการศึกษา ด้านการสงเคราะห์ ด้านการปกครอง และด้านการพยาบาล โดยจำแนกตามสถานภาพ วุฒิการศึกษาทางธรรม และระยะเวลาในการดำรงสมณเพศ กลุ่มตัวอย่าง คือ สัทธิวิหาริก ในจังหวัดนครราชสีมา ปีการศึกษา 2546 จำนวน 375 รูป จำแนกเป็นพระภิกษุ จำนวน 260 รูป คิดเป็นร้อยละ 2 ของประชากรทั้งหมด และสามเณร จำนวน 115 รูป คิดเป็นร้อยละ 5 ของประชากรทั้งหมด ซึ่งได้มาโดยการสุ่มแบบหลายขั้นตอน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่า t (t-test) ผลการวิจัยพบว่า 1. การปฏิบัติหน้าที่ตามพระวินัยของพระอุปัชฌาย์ ตามทัศนะของสัทธิวิหาริก จังหวัดนครราชสีมา โดยรวมทุกด้านอยู่ในระดับปานกลาง ด้านที่มีค่าเฉลี่ยอยู่ในอันดับสูงที่สุด ได้แก่ ด้านการปกครอง ส่วนด้านการจัดการศึกษาอยู่ในอันดับสุดท้าย เมื่อพิจารณาเป็น รายข้อพบว่า การปฏิบัติหน้าที่ตามพระวินัยของพระอุปัชฌาย์ ด้านการปกครอง อยู่ในระดับมาก 12 ข้อ ระดับปานกลาง 3 ข้อ โดยการดูแลให้มีการทำวัตรสวดมนต์ เช้า-เย็น อยู่ในอันดับสูงที่สุด รองลงมาคือ ควบคุมให้ปฏิบัติตามระเบียบของวัด ส่วนการจัดให้มีวาระทำอุปัฏฐากพระอุปัชฌาย์อาจารย์ อยู่ในอันดับสุดท้าย ด้านการพยาบาล อยู่ในระดับมาก 1 ข้อ ระดับปานกลาง 8 ข้อ โดยการจัดหายารักษาโรคให้ เมื่ออาพาธ อยู่ในอันดับสูงที่สุด รองลงมาคือ เป็นธุระนำส่งโรงพยาบาล เมื่ออาพาธ ส่วนการแนะนำให้ไปตรวจสุขภาพร่างกาย อยู่ในอันดับสุดท้าย ด้านการสงเคราะห์ อยู่ในระดับมาก 3 ข้อ ระดับปานกลาง 9 ข้อ โดย การให้พักอาศัยอยู่ในที่อันเหมาะสมและมีความปลอดภัย อยู่ในอันดับสูงที่สุด รองลงมาคือ ให้คำปรึกษาในเรื่องธรรมะ ส่วนการจัดหาแหล่งทุนเพื่อเป็นค่าใช้จ่ายในการเรียนให้อยู่ในอันดับสุดท้าย ด้านการจัดการศึกษา อยู่ในระดับมาก 6 ข้อ ระดับปานกลาง 7 ข้อ และระดับน้อย 1 ข้อ โดยการส่งเสริมสนับสนุนให้เรียนนักธรรม อยู่ในอันดับสูงที่สุด รองลงมา คือ ฝึกอบรมและสอนกิริยามารยาทที่ดีให้ ส่วนการสอนบาลีด้วยตนเอง อยู่ในอันดับสุดท้าย 2. การเปรียบเทียบการปฏิบัติหน้าที่ตามพระวินัยของพระอุปัชฌาย์ ตามทัศนะของสัทธิวิหาริก จังหวัดนครราชสีมา ที่มีสถานภาพ ทั้งที่เป็นพระภิกษุและสามเณร พบว่า โดยรวมและรายด้าน แตกต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 เมื่อพิจารณาเป็นรายข้อพบว่า แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 จำนวน 6 ข้อ ได้แก่ การสอนนักธรรมด้วยตนเอง ส่งเสริมสนับสนุนให้เรียนบาลี ส่งเสริมสนับสนุนให้ศึกษาต่อในระดับมหาวิทยาลัยสงฆ์ จัดหาแหล่งทุนเพื่อเป็นค่าใช้จ่ายในการเรียนให้ ไต่ถามทุกข์สุขเมื่อยามเจอกัน และการลงโทษตามสมควร เมื่อทำผิด 3. การเปรียบเทียบการปฏิบัติหน้าที่ตามพระวินัยของพระอุปัชฌาย์ ตามทัศนะของสัทธิวิหาริก จังหวัดนครราชสีมา ที่มีวุฒิการศึกษาทางธรรมต่ำกว่านักธรรมเอก และ นักธรรมเอก พบว่า โดยรวมและรายด้าน แตกต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 เมื่อพิจารณาเป็นรายข้อ พบว่า แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 จำนวน 2 ข้อ ได้แก่ การแนะนำและบอกวิธีการศึกษาค้นคว้าพระไตรปิฎก และการส่งเสริมสนับสนุนให้ศึกษาวิชาการอื่น ๆ 4. การเปรียบเทียบการปฏิบัติหน้าที่ตามพระวินัยของพระอุปัชฌาย์ ตามทัศนะของสัทธิวิหาริก จังหวัดนครราชสีมา ที่มีระยะเวลาในการดำรงสมณเพศ 1-5 ปี และมากกว่า 5 ปี โดยรวมและรายด้าน แตกต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 เมื่อพิจารณาเป็นรายข้อ พบว่า แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 จำนวน 2 ข้อ ได้แก่ การแนะนำและบอกวิธีการศึกษาค้นคว้าพระไตรปิฎก และการส่งเสริมสนับสนุนให้ศึกษา วิชาการอื่น ๆ The research aimed at studying and comparing the Buddhist preceptors’ practices regarding to Buddhist principles as perceived by Saddhiviharikas, in Nakhon Ratchasima, within four aspects. They were the aspects of educational management, supporting, ruling, and health treatment. Individual status, Dhamma educational qualification, and the length of sustaining mongthood were focused. The sample group of the research was 375 Saddhiviharikas in Nakhon Ratchasima in the year 2003. They were 260 monks (2% of the total population) and 115 novices (5% of the total population) multi - stage randoml sampling. The research instrument employed were percentage, mean, standard deviation, and t-test in the data analysis. The research results were found that :- 1. When generally considered, the Buddhist preceptors’ practices regarding to Buddhist principles as perceived by Saddhiviharikas in Nakhon Ratchasima were at the high level. The aspect that showed the highest mean was the ruling aspect where as the aspect of educational management showed the lowest mean. When specifically considered, regarding to the ruling aspect, the Buddhist preceptors’ roles regarding to Buddhist principles showed the high level within twelve items and the average level within three items. The item relating to morning and evening chanting was the highest. The second highest one was the temple rule and regulation monitoring. The lowest one was the providing opportunities for attending the preceptors. Regarding to the health treatment aspect, one item showed the high level whereas eight items showed the average level. Providing medicines was the highest item and the second highest was the sick being sent to hospitals. The lowest one was the suggestion of health and physical check up. Regarding to the aspect of supporting, three items were at the high level whereas nine items were at the average level. Providing safe and suitable residence was the highest and the second highest was giving advice on Dhamma. The lowest one was searching fund for educational support. Regarding to the aspect of educational management, six items were at the highest level; seven items were at the average level; one item was at the low level. Encouraging Dhamma study was the highest whereas the second highest was good manner training. Teaching Pali by the preceptors themselves was the lowest. 2. Regarding to the individual status, the comparison of the Buddhist preceptors’ practies regarding to Buddhist principles as perceived by Saddhiviharikas in Nakhon Ratchasima showed that there was no statistically significant difference at the .05 level, when generally and specifically considered. However, when specifically considered, six items showed statistically significant difference at the .05 level. They were teaching Pali by the preceptors themselves, encouraging Dhamma study, encouraging to further study at the university level, searching fund for educational support, socializing, and proper punishment.3. Regarding to the educational qualification, the comparison of the Buddhist preceptors’ roles regarding to Buddhist principles as perceived by Saddhiviharikas in Nakhon Ratchasima whose education was lower than Dhamma -study in grade 3 and whose education was Dhamma-study in grade 3, there was no statistically significant difference at the .05 level, when generally and specifically considered. When specifically considered, two items showed statistically significant difference at the .05 level. They were the items relating to the advice and suggestion in Tripidaka study and encouraging to other academic studies. 4. Regarding to the length of sustaining mangthood, the comparison of the Buddhist preceptors’ practices regarding to Buddhist principles as perceived by Saddhiviharikas in Nakhon Ratchasima, preceptors with 1-5 years or more of being mangthood showed no statistically significant difference at the .05 level, when generally and specifically considered. When specifically considered, two items showed statistically significant difference at the .05 level. They were the items relating to the advice and suggestion in Tripidaka study and encouraging to other academic studies.

สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ

Address: มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา

Email: library@nrru.ac.th

Name: สมบูรณ์ ตันยะ

Role: ประธานกรรมการ

Name: สมพงษ์ สิงหะพล

Role: กรรมการ

Name: ประมวล ตันยะ

Role: กรรมการ

Created: 2547

Modified: 2549-10-02

Issued: 2549-09-25

วิทยานิพนธ์/Thesis

application/pdf

ISBN: 9743162836

CallNumber: 294.366

tha

DegreeName: ครุศาสตรมหาบัณฑิต

Level: ปริญญาโท

Descipline: บริหารการศึกษา

Grantor: มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา

©copyrights มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา

ลำดับที่.	ชื่อแฟ้มข้อมูล	ขนาดแฟ้มข้อมูล	จำนวนเข้าถึง	วัน-เวลาเข้าถึงล่าสุด
1	pramahapongchet.pdf	1.82 MB	349	2026-01-28 17:36:38

ใช้เวลา

0.021744 วินาที